Ο πολύπειρος Αμερικανός δημοσιογράφος Πίτερ Μπέικερ μιλάει στην «Κ» για τις απολύσεις στην Washington Post, στην οποία είχε εργαστεί για χρόνια, και για τη σχέση των μίντια με την εξουσία στην εποχή του Τραμπ.
Ο Πίτερ Μπέικερ είναι ιδιαίτερα ανήσυχος αυτές τις μέρες. Στις σαρωτικές απολύσεις που έλαβαν χώρα στην Washington Post, μια ιστορική εφημερίδα στην οποία είχε εργαστεί για πολλά χρόνια, βλέπει την κατάρρευση της τέταρτης εξουσίας, «μιας εξουσίας την οποία έχουμε πιο πολύ ανάγκη από ποτέ», όπως δηλώνει ο ίδιος στην «Κ».
Δεκατρία χρόνια μετά την εξαγορά της Washington Post από τον Τζεφ Μπέζος, η ιστορική εφημερίδα βρίσκεται αντιμέτωπη με μαζικές απολύσεις, οικονομικές απώλειες αλλά και έντονη κριτική σε σχέση με την πολιτική της κατεύθυνση.
«Η εφημερίδα, που επί δεκαετίες αποτελεί έναν από τους πιο ισχυρούς πυλώνες πολιτικής ενημέρωσης στις Ηνωμένες Πολιτείες, βρίσκεται αντιμέτωπη με μια κρίση που ξεπερνάει τα στενά οικονομικά όρια και αγγίζει τον ίδιο τον ρόλο της στον δημοκρατικό έλεγχο της εξουσίας», δηλώνει ο Μπέικερ στην «Κ».
Για τον πολύπειρο δημοσιογράφο, «τέτοιες κινήσεις δυστυχώς σηματοδοτούν την κατάρρευση ενός από τους σπουδαίους θεσμούς της Αμερικής». «Καμία εφημερίδα που αντιμετώπιζε δυσκολίες δεν σώθηκε ποτέ κάνοντας το προϊόν της λιγότερο απαραίτητο. Δεν γίνεσαι καλύτερος με το να γίνεσαι χειρότερος», τονίζει.
Η πορεία του
Ο Μπέικερ εργάστηκε επί σειράν ετών στην Washington Post, καλύπτοντας τον Λευκό Οίκο, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ και κρίσιμες στιγμές της αμερικανικής εξωτερικής και εσωτερικής πολιτικής, προτού μετακινηθεί στους New York Times από όπου συνεχίζει να καλύπτει την αμερικανική προεδρία.
Για να εξηγήσει τη μεγάλη στροφή στη στρατηγική του ιδιοκτήτη της Washington Post, Τζεφ Μπέζος, θυμίζει την αρχική δήλωσή του το 2013, όταν είχε εξαγοράσει την εφημερίδα. «Καμία επιχείρηση δεν μπορεί να συνεχίσει να συρρικνώνεται. Αυτό μπορεί να συνεχιστεί μόνο για κάποιο διάστημα πριν επέλθει η ασημαντότητα», είχε πει τότε ο δισεκατομμυριούχος μπίζνεσμαν, ανακοινώνοντας τα σχέδιά του να βγάλει την εφημερίδα από τα βαθιά οικονομικά της προβλήματα.
Υπό αμφισβήτηση βασικοί πυλώνες του δημοκρατικού ελέγχου της εξουσίας.
Σύμφωνα με τον Μπέικερ, η σημερινή στρατηγική του Μπέζος έρχεται σε σύγκρουση με εκείνη τη βασική αρχή. «Σίγουρα, ένας επιχειρηματίας έχει το δικαίωμα να θέλει η επιχείρησή του να βγάζει χρήματα ή τουλάχιστον να μη χάνει. Πρόκειται ξεκάθαρα για απόφαση του ιδιοκτήτη. Είναι η εφημερίδα του και εκείνος αποφασίζει».
Ομως, όπως τονίζει ο βετεράνος Αμερικανός δημοσιογράφος και αναλυτής μιλώντας στην «Κ», η Washington Post έχει έναν ρόλο που υπερβαίνει την κλασική επιχειρηματική λογική. «Μια εφημερίδα όπως η Post έχει μια ανώτερη αποστολή σε μια δημοκρατία, ως το μοναδικό μεγάλο μέσο που εδρεύει στην πρωτεύουσα της μοναδικής υπερδύναμης του κόσμου και έχει έναν μοναδικό ρόλο εποπτείας».
Το ερώτημα
Ενα από τα βασικότερα ερωτήματα πλέον είναι το κατά πόσον οι απολύσεις δημοσιογράφων, ειδικά σε μια περίοδο έντονων πολιτικών εξελίξεων στις ΗΠΑ, θα απειλήσουν την ποιότητα της δημοσιογραφίας και την ικανότητά της να φέρνει στο φως αποκαλύψεις που ωφελούν το ευρύ κοινό. «Θεωρητικά, η Post προστάτευσε ορισμένους (σ.σ. από τους εργαζομένους) που καλύπτουν κρίσιμους τομείς, όπως τον Λευκό Οίκο και την εθνική ασφάλεια. Ακόμη και έπειτα από γύρους απολύσεων, συνέχισε να παράγει σημαντικά και αποκαλυπτικά ρεπορτάζ», σχολιάζει ο Πίτερ Μπέικερ.
«Το ερώτημα είναι αν αυτό θα συνεχιστεί, ειδικά δεδομένων των προσπαθειών του ιδιοκτήτη να διατηρεί φιλικές σχέσεις με τον σημερινό πρόεδρο», προσθέτει, εκφράζοντας ωστόσο την εμπιστοσύνη του στους δημοσιογράφους που παραμένουν. «Εχω μεγάλη πίστη στην ικανότητα των δημοσιογράφων που έχουν απομείνει να κάνουν σπουδαία δημοσιογραφία, εφόσον τους επιτραπεί», σημειώνει.
Η μετάβαση
Ο βετεράνος δημοσιογράφος συνδέει την κρίση της Post με τη γενικότερη μετάβαση του κλάδου των μίντια. «Βεβαίως, ο χώρος της ενημέρωσης βρίσκεται σε περίοδο μετασχηματισμού τις τελευταίες δύο δεκαετίες. Χιλιάδες εφημερίδες έχουν κλείσει στις Ηνωμένες Πολιτείες και, υπό αυτή την έννοια, τα προβλήματα της Post δεν είναι μοναδικά. Ωστόσο η Post είναι μοναδική ως προς τη θέση της στον κόσμο της δημοσιογραφίας και υπήρχαν μεγάλες προσδοκίες ότι ένας επιχειρηματίας του Διαδικτύου ως ιδιοκτήτης θα μπορούσε να βρει τον τρόπο να ευδοκιμήσει στη νέα εποχή», σχολιάζει.
Κλείνοντας, μεταφέρει τη συλλογική απογοήτευση πολλών συναδέλφων του με ένα ειρωνικό σχόλιο. «Οι περικοπές είναι ένα σημάδι ότι ο Τζεφ Μπέζος, ο οποίος έγινε ένας από τους πλουσιότερους ανθρώπους στον κόσμο πουλώντας τα πάντα στο Ιντερνετ, δεν έχει ακόμη ανακαλύψει πώς μπορεί να το πετύχει με μια εφημερίδα».
Πέρα από τα πρόσωπα και τις θέσεις εργασίας που χάνονται, το διακύβευμα είναι βαθύτερο. Σύμφωνα με τον Πίτερ Μπέικερ, η κρίση στην Washington Post εγείρει θεμελιώδη ερωτήματα για το μέλλον της πολιτικής δημοσιογραφίας και για το αν οι θεσμοί που ιστορικά έλεγχαν την εξουσία μπορούν να επιβιώσουν ακέραιοι στη νέα ψηφιακή εποχή.
