Με φόντο την υποχώρηση των εμπορικών ροών με τις ΗΠΑ, ο «ασιατικός γίγαντας» αναπροσανατολίζει τη στρατηγική του ενισχύοντας την παρουσία του στις ευρωπαϊκές αγορές. Λίγο πριν από την άφιξή του στην Ελλάδα για το 11ο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών (22-25 Απριλίου), η «Κ» συνομίλησε με τον δρα Χένρι Χουιάο Γουάνγκ, ιδρυτή και πρόεδρο του Κέντρου για την Κίνα και την Παγκοσμιοποίηση (CCG). Ο πρώην υψηλόβαθμος σύμβουλος της κινεζικής κυβέρνησης και πρώην αντιπρόεδρος της Κινεζικής Ενωσης για τη Διεθνή Οικονομική Συνεργασία τονίζει ότι η κινεζική οικονομία επιδεικνύει αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα και ικανότητα προσαρμογής στις μεταβαλλόμενες απαιτήσεις της παγκόσμιας αγοράς.
– Παρατηρούμε σημάδια σταδιακής «αποσύνδεσης» των ΗΠΑ από την Κίνα σε τομείς όπως η τεχνολογία, οι πρώτες ύλες και τα τρόφιμα, με τις εμπορικές ροές να συρρικνώνονται. Εχουμε αρχίσει να μιλάμε για «διαζύγιο» μεταξύ των δύο χωρών;
– Νομίζω ότι ο όρος «διαζύγιο» είναι πολύ ισχυρός και ανακριβής για να περιγράψει την τρέχουσα κατάσταση των σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών. Σε έναν εξαιρετικά παγκοσμιοποιημένο κόσμο, η πλήρης οικονομική αποσύνδεση μεταξύ των δύο μεγαλύτερων οικονομιών του κόσμου είναι πρακτικά αδύνατη και θα ήταν εξαιρετικά επιζήμια για την παγκόσμια οικονομία. Αν και τα στοιχεία για το άμεσο εμπόριο μπορεί να δείχνουν μείωση, πρέπει να εξετάσουμε την ευρύτερη εικόνα. Πολλές αλυσίδες εφοδιασμού έχουν απλώς επιμηκυνθεί. Τα κινεζικά «ενδιάμεσα προϊόντα» εξάγονται συχνά σε χώρες του Παγκόσμιου Νότου, όπως η Νοτιοανατολική Ασία ή το Μεξικό, όπου συναρμολογούνται και στη συνέχεια εξάγονται στις ΗΠΑ. Η οικονομική αλληλεξάρτηση παραμένει σε μεγάλο βαθμό ανέπαφη, αν και λαμβάνει μια πιο έμμεση και σύνθετη μορφή. Αυτό που παρατηρούμε είναι μια αναδιάρθρωση των παγκόσμιων αλυσίδων αξίας, όχι ένα πλήρες διαζύγιο.
– Σύμφωνα με τα στοιχεία της Goldman Sachs, το μερίδιο των κινεζικών προϊόντων στις συνολικές εισαγωγές των ΗΠΑ μειώθηκε στο 7,5% πέρυσι, αντιστρέφοντας μια ανοδική τάση δύο δεκαετιών. Ταυτόχρονα, οι κινεζικές εξαγωγές προς τις ΗΠΑ μειώθηκαν σημαντικά λόγω των υψηλότερων δασμών. Πώς προσαρμόζεται η Κίνα στους δασμούς, στη διαφοροποίηση της εφοδιαστικής αλυσίδας και στη σταδιακή απομάκρυνση από την κινεζική βιομηχανία;
– Η Κίνα προσαρμόζεται με αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα. Πρώτον, η κινεζική βιομηχανία ανεβαίνει στην «αλυσίδα αξίας (value chain)». Περνάμε από την παραγωγή καταναλωτικών αγαθών χαμηλού κόστους σε προϊόντα υψηλής τεχνολογίας, πράσινα και υψηλής προστιθέμενης αξίας, όπως ηλεκτρικά οχήματα (EV), μπαταρίες ιόντων λιθίου και ηλιακοί συλλέκτες – τους «νέους τρεις» πυλώνες των εξαγωγών μας. Δεύτερον, η λεγόμενη στρατηγική «China Plus One» που εφαρμόζουν ορισμένες πολυεθνικές εταιρείες συχνά περιλαμβάνει επενδύσεις των ίδιων των κινεζικών επιχειρήσεων στο εξωτερικό. Το κινεζικό κεφάλαιο και η κινεζική διοίκηση συμβάλλουν στην ανάπτυξη παραγωγικών δυνατοτήτων στην ASEAN, στη Λατινική Αμερική και αλλού.
Ετσι η Κίνα δεν αποκλείεται από την παγκόσμια βιομηχανία, αλλά οι κινεζικές εταιρείες γίνονται όλο και πιο πολυεθνικές και ενσωματώνονται βαθιά στα παγκόσμια δίκτυα παραγωγής.
– Σε πρόσφατη ομιλία του στο Νταβός ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Χε Λιφένγκ δήλωσε ότι ορισμένες χώρες παραβιάζουν τους κανόνες του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου. Πρέπει να αναμένουμε ότι η Κίνα θα ανταποκριθεί με αντίμετρα, όπως ο έλεγχος των εξαγωγών στρατηγικών πρώτων υλών, σπάνιων γαιών ή τεχνολογικών εξαρτημάτων;
– Η Κίνα υπήρξε πάντα σταθερός υπερασπιστής του πολυμερούς εμπορικού συστήματος με τον ΠΟΕ στο επίκεντρό του. Οταν ορισμένες χώρες εφαρμόζουν μονομερείς κυρώσεις, υψηλούς δασμούς και ελέγχους των εξαγωγών με το πρόσχημα της «εθνικής ασφάλειας», αυτό αναπόφευκτα διαταράσσει τις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού. Η Κίνα δεν επιθυμεί να εμπλακεί σε εμπορικό πόλεμο.
– Μια άλλη βασική διάσταση είναι ο χρηματοοικονομικός και τεχνολογικός ανταγωνισμός. Οι ΗΠΑ περιορίζουν τις εξαγωγές προηγμένων ημιαγωγών και τις επενδυτικές ροές προς την Κίνα. Πώς προχωρείτε στην τεχνολογική αυτάρκεια και πόσο χρόνο μπορεί να διαρκέσει αυτή η μετάβαση;
– Οι εξωτερικοί περιορισμοί έχουν επιταχύνει τις προσπάθειές μας στον τομέα της έρευνας και ανάπτυξης, του βιομηχανικού συντονισμού, της ανάπτυξης ταλέντων και των σημαντικών επιτευγμάτων σε βασικά σημεία συμφόρησης. Η Κίνα είναι ήδη ιδιαίτερα ανταγωνιστική σε τομείς όπως οι ψηφιακές εφαρμογές, τμήματα της προηγμένης κατασκευής, οι τεχνολογίες καθαρής ενέργειας και η εκβιομηχάνιση. Προκλήσεις παραμένουν στους τομείς των προηγμένων τσιπ, του προηγμένου εξοπλισμού και ορισμένων αλυσίδων εργαλείων λογισμικού, οι οποίοι απαιτούν συνεχή, συστηματική επένδυση.
– Οσον αφορά την Ευρώπη και τη Μεσόγειο, ο εκπρόσωπος της COSCO στην Ελλάδα Γιου Ζενγκάνγκ επιβεβαίωσε πρόσφατα ότι οι επενδύσεις στο λιμάνι του Πειραιά θα συνεχιστούν, με τα έσοδα να αυξάνονται ετησίως. Μπορεί η Ελλάδα να γίνει στρατηγικός κόμβος logistics στο εμπόριο της Κίνας με την Ευρώπη;
– Απολύτως. Το λιμάνι του Πειραιά είναι ένα λαμπρό εμβληματικό έργο της πρωτοβουλίας «Μία Ζώνη, Ενας Δρόμος» και ένα τέλειο παράδειγμα αμοιβαία επωφελούς συνεργασίας μεταξύ Κίνας και Ευρώπης. Από την επένδυση της COSCO ο Πειραιάς έχει μετατραπεί σε ένα από τα πιο πολυσύχναστα και αποδοτικά λιμάνια εμπορευματοκιβωτίων στην Ευρώπη και στη Μεσόγειο. Η γεωγραφική θέση της Ελλάδας είναι εξαιρετικά στρατηγική. Αποτελεί τη φυσική πύλη που συνδέει την Ασία, την Αφρική και την Ευρώπη. Με τον εκσυγχρονισμό του Πειραιά η Ελλάδα εδραιώνει τον ρόλο της ως κορυφαίου κόμβου logistics, μεταφορών και εμπορίου, μειώνοντας σημαντικά τους χρόνους μεταφοράς εμπορευμάτων μεταξύ της Κίνας και της ευρωπαϊκής ενδοχώρας.
– Σε ποιους παλαιούς ή νέους τομείς θα μπορούσε να επεκταθεί η εμπορική συνεργασία των δύο χωρών;
– Πρώτον, στην πράσινη μετάβαση: η Κίνα είναι παγκόσμιος ηγέτης στις τεχνολογίες ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και η Ελλάδα επιδιώκει ενεργά τους στόχους της πράσινης ενέργειας. Υπάρχει μεγάλη συνέργεια σε αυτόν τον τομέα. Δεύτερον, ο τουρισμός και ο πολιτισμός. Και οι δύο χώρες διαθέτουν αρχαίες πολιτισμικές παραδόσεις. Η ενίσχυση των ανταλλαγών μεταξύ των λαών, του ακαδημαϊκού διαλόγου και του τουρισμού θα εμβαθύνει την αμοιβαία κατανόηση. Τρίτον, η ψηφιακή οικονομία και ο εκσυγχρονισμός των υποδομών. Καθώς η Ευρώπη επιδιώκει να αναβαθμίσει τις υποδομές και τις ψηφιακές δυνατότητές της, η κινεζική τεχνογνωσία και οι επενδύσεις μπορούν να διαδραματίσουν εποικοδομητικό ρόλο. Η Κίνα θεωρεί την Ελλάδα αξιόπιστο φίλο στην Ευρώπη και προσβλέπει στην επέκταση αυτής της συνολικής στρατηγικής εταιρικής σχέσης.
