«Κανένας ασφαλής μέσα στις πολυκατοικίες», υποστήριζε ο ΛΕΞ πίσω στο 2018, σε ένα από τα κομμάτια του άλμπουμ «2ΧΧΧ». Δεν θα δυσκολευτεί κανείς να δει τον πιο ειλικρινή καθρέφτη της Ελλάδας στις ρίμες του Θεσσαλονικιού ράπερ. Αν πάντως υπάρχει ένα κομμάτι του που μπορεί μέσα σε λίγα λεπτά να χωρέσει κάθε ελληνική παθογένεια που δεν θέλουμε να βλέπουμε, αυτό θα ήταν οι «Πολυκατοικίες». Και μάλιστα χωρίς καν να «βγει από το σπίτι», με τον ΛΕΞ να παρατηρεί και να καταγράφει, σαν άλλος Τζέιμς Στιούαρτ στον «Σιωπηλό μάρτυρα», όσα γίνονται πίσω από τις κλειστές πόρτες των διαμερισμάτων.
Οκτώ χρόνια μετά, οι «Πολυκατοικίες» έγιναν η αφορμή για τον Μι Δέλτα και τον Δημήτρη-Κρις Αγκαράι για να δημιουργήσουν ένα graphic novel πιστό στο πνεύμα του κομματιού. Οι «Πολυκατοικίες» (εκδόσεις Μικρός Ηρως), όπως λέγεται αντίστοιχα και η νέα έκδοση, τοποθετούνται στη Θεσσαλονίκη την περίοδο της κρίσης, με πρωταγωνιστή τον Δήμο. Ο άντρας δέχεται ένα αναπάντεχο τηλεφώνημα που θα τον κάνει να επισκεφθεί τον άρρωστο πατέρα του, με τον οποίο δεν έχει και τις καλύτερες σχέσεις. Με μία βόλτα μέσα στην πόλη, ο Δήμος ακούγοντας το κομμάτι του ΛΕΞ, αφήνει νοητά, ή παρατηρώντας, να ξεδιπλωθούν σκοτεινές στιγμές του χθες και του σήμερα, που μπλέκουν το προσωπικό με το συλλογικό.
Πώς οι στίχοι του ΛΕΞ πήραν μορφή
Η δημιουργία του graphic novel είχε πάντως και μια αυτοβιογραφική αφετηρία για τον Μι Δέλτα που έγραψε το σενάριο. Οπως εξηγεί ο συνεργάτης του, εικονογράφος Δημήτρης-Κρις Αγκαράι, «μετά τον θάνατο ενός κοντινού οικογενειακού του προσώπου και σε μια περίοδο οικονομικής δυσκολίας, ο Μι Δέλτα βρέθηκε στη Θεσσαλονίκη και γνώρισε παρέες από τη street κουλτούρα της πόλης, ανθρώπους που τον στήριξαν».
Και την ίδια στιγμή, ανέλαβε και αυτός έναν ρόλο παρατηρητή: «Αρχισε να “βλέπει” τις ζωές των ανθρώπων γύρω του – μέσα στις πολυκατοικίες, στα μπαλκόνια, στα παράθυρα, στους δρόμους. Κάπως έτσι γεννήθηκε η ιστορία, που ταυτίζεται απόλυτα με την ατμόσφαιρα και τα συναισθήματα που μεταφέρει το τραγούδι του ΛΕΞ».
Στις σελίδες του graphic novel πολλές από τις εικόνες που σκιαγραφεί με τις λέξεις του ο ράπερ παίρνουν μορφή με το πενάκι του Αγκαράι: από εκείνο το «Ακούω το τάβλι των ανέργων, τη φωνή των παιδιών» μέχρι τον στίχο «Το ραπ μου είναι γκάνι, στο στόμα μου η κάννη». Για τον Δήμο, το ραπ στα ακουστικά του και η χιπ χοπ κοινότητα που βρήκε φαίνεται να ήταν το απάγκιο που χρειαζόταν.
Μικρά κουτιά που κρύβουν αμέτρητες ιστορίες
Τόσο ο Μι Δέλτα όσο και ο Δημήτρης-Κρις Αγκαράι είναι «παιδιά της κρίσης», οπότε ήταν εξοικειωμένοι με το σκοτεινό κλίμα της περιόδου, που μεταφέρεται πολύ επιτυχημένα τόσο σεναριακά όσο και σχεδιαστικά στις σελίδες της νέας τους δουλειάς. Οπως θα πει χαρακτηριστικά και ο Αγκαράι, οι πολυκατοικίες είναι ολόκληρη η ζωή του: «Μικρά κουτιά που μέσα τους κρύβονται αμέτρητες στιγμές και ιστορίες. Αν τις κοιτάξεις από μακριά, θα δεις μόνο σχήματα, κεραίες στις ταράτσες σαν επιθετικά δόρατα, ξεβαμμένους τοίχους, σωλήνες που εξέχουν. Αν όμως πλησιάσεις λίγο περισσότερο, αρχίζεις να συνειδητοποιείς ότι πίσω από κάθε παράθυρο και κάθε μπαλκόνι υπάρχει μια διαφορετική ζωή, μια μικρή ιστορία που εκτυλίσσεται», σχολιάζει.
Τα βράδια, όταν όλα τα φώτα είναι σβηστά και υπάρχει μόνο ένα παράθυρο φωτισμένο, νιώθω ότι υπάρχει ακόμη ελπίδα. Οτι ο κόσμος συνεχίζει να υπάρχει.
Και το σκοτεινό κλίμα που προκύπτει από αυτή την παρατήρηση, αποτελούσε πάντα έμπνευση για τον ίδιο, ως ένα «μείγμα χάους και συμμετρίας. Oπως λέω συχνά, τα βράδια, όταν όλα τα φώτα είναι σβηστά και υπάρχει μόνο ένα παράθυρο φωτισμένο, νιώθω ότι υπάρχει ακόμη ελπίδα. Οτι ο κόσμος συνεχίζει να υπάρχει».
Ο ίδιος μπορεί να μεγάλωσε στις πολυκατοικίες της Αθήνας, αλλά έκανε την έρευνά του προκειμένου να σχεδιάσει το graphic novel, από προσωπικές του επισκέψεις στη Θεσσαλονίκη: «Θα ομολογήσω ότι τη θεωρώ πιο όμορφη πόλη, κυρίως γιατί εκεί φαίνεται ο ουρανός. Παρότι δεν την έχω ζήσει καθημερινά, οι πολυκατοικίες είναι παντού ίδιες, και ταυτόχρονα διαφορετικές. Αλλη αρχιτεκτονική, άλλοι άνθρωποι, αλλά ίδιες ανάγκες και παρόμοια προβλήματα», εξηγεί.
Δεν έμεινε μόνο εκεί όμως, αλλά ζήτησε από τους ίδιους τους ανθρώπους της πόλης να τον βοηθήσουν, προκειμένου να καταφέρει να είναι όσο το δυνατόν πιο ακριβής στον σχεδιασμό: «Ζήτησα από τους ακόλουθούς μου στα social media να μου στείλουν φωτογραφίες από πολυκατοικίες της Θεσσαλονίκης. Ηταν και ένας τρόπος να τους “ρίξω λίγο τυράκι” και να αναρωτηθούν γιατί τις ζητάω. Πολλές από τις απαντήσεις βέβαια ήταν χιουμοριστικές, τύπου “Ε, οικοδομές τις λέμε”. Πού να φανταστούν ότι δεν τις ζητούσα καθόλου τυχαία».
Και ο ΛΕΞ τι λέει για όλα αυτά;
Οι δύο δημιουργοί προσέγγισαν τον ΛΕΞ μέσω ενός κοινού τους φίλου, του Κώστα Σαββόπουλου, ο οποίος μάλιστα έχει γράψει και μια εισαγωγή για τις «Πολυκατοικίες». Και ο ράπερ τους έγνεψε καταφατικά: «Μας έδωσε το ΟΚ να προχωρήσουμε και, πριν το έργο πάει στο τυπογραφείο, του δώσαμε να διαβάσει το τελικό αποτέλεσμα ώστε να είναι σύμφωνος με αυτό που είχαμε δημιουργήσει».
Το graphic novel «Πολυκατοικίες» του Μι Δέλτα και του Δημήτρη-Κρις Αγκαράι κυκλοφορεί στις 27 Μαρτίου από τις εκδόσεις Μικρός Ηρως. Θα παρουσιαστεί τη Δευτέρα 23 Μαρτίου, στη Δημοτική Αγορά Κυψέλης, στις 19:00.
