Ακόμη και αν δεν καταρρεύσει το καθεστώς, το Ιράν τελείωσε όπως το γνωρίζαμε. Τουλάχιστον αυτό είναι το σενάριο με το οποίο «δουλεύουν» στο Ισραήλ, όπως το διατυπώνει στην «Κ» ο Κόμπι Μάικλ, ανώτερος ερευνητής στο INSS, στο Ινστιτούτο Misgav και στο Strategy International Cyprus. Πρώην αξιωματούχος στο υπουργείο Στρατηγικών Υποθέσεων του Ισραήλ, ο Μάικλ θεωρεί ότι η Τεχεράνη θα χάσει την ικανότητα εντατικής επέκτασης πυραύλων εντός ημερών και εκτιμά πως η προοπτική πολιτικής εναλλακτικής στο Ιράν θα ενισχύεται όσο θα αποδυναμώνεται το καθεστώς.
– Μια βασική ανησυχία γύρω από τη στρατιωτική επιχείρηση που βρίσκεται σε εξέλιξη αφορά τους κινδύνους από την ενδεχόμενη αποσταθεροποίηση του Ιράν, η οποία θα μπορούσε να προκαλέσει χάος πριν απ’ όλα στο εσωτερικό της χώρας. Ποια είναι η γνώμη σας;
– Εκ των πραγμάτων, ένας τόσο έντονος πόλεμος μπορεί πράγματι να οδηγήσει σε μια χαοτική κατάσταση. Εξαρτάται όμως από πολλές μεταβλητές. Εν προκειμένω, οι εθνοτικές και θρησκευτικές ομάδες στο Ιράν δεν έχουν φιλοδοξίες διαχωρισμού. Θεωρούν τον εαυτό τους μέρος του ιρανικού έθνους. Ορισμένοι Κούρδοι, ομολογουμένως, συνδέονται με το εγχείρημα της κουρδικής αυτονομίας στο βόρειο Ιράκ. Παρατηρούμε τώρα κάποιες προετοιμασίες για ένα είδος χερσαίας στρατιωτικής επίθεσης σε περιοχές του Ιράν που βρίσκονται κοντά στα σύνορα με το Ιράκ και κατοικούνται από Κούρδους. Αυτό είναι κάτι που θα μπορούσε αφενός να αποδυναμώσει δραματικά το ιρανικό καθεστώς, αφετέρου να δημιουργήσει ένα είδος ντόμινο. Αλλά δεν νομίζω ότι είναι πολύ πιθανό. Από την άλλη πλευρά, θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια χαοτική κατάσταση το κενό που θα προέκυπτε από την ανατροπή ή την παράλυση του καθεστώτος. Αλλά νομίζω ότι όσο αποδυναμώνεται το καθεστώς, τόσο θα ενθαρρύνεται και θα ενισχύεται στην πράξη η προοπτική μιας πιο οργανωμένης αντιπολίτευσης. Το ένα θα φέρει το άλλο. Στην πραγματικότητα, υπάρχει ακόμη πολλή ομίχλη στο τοπίο. Χρειαζόμαστε μερικές ακόμη ημέρες για να ξέρουμε.
– Εσείς πώς αντιλαμβάνεστε την κατάληξη αυτής της σύγκρουσης;
– Κοιτάξτε, ένα είναι σίγουρο. Ακόμη και αν δεν καταρρεύσει το καθεστώς, μπορούμε να μιλήσουμε πλέον για ένα διαφορετικό Ιράν. Είναι ζήτημα ημερών να χάσουν την ικανότητα της εντατικής εκτόξευσης πυραύλων. Το Ιράν δεν θα επιστρέψει στην προηγούμενη στρατιωτική του κατάσταση και αυτό θα επηρεάσει ολόκληρη την περιοχή και όχι μόνο. Εδώ θα πρέπει να επισημάνουμε ότι καμία αραβική χώρα δεν μπορεί να προστατευθεί από το Ιράν από μόνη της. Ουσιαστικά, τις προστατεύουν οι ΗΠΑ και κατά μία έννοια το Ισραήλ. Σε αυτό το πλαίσιο, η αποστασιοποίηση του Κατάρ από την Τεχεράνη, την οποία παρατηρούμε αυτές τις μέρες, είναι ενδεικτική των περιφερειακών αλλαγών που βρίσκονται σε εξέλιξη και θα μπορούσαν να οδηγήσουν στην επέκταση των Συμφωνιών του Αβραάμ· στην πραγματικότητα, σε μια νέα Μέση Ανατολή. Θα πρέπει να σημειώσουμε επίσης ότι η Χεζμπολάχ έκανε το λάθος να εμπλακεί αυτές τις μέρες στη σύγκρουση, προσφέροντας ουσιαστικά την ευκαιρία που περίμενε το Ισραήλ, το οποίο αναζητούσε ένα ξεκαθάρισμα με την οργάνωση. Δεν χρειάζεται να είναι κάποιος ειδικός σε θέματα άμυνας και ασφάλειας για να κατανοήσει πώς λειτουργούσε το δίκτυο των πληρεξουσίων του Ιράν, το οποίο όλοι γνωρίζουν πως είναι η πηγή της κλιμάκωσης και της αποσταθεροποίησης της Μέσης Ανατολής.
– Κάποια εκτίμηση για τη διάρκεια του πολέμου;
– Μπορεί να κρατήσει λίγες εβδομάδες. Ακόμη κι έτσι, μην ξεχνάμε ότι στην πραγματικότητα βρισκόμαστε σε συνθήκες πολέμου εδώ και 2,5 χρόνια.
– Θα έχετε ακούσει την άποψη ότι ο Νετανιάχου εμμέσως έσυρε τον Τραμπ σε αυτόν τον πόλεμο. Εσείς τι καταλαβαίνετε για το παρασκήνιο της απόφασης να εμπλακούν οι ΗΠΑ;
– Αυτή είναι μία άποψη η οποία δημιουργεί μια πρόκληση για το Ισραήλ, υπό την έννοια ότι καλλιεργεί ένα πολιτικό και κοινωνικό αίσθημα στις ΗΠΑ που δεν είναι υγιές για τις σχέσεις των δύο χωρών. Νομίζω ο καθένας μπορεί να καταλάβει ότι ο Νετανιάχου δεν έσυρε τον Τραμπ σε αυτήν την υπόθεση. Το Ιράν ήταν μια άμεση απειλή για πολύ σημαντικά αμερικανικά συμφέροντα στη Μέση Ανατολή και για την ίδια την ασφάλεια των ΗΠΑ, όπου έχουν παρουσία στην ευρύτερη περιοχή. Θα πρέπει επίσης να λάβουμε υπόψη ότι ο Τραμπ έχει συγκεκριμένα πράγματα στο μυαλό του για τη νέα περιφερειακή αρχιτεκτονική – το Ιράν είναι ο κύριος παράγοντας που δημιουργεί προβλήματα σε αυτό το επίπεδο. Με άλλα λόγια, οι ΗΠΑ είχαν από μόνες τους πολύ καλούς λόγους να εμπλακούν. Οι δύο χώρες είναι από αυτή την άποψη πολύ καλά συντονισμένες, στο πλαίσιο μιας άνευ προηγουμένου συνεργασίας.
