«Η ταινία ξεκινά με μια εντυπωσιακή αναπαράσταση του βομβαρδισμού στο εργοστάσιο BSA στο Μπέρμιγχαμ. Αυτό που βλέπει ο θεατής είναι ένας συνδυασμός πρακτικών και ψηφιακών εφέ». Ο Θοδωρής Δεμίρης μιλά για την γκανγκστερική ταινία «Peaky Blinders: Ο Αθάνατος», που ήδη προβάλλεται σε περιορισμένες αίθουσες στο εξωτερικό και θα είναι διαθέσιμη στο Netflix από τις 20 Μαρτίου.
Επικεφαλής του τμήματος οπτικών εφέ (VFX supervisor), ο Δεμίρης μας μιλά από το Λονδίνο για τη δουλειά του στα γυρίσματα του φιλμ που μας ξαναβυθίζει στο σκοτεινό σύμπαν της συμμορίας των Peaky Blinders, της οποίας ηγείται ο Τόμας Σέλμπι (Κίλιαν Μέρφι). Υστερα από έξι επιτυχημένες σεζόν στη μικρή οθόνη, ο Σέλμπι επιστρέφει με νέα ιστορία, σε σενάριο που υπογράφει και πάλι ο Στίβεν Νάιτ.
Μέσα στο χάος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, ο Σέλμπι βγαίνει από την αυτοεπιβαλλόμενη εξορία του για να βρεθεί αντιμέτωπος με τη μεγαλύτερη δοκιμασία της ζωής του. Με το μέλλον της οικογένειάς του -και της ίδιας της χώρας- να κρέμεται από μια κλωστή, καλείται να αντιμετωπίσει τους δαίμονές του και να αποφασίσει αν θα προστατεύσει την κληρονομιά του ή θα την καταστρέψει οριστικά.
Αναβιώνοντας έναν πόλεμο
«Προσπαθήσαμε, μέσω των οπτικών εφέ, να επεκτείνουμε τον κόσμο της ταινίας και να ενισχύσουμε την παρουσία του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Ο πόλεμος υπάρχει διαρκώς γύρω από τους χαρακτήρες, συχνά στις άκρες του κάδρου, σαν μια απειλή που ολοένα πλησιάζει. Δεν βρίσκεται πάντα στο επίκεντρο της δράσης, αλλά η παρουσία του γίνεται αισθητή και επηρεάζει την ατμόσφαιρα και την ένταση των σκηνών», εξηγεί ο επικεφαλής των VFX. Στα γυρίσματα, όπως σημειώνει, χρησιμοποιήθηκαν πραγματικές εκρήξεις, ώστε να δημιουργηθεί μια αυθεντική βάση, η οποία στη συνέχεια ενισχύθηκε ψηφιακά. «Είμαι πολύ χαρούμενος με το αποτέλεσμα, γιατί βγαίνει απτό».
Μιλώντας για τη συνεργασία του με τους συντελεστές, ο Δεμίρης αναφέρεται τόσο στον σκηνοθέτη Τομ Χάρπερ όσο και στους πρωταγωνιστές. «Ο Τομ Χάρπερ έχει πολύ καθαρή κινηματογραφική ματιά και ενδιαφέρεται ιδιαίτερα για το πώς τα οπτικά εφέ μπορούν να ενσωματωθούν οργανικά μέσα στην αφήγηση. Η προσέγγισή του δεν στοχεύει απλώς στη δημιουργία οπτικών εφέ, αλλά στο να ενισχύουν την ατμόσφαιρα και τον ρεαλισμό της ταινίας».
Ο ίδιος εξηγεί ότι δεν έχει συχνή επαφή με τους ηθοποιούς κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων. Η επικοινωνία περιορίζεται κυρίως σε σκηνές που απαιτούν συγκεκριμένα στοιχεία οπτικών εφέ, οπότε τους δίνει οδηγίες ή τους καθοδηγεί για ό,τι χρειάζεται τεχνικά. Συνεργάστηκε με τον Κίλιαν Μέρφι, «ο οποίος ήταν ιδιαίτερα ευγενικός και εξυπηρετικός, πρόθυμος να βοηθήσει σε οτιδήποτε χρειαζόταν η ομάδα». Αναφερόμενος στον Μπάρι Κίογκαν, ο οποίος στην ταινία υποδύεται τον επαναστάτη γιο του Τόμας, Ντιουκ, τον περιγράφει ως έναν ηθοποιό με έντονη και απρόβλεπτη ενέργεια. Η Ρεμπέκα Φέργκιουσον, που εντάχθηκε στο καστ για τη νέα ιστορία, «ήταν ιδιαίτερα συνεργάσιμη» προσθέτοντας θετική ενέργεια στα γυρίσματα.
Ενας χημικός μηχανικός στο πλευρό μεγάλων σκηνοθετών
Αυτές τις μέρες που μιλάμε, ο Δεμίρης ολοκληρώνει τα γυρίσματα της νέας ταινίας της Εϊμι Σέρμαν Παλαντίνο, «Eloise», μία ακόμη σημαντική δουλειά στην καριέρα του. Μεγάλωσε στην Ελλάδα και η σχέση του με τον κινηματογράφο ξεκίνησε νωρίς. «Στα φοιτητικά μου χρόνια, ενώ σπούδαζα χημικός μηχανικός στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, άρχισα να γυρίζω ταινίες μικρού μήκους και μουσικά βίντεο», θυμάται. Η πρώτη του ταινία, «Στη σκιά του μαύρου ήλιου» (2010), απέσπασε τιμητική διάκριση στο Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους Δράμας, δίνοντάς του την ώθηση να ασχοληθεί πιο σοβαρά με το σινεμά.
Δεν είχα ακριβό εξοπλισμό ή κάμερες, αλλά έναν καλό υπολογιστή, περιέργεια και χρόνο για πειραματισμό.
Παράλληλα, η εξοικείωσή του με την τεχνολογία, τον οδήγησε στα οπτικά εφέ. «Ημουν πάντα καλός με τους υπολογιστές και γενικότερα με την τεχνολογία. Ετσι, ξεκίνησα μόνος μου να μαθαίνω οπτικά εφέ για να βελτιώνω τις εικόνες που έφτιαχνα», λέει. Και συμπληρώνει: «Δεν είχα ακριβό εξοπλισμό ή κάμερες, αλλά έναν καλό υπολογιστή, περιέργεια και χρόνο για πειραματισμό».
Δημιούργησε το δικό του πορτφόλιο και άρχισε να κάνει αιτήσεις για δουλειές στα οπτικά εφέ, στο Λονδίνο. Μία από τις πρώτες δουλειές που του άνοιξε τον δρόμο για συνεργασίες με μεγάλα στούντιο ήταν η ταινία «Πινόκιο» του Ματέο Γκαρόνε.
«Ηταν η πρώτη φορά που ανέλαβα συνολικά την επίβλεψη των οπτικών εφέ σε μια ταινία», τονίζει. «Η φάλαινα, ο γάιδαρος, η σκηνή με τη μύτη του Πινόκιο — όλα αυτά δημιουργήθηκαν αξιοποιώντας τόσο πρακτικά εφέ όσο και ψηφιακές επεμβάσεις, με σχετικά περιορισμένο προϋπολογισμό και με έναν πολύ οργανικό, σχεδόν ανεξάρτητο τρόπο γυρισμάτων».
Μία από τις πιο σημαντικές στιγμές της πορείας του είναι και η σκηνή με τις ατελείωτες αντανακλάσεις στο φιλμ του Ράιαν Τζόνσον, «Star Wars: Οι Τελευταίοι Τζεντάι». «Τότε δεν ήμουν ακόμα επικεφαλής όλου του τμήματος οπτικών εφέ, αλλά μου ανατέθηκε η επίβλεψη αυτής της σκηνής, που ήταν πραγματικά απαιτητική τεχνικά». Δηλαδή, για να πετύχει το εφέ, «γυρίσαμε με επτά κάμερες και κάθε πλάνο είχε σχεδιαστεί εξονυχιστικά από πριν». Το γύρισμα διήρκεσε σχεδόν μια εβδομάδα, για κάτι που στην οθόνη κρατάει λίγα λεπτά.
Η εμπειρία του να δουλεύει σε ταινίες και σειρές με διαφορετική αισθητική και στιλ έχει εμπλουτίσει τον τρόπο που αντιμετωπίζει κάθε πρότζεκτ. «Η δουλειά μου είναι να συντονίζομαι με το όραμα του σκηνοθέτη και, όταν υπάρχει η κατάλληλη σχέση εμπιστοσύνης, να το επηρεάζω δημιουργικά και μερικές φορές να το αμφισβητώ, ώστε να προκύψει κάτι πραγματικά νέο και ενδιαφέρον». Ο ίδιος προσθέτει ότι δίνει μεγάλη σημασία στην έρευνα. «Στα πρώτα στάδια της παραγωγής, όταν ακόμη δεν υπάρχουν “κακές” ιδέες, εξετάζουμε ένα μεγάλο εύρος αναφορών: ιστορικές πηγές, έργα φωτογράφων, εικονογραφήσεις, αλλά και οτιδήποτε μπορεί να αποτελέσει πηγή έμπνευσης».
Με τα χρόνια, η εμπειρογνωμοσύνη και η αμοιβαία εμπιστοσύνη που αναπτύσσεται μεταξύ του υπεύθυνου οπτικών εφέ και του σκηνοθέτη, αποτελούν το θεμέλιο για τολμηρές και πρωτότυπες πρωτοβουλίες.
«Αισθάνομαι προνομιούχος»
Για τον Δεμίρη, ο οποίος μεταξύ άλλων έχει εργαστεί στην ταινία «Blitz» του Στιβ ΜακΚουίν και τη δραματική μίνι σειρά «We are who we are» του Λούκα Γκουαντανίνο, η μεγαλύτερη ικανοποίηση προέρχεται από τη συμμετοχή σε όλη τη δημιουργική πορεία ενός φιλμ. «Αισθάνομαι ότι βρίσκομαι σε μια πολύ προνομιούχα θέση, γιατί έχω τη δυνατότητα να ακολουθώ μια ταινία από τα πολύ πρώιμα στάδια της δημιουργίας της μέχρι και την ολοκλήρωσή της». Κάθε στάδιο έχει τη δική του ένταση, λέει, σημειώνοντας ότι «στο τέλος, όταν κάνεις απολογισμό, νιώθεις μια πολύ ισχυρή σύνδεση με το έργο, σαν να έχεις πραγματικά συμβάλει ολοκληρωτικά στη διαμόρφωσή του».
