«Παραδοσιακά στην Ελλάδα έχετε πολλούς γιατρούς. Αλλά υπάρχει μια πρόκληση με τους νοσηλευτές. Γιατί είναι αυτό σημαντικό; Γιατί ο πληθυσμός γηράσκει και δεν είναι δυνατόν να έχετε γιατρούς σε κάθε χωριό. Ομως καλά εκπαιδευμένοι νοσηλευτές θα μπορούσαν να κάνουν πολλά σε αυτόν τον τομέα», προτείνει μέσω της «Κ» ο περιφερειακός διευθυντής του ΠΟΥ Ευρώπης δρ Χανς Κλούγκε, ο οποίος βρέθηκε στην Αθήνα για την παρουσίαση της ψηφιακής πλατφόρμας Quality for Αll, με την οποία η χώρα μας για πρώτη φορά θα παρακολουθεί την απόδοση του ΕΣΥ σε όλα τα επίπεδα φροντίδας. Σε συνέντευξή του στην «Κ», χαρακτήρισε την πλατφόρμα «τo πρώτο εθνικό εργαλείο» το οποίο θα αξιοποιεί 150 δείκτες υγείας, θα αναλύει τα δεδομένα και τους δείκτες και θα δείχνει πώς να γίνουν βελτιώσεις στο ΕΣΥ». Και πρόσθεσε: «Ο,τι μετριέται μπορεί να βελτιωθεί». Ο κ. Κλούγκε, αναφέρθηκε στις μεταρρυθμίσεις που έχει υλοποιήσει η Ελλάδα και στις προκλήσεις που αντιμετωπίζει. «Η χώρα σας είναι ακόμη στις υψηλές θέσεις της Ευρώπης σε ό,τι αφορά το προσδόκιμο ζωής, το οποίο φτάνει στα 82 έτη. Αυτό είναι πολύ σημαντικό, πολύ θετικό, αλλά πρέπει να το διατηρήσετε», επισήμανε.
– Δρ Κλούγκε, βρεθήκατε στη χώρα μας για την παρουσίαση της ψηφιακής πλατφόρμας Quality for Αll του προγράμματος Health-IQ. Μπορείτε να μας πείτε περί τίνος πρόκειται;
– Η πλατφόρμα Quality for Αll του προγράμματος Health-IQ είναι τo πρώτο εθνικό εργαλείο το οποίο πρώτον, θα αξιοποιεί 150 δείκτες υγείας, δεύτερον, θα αναλύει τα δεδομένα και τους δείκτες και τρίτον, θα μας δείχνει πώς να γίνουν βελτιώσεις στο ΕΣΥ, βήμα βήμα. Και θέλω να συγχαρώ το υπουργείο Υγείας και τον υπουργό Αδωνι Γεωργιάδη για τον ηγετικό ρόλο του στην καθιέρωσή του. Και γιατί συγχαίρω τον υπουργό; Γιατί μέσω της πλατφόρμας θα αποτυπωθεί με διαφάνεια η κατάσταση στις διαφορετικές μονάδες υγείας. Και με τον τρόπο αυτό θα εντοπιστούν και οι διαφορές τους. Είναι φυσιολογικό να υπάρχουν διαφορές, συμβαίνει σε κάθε χώρα, το σημαντικό όμως είναι να φτιάξουμε τις μονάδες υγείας, να αποδίδουν στο ίδιο επίπεδο. Αυτό είναι το ζητούμενο.
– Με τον τρόπο αυτό θα λαμβάνουν όλοι οι πολίτες το ίδιο επίπεδο ποιοτικών υπηρεσιών;
– Ασφαλώς αυτός είναι ο στόχος, αυτή είναι η φιλοδοξία, αλλά η βελτίωση σε αυτό το κομμάτι είναι ένας διά βίου στόχος, είναι κάτι που δεν σταματάει ποτέ. Φυσικά υπάρχουν τεράστιες προκλήσεις, που αντιμετωπίζει όχι μόνον η Ελλάδα, αλλά και όλες οι χώρες. Η πρώτη μεγάλη πρόκληση είναι το δημογραφικό και ο πληθυσμός που γηράσκει. Πριν από δύο εβδομάδες βρέθηκα με τον υπουργό Υγείας της Ελλάδας στην Κύπρο. Εκεί επισκεφθήκαμε μονάδες πρωτοβάθμιας φροντίδας Υγείας σε ορεινές περιοχές.
Τι συναντήσαμε; Hλικιωμένους, ελάχιστους γιατρούς και νοσηλευτές –γιατί πως να προσελκύσεις αυτούς τους επαγγελματίες σε ένα χωριό πάνω στο βουνό;–, απομόνωση και δυσκολία σύνδεσης με νοσοκομείο. Αυτό είναι κάτι που συναντάται παντού.
Οπότε το πρώτο πράγμα που πρέπει να γίνει είναι η μέτρηση. Διότι ό,τι μετριέται μπορεί να βελτιωθεί. Αρα αυτό το εργαλείο, Health-IQ και Quality for Αll, θα δείξει, για παράδειγμα, την κατανομή των γιατρών και των νοσηλευτών. Πού είναι αρκετοί και πού είναι λίγοι. Και όπου δεν είναι εφικτό να έχεις αρκετούς γιατρούς και νοσηλευτές, τότε η απάντηση μπορεί να είναι η τηλεϊατρική. Μπορούμε τώρα να μετρήσουμε τους χρόνους αναμονής. Είναι πολύ σημαντικό αυτό, γιατί εκεί που είναι μεγαλύτερη η αναμονή, εκεί θα πρέπει να εστιάσουμε, ούτως ώστε να τους μικρύνουμε.
Ο πρωθυπουργός σας πήγε στην Ινδία πριν από λίγες μέρες, όπου συμμετείχε στις εργασίες της συνόδου κορυφής για την τεχνητή νοημοσύνη στην υγεία. Επομένως, εδώ υπάρχει ένας πρωθυπουργός και ένας υπουργός Υγείας που επιθυμούν να αξιοποιήσουν την τεχνητή νοημοσύνη προς όφελος όλων.
– Ποια είναι τα προβλήματα που επιθυμεί να λύσει η πλατφόρμα;
– Οι ανισότητες στις παρεχόμενες υπηρεσίες υγείας. Μόνο εάν τους φέρεις όλους στο ίδιο επίπεδο υγείας, είναι εφικτή η καθολική κάλυψη υγείας με τρόπο ποιοτικό. Η καλή ποιότητα στις παρεχόμενες υπηρεσίες, η ασφάλεια των ασθενών, σώζουν ζωές.
Ο πληθυσμός γηράσκει και δεν είναι δυνατόν να έχει γιατρούς σε κάθε χωριό. Οι νοσηλευτές μπορούν να κάνουν πολλά. Η εκπαίδευσή τους είναι ένα από τα πιο σημαντικά στοιχεία στο σύστημα υγείας.
Και γι’ αυτό πρέπει να συγχαρώ την ηγεσία του υπουργείου, διότι εξετάζει όχι μόνο τι κάνουν τα νοσοκομεία, αλλά τι συμβαίνει σε κάθε δομή της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας. Γιατί καθώς ο πληθυσμός γηράσκει, πρέπει να ενισχυθεί η πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας, η κοινοτική φροντίδα υγείας για να υπάρχει καλύτερη φροντίδα κοντά στον τόπο όπου διαβιούν οι άνθρωποι.
– Αυτό άλλωστε είναι απαραίτητο σε μια χώρα σαν την Ελλάδα, που έχει πολλά νησιά και δεν είναι δυνατόν να έχει νοσοκομείο σε κάθε νησί.
– Ακριβώς. Και τα νοσοκομεία, είμαι γιατρός και πάντα το λέω αυτό, είναι εκεί για να διαχειρίζονται τα σύνθετα περιστατικά. Το 80% των παθήσεων μπορεί να αντιμετωπιστεί στην πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας, αλλά σε πολλές χώρες η εμπιστοσύνη των πολιτών στην πρωτοβάθμια φροντίδα είναι μικρότερη από την εμπιστοσύνη στα νοσοκομεία. Οπότε τι πρέπει να γίνει; Να ενισχυθεί η ποιότητα φροντίδας στην πρωτοβάθμια. Ημουν οικογενειακός γιατρός και ασκούσα το επάγγελμα στο Βέλγιο. Και οι πολίτες με εμπιστεύονταν. Ερχονταν πρώτα σε εμένα πριν πάνε στο νοσοκομείο. Γιατί ήξεραν ότι είμαι εκπαιδευμένος στα πιο σύγχρονα θεραπευτικά πρωτόκολλα, είχα καλό εξοπλισμό και στην άσκηση του επαγγέλματός μου είχα υψηλό κίνητρο γιατί αμειβόμουν πολύ καλά.
– Το Health-IQ και η πλατφόρμα Quality for Αll τροφοδοτούνται από στοιχεία που παρέχουν το υπουργείο Υγείας και εμπλεκόμενοι φορείς. Πώς διασφαλίζεται ότι τα στοιχεία με τα οποία θα τροφοδοτείται η πλατφόρμα, ειδικά σε ό,τι αφορά τα νοσοκομεία, είναι ακριβή;
– Αυτό που κάνουμε είναι να εκπαιδεύουμε όλους όσοι εμπλέκονται στη συλλογή και στην αξιολόγηση των στοιχείων. Σε κάθε υγειονομική περιφέρεια και στα νοσοκομεία, σε μονάδες πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας, σε κάθε μονάδα. Ετσι η ποιότητα των δεδομένων αυξάνεται.
– Παρακολουθώντας εδώ και αρκετά χρόνια το σύστημα υγείας της Ελλάδας, θεωρείτε ότι έχει χειροτερεύσει ή καλυτερεύσει;
– Αυτό το ερώτημα αγγίζει την καρδιά μου. Αναμφίβολα έχει επέλθει ένας μεγάλος μετασχηματισμός στο σύστημα υγείας της χώρας σας. Αναμφίβολα. Και έχετε υπερβεί και αρκετές προκλήσεις κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης. Γνωρίζουμε για την ηλεκτρονική συνταγογράφηση, για τη συγκέντρωση των προμηθειών που γίνονται πλέον κεντρικά, για τον ρόλο του οικογενειακού γιατρού στο σύστημα υγείας. Για τα προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου, για καρδιαγγειακά, για διαφόρους τύπους καρκίνου και για το πρόγραμμα για την αντιμετώπιση της παιδικής παχυσαρκίας. Και ήδη οκτώ στα δέκα παιδιά έχουν παρουσιάσει βελτίωση σε ό,τι αφορά την παχυσαρκία. Επίσης, για την επικείμενη έναρξη προγράμματος screening από τους παιδιάτρους της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας για την ανίχνευση ψυχικών διαταραχών σε παιδιά.
– Τι άλλο εκτιμάτε ότι πρέπει να γίνει σε ό,τι αφορά την υγεία στην Ελλάδα;
– Το μεγαλύτερο κόστος σε ανθρώπινες ζωές συνολικά στις χώρες της Ευρώπης είναι από τις μεταδοτικές παθήσεις. Για την Ελλάδα αυτές είναι οι καρδιαγγειακές παθήσεις και ο καρκίνος. Ξέρουμε τους παράγοντες κινδύνου γι’ αυτά: παχυσαρκία και μείωση της σωματικής δραστηριότητας. Μπορούν να προληφθούν. Ακούσαμε ότι υπάρχουν μερικά καλά αποτελέσματα στην προσπάθεια για μείωση της παχυσαρκίας, αλλά η Ελλάδα πρέπει να ανεβάσει ταχύτητα στις παρεμβάσεις της. Αυτό που με ανησυχεί είναι ότι έχετε τα πρωτεία στο κάπνισμα στον γενικό πληθυσμό και στο άτμισμα στα κορίτσια. Και υπάρχει μεγάλη επιρροή από τη βιομηχανία, ένα ισχυρό λόμπι που ασκεί πίεση. Αρα χρειάζετε μια πολιτική δέσμευση και πρέπει να εκπαιδεύσουμε τα παιδιά. Και είμαι ένθερμος υποστηρικτής της υγείας στο σχολείο. Οσο νωρίτερα ξεκινάμε τις παρεμβάσεις, τόσο το καλύτερο. Πάντως η χώρα σας είναι ακόμη στις υψηλές θέσεις της Ευρώπης σε ό,τι αφορά το προσδόκιμο ζωής, το οποίο φτάνει στα 82 έτη. Αυτό είναι πολύ σημαντικό, πολύ θετικό, αλλά πρέπει να το διατηρήσετε, ιδιαίτερα τώρα, που η μεσογειακή δίαιτα είναι χαμηλά σε δημοτικότητα.
Σε ό,τι αφορά το σύστημα Υγείας, παραδοσιακά στην Ελλάδα έχετε πολλούς γιατρούς. Αλλά υπάρχει μία πρόκληση με τους νοσηλευτές. Γιατί είναι αυτό σημαντικό; Γιατί ο πληθυσμός γηράσκει και δεν είναι δυνατόν να έχει γιατρούς σε κάθε χωριό. Οι νοσηλευτές μπορούν να κάνουν πολλά. Και πάντα λέω ότι η εκπαίδευση των νοσηλευτών είναι ένα από τα πιο σημαντικά στοιχεία στο σύστημα υγείας. Και το λέω μετά λόγου γνώσεως γιατί ο πατέρας μου ήταν γιατρός, επικεφαλής ιατρικών υπηρεσιών και η μητέρα μου νοσηλεύτρια, επικεφαλής νοσηλευτικών υπηρεσιών. Η μητέρα μου έκανε πολλές εργασίες τις οποίες ανέθετε ο πατέρας μου και τις έκανε άψογα.
