«Η ιρανική κοινωνία δεν θα αποδεχθεί, υπό οποιαδήποτε συνθήκη, την αναβίωση ενός νέου δεσποτισμού τύπου σάχη», λέει στην «Κ» ο Αλί Σαφαβί, υψηλόβαθμο στέλεχος της εξόριστης ιρανικής αντιπολίτευσης, σχολιάζοντας το δεδηλωμένο ενδιαφέρον του Ρεζά Παχλαβί, υιού του σάχη, να αναλάβει τη διακυβέρνηση σε ενδεχόμενη κατάρρευση του θεοκρατικού καθεστώτος.
Ο Αλί Σαφαβί είναι ανώτερο στέλεχος του «Εθνικού Συμβουλίου Αντίστασης του Ιράν» (NCRI), της μοναδικής οργανωμένης κοσμικής πολιτικής συμμαχίας, με «κορμό» τους πρώην μαχητές Μουτζαχεντίν του Λαού (PMOI/MEK), που αντιμάχεται από το 1981, την εξουσία των μουλάδων.
Με έδρα της πολιτικής του ηγεσίας το Παρίσι, όπου έχουν εγκατασταθεί το εξόριστο «κοινοβούλιο» και η εκλεγμένη πρόεδρός του Μαριάμ Ρατζαβί, η οποία πηγαινοέρχεται «αθέατη» στην Αλβανία, και με τρεις χιλιάδες απομάχους «Μουτζαχεντίν του Λαού» και τις οικογένειές τους εξόριστους στα περίχωρα των Τιράνων, το NCRI συμμετέχει, όπως αναφέρει ο Σαφαβί, οργανωμένα στην εξέγερση στο εσωτερικό του Ιράν, όπου διαθέτει ενεργά δίκτυα σε περισσότερες από 220 πόλεις, καθώς και ένα αναλυτικό σχέδιο δημοκρατικής μετάβασης που προβλέπει εκλογές και τη θέσπιση νέου Συντάγματος.
– Κατά τις δικές σας εκτιμήσεις, είναι κοντά η πτώση του καθεστώτος στην πατρίδα σας;
– Παρότι κανείς δεν μπορεί να προβλέψει τον ακριβή χρόνο, δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι το καθεστώς βιώνει τη βαθύτερη και πιο συνολική κρίση νομιμοποίησης από την ίδρυση της κληρικαλικής δικτατορίας το 1979. Δεν υπήρξε ποτέ πιο αδύναμο, και το φρόνημα του λαού ποτέ πιο ανυπότακτο. Πέντε πανεθνικές εξεγέρσεις από το 2017, η συμμετοχή σχεδόν κάθε κοινωνικού στρώματος, καθώς και η αυξανόμενη προσφυγή του καθεστώτος σε μαζικές εκτελέσεις, φονική βία και πλήρη διακοπή του Διαδικτύου, αποτελούν ενδείξεις ενός συστήματος που έχει χάσει κάθε κοινωνική συναίνεση, είναι εξαιρετικά αδύναμο και ευάλωτο και επιβιώνει μόνο μέσω της καταστολής.
Αυτό που πρέπει να τονιστεί είναι ότι το Εθνικό Συμβούλιο Αντίστασης του Ιράν (NCRI) ανέκαθεν υπογράμμιζε πως η κατάρρευση της θεοκρατίας δεν είναι ούτε αυτόματη, ούτε απλώς αποτέλεσμα αδυναμίας, ούτε θα επέλθει επειδή την απαιτούν εξόριστοι ή ξένες κυβερνήσεις.
Επιβιώνουν με ωμή βία – Η αυξανόμενη προσφυγή του καθεστώτος σε μαζικές εκτελέσεις, φονική βία και πλήρη διακοπή του Διαδικτύου αποτελεί ένδειξη ενός συστήματος που επιβιώνει μόνο μέσω της καταστολής.
Τα αυταρχικά καθεστώτα πέφτουν όταν η διαρκής λαϊκή αντίσταση, η οργάνωση και ο συντονισμός στο εσωτερικό της χώρας φτάσουν σε σημείο που οι πυλώνες της καταστολής ρηγματώνονται και δεν μπορούν πλέον να λειτουργήσουν. Ολες οι αντικειμενικές προϋποθέσεις για αλλαγή υπάρχουν σήμερα· καθοριστικός παράγων παραμένει η συνέχιση και η εμβάθυνση της οργανωμένης αντίστασης μέσα στο Ιράν.
– Υπάρχει, ωστόσο, σύγχυση σχετικά με τον αριθμό των θυμάτων. Τι πληροφόρηση έχετε επ’ αυτού;
– Κυκλοφορούν πολλά διαφορετικά νούμερα, τα οποία αντανακλούν τη συστηματική απόκρυψη εγκλημάτων από το καθεστώς, τον εκφοβισμό των οικογενειών, την απομάκρυνση των σορών. Με βάση πληροφορίες που συλλέχθηκαν από το δίκτυο της οργάνωσης των «Μουτζαχεντίν του Λαού» του Ιράν (PMOI/MEK), μέσω επιβεβαιωμένων εσωτερικών αναφορών και διασταύρωσης στοιχείων, τουλάχιστον 3.000 διαδηλωτές έχουν σκοτωθεί και πάνω από 50.000 άνθρωποι έχουν συλληφθεί στην τρέχουσα εξέγερση. Μέχρι στιγμής έχουμε ταυτοποιήσει περίπου 250 από τους νεκρούς με ονόματα και στοιχεία, μεταξύ των οποίων επτά μέλη της Αντίστασης του PMOI, ηλικίας από 17 έως 74 ετών. Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι ο τελικός απολογισμός θα είναι υψηλότερος.
– Πώς υποστηρίζουν οι «Μουτζαχεντίν του Λαού» του Ιράν την εξέγερση στο εσωτερικό της χώρας και ποιος είναι ο διεθνής ρόλος τους;
– Στο εσωτερικό του Ιράν, οι Μονάδες Αντίστασης, που σχηματίστηκαν πριν από 12 χρόνια υπό συνθήκες ακραίας καταστολής, εργάστηκαν με υπομονή και μεθοδικότητα για να οργανώσουν, να εκπαιδεύσουν και να κινητοποιήσουν τους Ιρανούς, ιδιαίτερα τη νεότερη γενιά.
Σε διεθνές επίπεδο, το NCRI και το MEK αναπτύσσουν διαρκείς προσπάθειες στην Ευρώπη και στις HΠΑ για να αποκαλύψουν τα εγκλήματα του καθεστώτος, να αντιμετωπίσουν την παραπληροφόρηση, να κινητοποιήσουν την κοινή γνώμη και να παροτρύνουν τις κυβερνήσεις να εγκαταλείψουν τον κατευνασμό, να επιβάλουν λογοδοσία και να αναγνωρίσουν το δικαίωμα του ιρανικού λαού να αντιστέκεται στην τυραννία.
– Είναι, κατά την άποψή σας, ο γιος του σάχη, Ρεζά Παχλαβί, εναλλακτική σε περίπτωση πτώσης του καθεστώτος;
– Οι σωβινιστικές και κατασταλτικές πολιτικές του καθεστώτος Παχλαβί άφησαν βαθιές πληγές στις εθνότητες του Ιράν – Αζέρους, Κούρδους, Aραβες, Βαλούχους και άλλους. Για πάνω από 57 χρόνια, το καθεστώς αυτό αποδύθηκε επανειλημμένως σε εθνοτική καταστολή, καταναγκαστικές μετακινήσεις πληθυσμών και συστηματικές διακρίσεις. Η ιρανική κοινωνία σήμερα δεν θα αποδεχθεί, υπό καμία συνθήκη, την αναβίωση αυτής της μορφής δεσποτισμού. Στη μοναρχία, η κληρονομική διατήρηση του σάχη, παρουσιαζόμενου ως «θεϊκού δώρου», ήταν η υπέρτατη αρχή. Υπό τη σημερινή θρησκευτική δικτατορία, την ίδια θέση κατέχει η διατήρηση του velayat-e-faqih (θεμελιώδες δογμα του σιιτικού Ισλάμ).
Ο φόρος αίματος – Με βάση πληροφορίες που συλλέχθηκαν από το δίκτυο των «Μουτζαχεντίν του Λαού» του Ιράν, τουλάχιστον
3.000 διαδηλωτές έχουν σκοτωθεί και πάνω από 50.000 άνθρωποι έχουν συλληφθεί.
Και στα δύο συστήματα, η εξουσία τοποθετείται πάνω από τον λαό. Είναι ιδιαίτερα αποκαλυπτικό ότι ο Ρεζά Παχλαβί, γνωστός μεταξύ των Ιρανών ως «baby shah», δεν έχει ποτέ αποκηρύξει τις δολοφονίες του πατέρα του, ούτε έχει αποστασιοποιηθεί από τα βασανιστήρια και τις εκτελέσεις της διαβόητης μυστικής αστυνομίας του, της SAVAK.
– Εσείς, το NCRI, υπό την ηγεσία της Μαριάμ Ρατζαβί, είστε έτοιμοι για την επόμενη μέρα; Eχετε πρόγραμμα;
– Το NCRI δεν επιδιώκει να καταλάβει εξ εφόδου ούτε να μονοπωλήσει την εξουσία. Ο ρόλος του ορίζεται ως μεταβατικός και αποσκοπεί στη διευκόλυνση της μεταβίβασης της κυριαρχίας στον ιρανικό λαό μέσω ελεύθερων και δημοκρατικών εκλογών.
Η Μαριάμ Ρατζαβί, εκλεγμένη πρόεδρος του NCRI, έχει επανειλημμένως δηλώσει αυτή την αρχή με απόλυτη σαφήνεια. Το πρόγραμμα του NCRI είναι σαφές και δημόσιο: διάκριση των εξουσιών, ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης, ελευθερία κομμάτων και Τύπου, κατάργηση της θανατικής ποινής, απαγόρευση των βασανιστηρίων, πλήρης ισότητα των φύλων, σεβασμός των δικαιωμάτων των εθνοτήτων του Ιράν στο πλαίσιο της εδαφικής ακεραιότητας, πλήρης διαχωρισμός θρησκείας και κράτους και ένα Ιράν χωρίς πυρηνικά. Αυτές οι δεσμεύσεις σηματοδοτούν μια ξεκάθαρη και θεμελιώδη ρήξη τόσο με τη μοναρχική όσο και με τη θεοκρατική διακυβέρνηση.
Εξόριστοι μουτζαχεντίν στα Τίρανα
«Δεν πρέπει να μας συγχέετε με τους μουτζαχεντίν του Αφγανιστάν. Εκείνοι χρησιμοποιούσαν τα όπλα για να επιβάλουν τις απόψεις τους· εμείς πολεμάμε για τις ιδέες μας με όπλο τη δημοκρατία. Δεν είμαστε τρομοκράτες, ούτε πολεμοχαρείς», μας είχε πει o Σαχριέρ Κιαμανσέχ όταν με την «Κ» είχαμε επισκεφθεί, το 2016, τους «Μουτζαχεντίν του Λαού» στο στρατόπεδο «φιλοξενίας» τους στο χωριό Μάνεζ, έξω από τα Τίρανα, όπου παραμένουν και σήμερα φρουρούμενοι.
Σιίτες στο θρήσκευμα, αποτελούν τον ισχυρό πυλώνα της εξόριστης ιρανικής αντιπολίτευσης, με έδρα το Παρίσι. Στον πόλεμο Ιράν – Ιράκ, κατά την οκταετία 1980-1988, αντιτάχθηκαν με τα όπλα στο θεοκρατικό καθεστώς και, όταν η αιματηρή σύγκρουση έληξε, κατέφυγαν στο Ιράκ, από όπου, εγκατεστημένοι σε δύο στρατόπεδα (Asraf και Liberty), πραγματοποιούσαν δολιοφθορές και αιφνιδιαστικές πολεμικές επιχειρήσεις εναντίον του Ιράν.
Στα τέλη της δεκαετίας του ’90, οι Αμερικανοί τους κατέταξαν στις τρομοκρατικές οργανώσεις και το 2003, όταν εισέβαλαν στο Ιράκ και ανέτρεψαν το καθεστώς του Σαντάμ –που τους στήριζε, καθότι ήταν εχθρός του Ιράν– τους αφόπλισαν, κατ’ απαίτησιν των σιιτικών κυβερνήσεων που εγκαταστάθηκαν στη Βαγδάτη και ήταν φίλα προσκείμενες στην Τεχεράνη. Μία δεκαετία αργότερα, το 2009, θα τους αποχαρακτηρίσουν από τρομοκράτες –αργότερα το ίδιο έκανε και η Ε.Ε.–, αλλά πλέον η παραμονή τους ήταν αδύνατη, καθώς το καθεστώς των σιιτών τούς είχε θέσει στο στόχαστρο.
Ενώπιον του ενδεχομένου να τους εξολοθρεύσουν σιίτες Ιρακινοί, οι ΗΠΑ υπέγραψαν συμφωνία με την κυβέρνηση Μπερίσα το 2013 για τη μετεγκατάστασή τους, η οποία ετέθη σε εφαρμογή το 2016, καταβάλλοντας μάλιστα ως βοήθεια στα Τίρανα το ποσό των 20 εκατ. δολαρίων. Το 2016 η εγκατάσταση ολοκληρώθηκε υπό τη σφοδρή αντίδραση της Τεχεράνης.
Η εγκατάσταση των μουτζαχεντίν στην Αλβανία προκάλεσε ρήξη στις σχέσεις Τιράνων – Τεχεράνης. Μάλιστα, η κυβέρνηση Ράμα προχώρησε στην απέλαση του πρεσβευτή του Ιράν, κατόπιν πληροφοριών ότι το κτίριο της ιρανικής διπλωματικής αποστολής είχε μετατραπεί σε άντρο κατασκόπων που σχεδίαζαν δολοφονίες μουτζαχεντίν.
