Ο Ράσμους Γιάρλοβ, βουλευτής του συντηρητικού Λαϊκού Κόμματος, επικεφαλής της επιτροπής άμυνας του Κοινοβουλίου της Δανίας και πρώην υπουργός, φαίνεται να μην πολυπιστεύει όσα ακούει από τα χείλη του Αμερικανού προέδρου. Είναι επιεικώς επιφυλακτικός, παρά τις διαβεβαιώσεις του Τραμπ ότι δεν θα προσαρτήσει τη Γροιλανδία: «Πιστεύω ότι η απειλή χρήσης βίας έχει αποσυρθεί για τώρα. Ποιος ξέρει, όμως, αν θα επανέλθει αργότερα;» λέει στην «Κ».
Πώς εξηγεί την εμμονή του Τραμπ με τη Γροιλανδία, δεδομένου ότι οι ΗΠΑ έχουν εξασφαλίσει, εδώ και 75 χρόνια, πλήρη πρόσβαση στην περιοχή για τις ένοπλες δυνάμεις τους, αλλά και της ζημίας στις διατλαντικές σχέσεις που έχει προκαλέσει με τη στάση του; «Είναι πολύ δύσκολο να καταλάβουμε τι ελπίζουν να επιτύχουν οι Αμερικανοί μέσω της προσάρτησης, το οποίο δεν μπορούν να πετύχουν τώρα.
Οι βάσεις των ΗΠΑ – Υπάρχουν αρκετές μεγάλες αμερικανικές βάσεις που είναι ακόμη εκεί (στη Γροιλανδία), τα κτίρια και οι αεροδιάδρομοι, αλλά δεν έχουν προσωπικό. Αμα θέλουν, μπορούν να επιστρέψουν αμέσως.
Στρατιωτικά, έχουν πλήρη πρόσβαση στη Γροιλανδία – και δεν υπάρχει ημερομηνία λήξης στη συμφωνία αυτή (του 1951). Σχετικά με τον ορυκτό πλούτο, οι γροιλανδικές αρχές αναζητούν επενδυτές εδώ και δεκαετίες. (Οι Αμερικανοί) είναι κάτι παραπάνω από ευπρόσδεκτοι αν θέλουν να προχωρήσουν σε εξορύξεις. Aρα, δεν μπορούμε να δούμε ποιο θα ήταν το όφελος μιας κατοχής – ενώ οι αρνητικές επιπτώσεις είναι τεράστιες».
Οι βάσεις
Ο Γιάρλοβ αναφέρει ότι στο ζενίθ της, επί Ψυχρού Πολέμου, η στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ στη Γροιλανδία είχε φτάσει σε 15.000 άτομα. «Σήμερα, είναι περίπου 150. Eχουν μειώσει την παρουσία τους κατά 99%. Υπάρχουν αρκετές μεγάλες αμερικανικές βάσεις που είναι ακόμη εκεί, τα κτίρια και οι αεροδιάδρομοι, αλλά δεν έχουν προσωπικό. Αμα θέλουν, μπορούν να επιστρέψουν αμέσως».
Η δημόσια τηλεόραση της Δανίας μετέδωσε προ ημερών ότι εντός του 2026 θα σταλούν στη Γροιλανδία 1.000 Δανοί στρατιώτες. Ο Γιάρλοβ επιβεβαιώνει ότι πρόκειται για νέα απόφαση και για μεγαλύτερο αριθμό από ό,τι προέβλεπε ο πρότερος σχεδιασμός. Είναι, συνεπώς, αντίδραση στην πρόσφατη κρίση; «Ναι», απαντά μονολεκτικά.
Ανύπαρκτος κίνδυνος – Η παρουσία τόσο των Κινέζων όσο και των Ρώσων στη Γροιλανδία είναι περίπου ανύπαρκτη. Δεν τους ανήκει τίποτα, δεν κάνουν εξορύξεις, δεν κάνουν περιπολίες, δεν έχουν προξενείο. Τους έχουμε κρατήσει μακριά.
Ο Δανός πολιτικός χαρακτηρίζει επίσης «εντελώς ψευδείς» τους ισχυρισμούς του Τραμπ ότι η Γροιλανδία κινδυνεύει να ενταχθεί στη σφαίρα επιρροής της Κίνας ή της Ρωσίας. «Η παρουσία τόσο των Κινέζων όσο και των Ρώσων στη Γροιλανδία είναι περίπου ανύπαρκτη. Δεν τους ανήκει τίποτα, δεν κάνουν εξορύξεις, δεν κάνουν περιπολίες, δεν έχουν προξενείο. Τους έχουμε κρατήσει μακριά – και αν χρειαζόμασταν βοήθεια για να το κάνουμε αυτό, θα τη ζητούσαμε. Ούτε πλοία υπάρχουν. Ο Τραμπ είπε ότι η Γροιλανδία είναι περικυκλωμένη από κινεζικά πολεμικά πλοία. Στην πραγματικότητα, έχει δέκα χρόνια να πλησιάσει το νησί κινεζικό πολεμικό πλοίο».
Εξίσου ανυπόστατες, συνεχίζει, είναι οι κατηγορίες του Αμερικανού προέδρου πως η Κοπεγχάγη έχει αμελήσει την ασφάλεια της Γροιλανδίας. «Υπάρχει περισσότερη δραστηριότητα στην περιοχή, περισσότερα εμπορικά πλοία, άρα χρειάζεται πιο στενή παρακολούθηση», αναγνωρίζει. «Γι’ αυτό έχουμε ενισχύσει τις υποδομές επιτήρησης – δαπανήσαμε 14 δισ. ευρώ μόνο τα τελευταία δύο χρόνια σε μη επανδρωμένα αεροσκάφη, πλοία, ραντάρ, χερσαίες δυνάμεις… Και φυσικά, επιδοτούμε την οικονομία της Γροιλανδίας. Δεν ξέρω γιατί θα ήθελαν οι Αμερικανοί να αναλάβουν αυτό το κόστος».
Για τον Γιάρλοβ, η τρέχουσα κρίση έχει αλλάξει τα δεδομένα και για τους Γροιλανδούς σχετικά με τον στόχο της ανεξαρτησίας. «Οι Γροιλανδοί έχουν τρομάξει», τονίζει. «Θέλουν περισσότερη αυτοδιάθεση, μεγαλύτερο έλεγχο στις εσωτερικές υποθέσεις τους, αλλά, για το ορατό μέλλον, θέλουν αυτή η διαδικασία να συνεχιστεί στο πλαίσιο του βασιλείου της Δανίας».
Πώς έχει αλλάξει η στάση της δανικής κοινής γνώμης απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες εξαιτίας αυτής της κρίσης – αλλά και κατά το τελευταίο δωδεκάμηνο γενικότερα; «Εχει προκληθεί πολύ μεγάλη ζημία στη σχέση», απαντά. «Ο κόσμος είναι πολύ θυμωμένος με τις σχεδόν καθημερινές απειλές, τις καθημερινές προσβολές, εδώ και ένα μήνα, από κορυφαίους αξιωματούχους της αμερικανικής κυβέρνησης. Ο Τραμπ χθες (σ.σ.: την Τετάρτη στο Νταβός) μας χλεύαζε για την εισβολή των Γερμανών κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο· ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ μας αποκάλεσε μια χώρα “άνευ σημασίας”. Και αυτά ενώ έχουμε κάνει ό,τι θα μπορούσαν να θέλουν από εμάς. Πλέον, δαπανούμε όσο και οι ΗΠΑ για την άμυνα – πάνω από 3% του ΑΕΠ το 2025. Πολεμήσαμε σκληρά στο Ιράκ και στο Αφγανιστάν. Είμαστε μακράν ο μεγαλύτερος κατά κεφαλήν χρηματοδότης της Ουκρανίας».
Ανοχή τέλος
Θεωρεί ότι η αντίδραση των Ευρωπαίων κατά την τελευταία εβδομάδα δείχνει πως έχουν αντιληφθεί ότι πρέπει να επιδείξουν πυγμή απέναντι στον Τραμπ; «Δεν έχουμε άλλη επιλογή», υπογραμμίζει ο Γιάρλοβ.
«Ανεχτήκαμε πολλά από τους Αμερικανούς κατά το περασμένο έτος, συμπεριλαμβανομένης και μιας κατάφωρα άδικης εμπορικής συμφωνίας, με δασμούς 15% σε οτιδήποτε εξάγει η Ευρώπη προς τις Ηνωμένες Πολιτείες και μηδενικούς δασμούς για τις αμερικανικές εισαγωγές. Αυτό είναι προφανώς άδικο. Εχουμε κάνει ασκήσεις κατευνασμού σε ακραίο βαθμό, ακόμη και όταν οι Αμερικανοί ήταν παράλογοι. Αλλά έχει και η Ευρώπη τα όριά της – και καμία χώρα δεν μπορεί να αποδεχθεί να της πάρουν τα εδάφη και μέρος του πληθυσμού της. Συνεπώς, δεν έχουμε επιλογή παρά να σταθούμε αμετακίνητοι – και είμαστε εξαιρετικά ευγνώμονες που οι Ευρωπαίοι σύμμαχοί μας στάθηκαν στο πλευρό μας. Είδαμε ποιοι είναι οι πραγματικοί φίλοι μας και καταλάβαμε ότι η πραγματική εγγύηση ασφαλείας μας είναι η Ευρώπη, όχι οι Ηνωμένες Πολιτείες».
