Η αποτροπή της κινεζικής διείσδυσης στην περιοχή είναι η στρατηγική του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ στο ζήτημα της Γροιλανδίας, σύμφωνα με την πρώην αναπληρώτρια σύμβουλο Εθνικής Ασφαλείας του, Κάθριν Τ. Μακφάρλαν. Κατά τη γνώμη της, το πιο πιθανό σενάριο είναι μια μορφή αμερικανικού ελέγχου: είτε μέσω αγοράς είτε μέσω αποκλειστικών δικαιωμάτων ανάπτυξης της Γροιλανδίας.
– Ο πρόεδρος Τραμπ απειλεί να εισβάλει ή να προσαρτήσει το έδαφος της Γροιλανδίας. Ποια είναι η στρατηγική σκέψη πίσω από αυτές τις δηλώσεις;
– Αν πάρει κανείς μια υδρόγειο, την περιστρέψει και τοποθετήσει την Αρκτική στο κέντρο, γίνεται αμέσως φανερή η τεράστια στρατηγική σημασία της Γροιλανδίας. Ποιες χώρες συνορεύουν με τον Αρκτικό Κύκλο; Ο Καναδάς, οι ΗΠΑ, η Ρωσία και η Γροιλανδία. Ενα μεγάλο μέρος της Αρκτικής ανήκει στη Γροιλανδία. Το αυξημένο ενδιαφέρον του προέδρου Τραμπ για τη Γροιλανδία, όπως και για τη Νότια Αμερική, συνδέεται σε μεγάλο βαθμό με τις φιλοδοξίες της Κίνας. Το Πεκίνο επιδιώκει να αποκτήσει παρουσία στην Αρκτική, αναπτύσσοντας στη Γροιλανδία οικονομικά και ενδεχομένως στρατιωτικά συμφέροντα. Γι’ αυτό θεωρώ επείγον να αποτραπούν η κινεζική και η ρωσική διείσδυση στη Γροιλανδία. Για τις ΗΠΑ, η Γροιλανδία δεν αποτελεί μόνο μια μελλοντική θαλάσσια εμπορική οδό στην Αρκτική, καθώς αλλάζει το κλίμα, αλλά ένα χώρο υψίστης στρατηγικής σημασίας. Επιπλέον, ο πρόεδρος Τραμπ έχει μιλήσει για τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου αμυντικού συστήματος, ενός «χρυσού θόλου», ικανού να αναχαιτίζει ρωσικές και κινεζικές πυρηνικές απειλές. Σε ένα τέτοιο σύστημα, η Γροιλανδία είναι απολύτως κρίσιμη. Ο πρόεδρος Τραμπ, βέβαια, έχει τονίσει ότι καμία στρατιωτική επιλογή δεν πρέπει να αποκλείεται εκ προοιμίου. Ωστόσο, ως άνθρωπος των συμφωνιών, το πιο πιθανό σενάριο είναι μια μορφή αμερικανικού ελέγχου: είτε μέσω αγοράς είτε μέσω αποκλειστικών δικαιωμάτων ανάπτυξης της Γροιλανδίας. Οι λεπτομέρειες είναι δευτερεύουσες. Το κρίσιμο είναι να διασφαλισθεί ότι η Γροιλανδία δεν θα περάσει υπό κινεζική επιρροή και ότι θα αξιοποιηθεί πλήρως η στρατηγική θέση της.
Στο προσκήνιο σχέδιο αγοράς του νησιού ή αποκλειστικών δικαιωμάτων ανάπτυξής του.
– Πιστεύετε ότι ενδέχεται να δούμε χρήση βίας εναντίον του πληθυσμού της Γροιλανδίας;
– Ο πρόεδρος Τραμπ δεν αποκλείει ποτέ καμία επιλογή. Ωστόσο, η προσέγγιση που φαίνεται να ακολουθείται σήμερα βασίζεται στη διαπραγμάτευση. Εχουμε συνομιλίες με τη Δανία, απευθείας επαφές με τους Γροιλανδούς, συζητήσεις για επενδύσεις και, ενδεχομένως, για την αγορά της Γροιλανδίας. Στη Γροιλανδία ζουν περίπου 57.000 άνθρωποι και θα μπορούσαν, μέσω δημοψηφίσματος, να αποφασίσουν τόσο για την ανεξαρτησία τους όσο και για την ένταξή τους στις ΗΠΑ, ένα ενδεχόμενο για το οποίο οι ΗΠΑ θα ήταν διατεθειμένες να καταβάλουν σημαντικό τίμημα.
– Αξιολογώντας τις τρεις ενεργές υποθέσεις ασφαλείας, Βενεζουέλα, Γροιλανδία και Ιράν, επιστρέφουν οι ΗΠΑ σε ένα πιο επιθετικό δόγμα ασφάλειας «Μονρόε/Ντονρόε», δηλαδή σε μια στρατηγική ταχείας ανάπτυξης;
– Οι ΗΠΑ επιστρέφουν σαφώς στο «Δόγμα Μονρόε». Η βασική αρχή του δόγματος είναι ότι καμία ξένη δύναμη δεν πρέπει να εδραιώσει την παρουσία της στο δυτικό ημισφαίριο. Ωστόσο, σε προηγούμενες κυβερνήσεις, ιδίως επί Μπαράκ Ομπάμα, είχε διατυπωθεί η άποψη ότι το «Δόγμα Μονρόε» δεν έχει πλέον σημασία. Ο πρόεδρος Τραμπ, αντίθετα, το έχει επαναβεβαιώσει με σαφήνεια. Οσα συμβαίνουν σήμερα, είτε στη διώρυγα του Παναμά, είτε στη Βενεζουέλα, στην Κολομβία ή αλλού, εντάσσονται σε αυτή τη λογική: στην απομάκρυνση της κινεζικής επιρροής. Πρόκειται, αναμφίβολα, για μια «America First» προσέγγιση, όπου οι ΗΠΑ θέτουν τα δικά τους συμφέροντα ως προτεραιότητα.
