Με τα βλέμματα στραμμένα στην επόμενη μέρα στο Ιράν και στη Γροιλανδία, και τον γεωπολιτικό κίνδυνο που ενέχουν οι μελλοντικές κινήσεις των ΗΠΑ, ο Ελληνοαμερικανός πρώην αξιωματικός πληροφοριών της αμερικανικής πολεμικής αεροπορίας με καταγωγή από τη Μικρά Ασία δρ Τζέικ Σωτηριάδης εξετάζει τα σενάρια στο ραντάρ του προέδρου Τραμπ και τοποθετεί την Ελλάδα στο επίκεντρο της τρέχουσας συγκυρίας.
– Ποιες είναι οι επόμενες κινήσεις που θα δούμε στο Ιράν; Ακούμε τον Αμερικανό πρόεδρο να προειδοποιεί πως η «βοήθεια» έρχεται.
– Τον τελευταίο ενάμιση χρόνο, η κυβέρνηση Τραμπ μαζί με το Ισραήλ έχουν πολύ αποτελεσματικά και συστηματικά διαλύσει το δίκτυο των ιρανικών και φιλοϊρανικών «δυνάμεων» σε όλη τη Μέση Ανατολή σε τέτοιο βαθμό που το Ιράν έχει πραγματικά αποσταθεροποιηθεί. Το καθεστώς είναι εξαιρετικά ευάλωτο αυτή τη στιγμή. Η αναταραχή που εκτυλίσσεται είναι στην πραγματικότητα μοχλός πίεσης για την κυβέρνηση. Οι ΗΠΑ το βλέπουν αυτό ως μια επιβεβαίωση ότι η στρατηγική μέγιστης πίεσης λειτουργεί και ότι τα θεμέλια της Ισλαμικής Δημοκρατίας καταρρέουν εκ των έσω.
– Υπάρχει σχέδιο για την επόμενη μέρα;
– Είμαι συγκρατημένα αισιόδοξος ότι υπάρχουν σενάρια για την επόμενη μέρα από την πτώση του καθεστώτος στο Ιράν. Το ερώτημα είναι αν οι ΗΠΑ θα συνεργαστούν στενά με τους συμμάχους τους στη Μέση Ανατολή, επειδή οι επιπτώσεις μιας τέτοιας κατάρρευσης καθεστώτος θα ήταν τόσο τεράστιες που θα πυροδοτούσαν αλυσιδωτές εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή. Για αυτόν τον λόγο, το ιρανικό καθεστώς αυτή τη στιγμή προσπαθεί να μετατρέψει την οικονομική εξέγερση σε έναν εθνικιστικό αγώνα κατά των ξένων και να κερδίσει κάποιους συμμάχους.
– Εχουμε γίνει μάρτυρες μιας μεγάλης στροφής στην εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ με τον θρίαμβο του δόγματος «Ντονρόε».
– Πράγματι, αναπροσαρμόζεται η αμερικανική ισχύς από την κυβέρνηση, μέσω μιας πολύ δυναμικής εξωτερικής πολιτικής. Πρόκειται για άσκηση της αμερικανικής σκληρής ισχύος με έναν τρόπο που είναι όμως προσεκτικός. Τα χτυπήματα που έγιναν πέρυσι στις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν ήταν πολύ χειρουργικά. Δεν είχαμε καμία απώλεια αμερικανικών δυνάμεων. Ακόμη και τα θύματα μεταξύ των αμάχων ήταν, νομίζω, ελάχιστα. Το ίδιο και στη Βενεζουέλα. Αυτό αποτελεί μέρος τής, θα έλεγα, επανεκτίμησης του Δόγματος Μονρόε. Το οποίο λέει πως είναι αδιανόητο να παρεμβαίνουν ξένες δυνάμεις στο δυτικό ημισφαίριο, το οποίο είναι η παραδοσιακή σφαίρα επιρροής των ΗΠΑ. Ετσι, το γεγονός ότι η Ρωσία, η Κίνα και το Ιράν είχαν παρουσία στη Βενεζουέλα στον ενεργειακό κλάδο της και ουσιαστικά ήταν κακόβουλοι παράγοντες εκεί, δεν έγινε ανεκτό από την αμερικανική κυβέρνηση. Είναι πλέον κατανοητό ότι οι ΗΠΑ έχουν τον πιο ισχυρό και ικανό στρατό στον κόσμο. Και νομίζω ότι αυτό το μήνυμα ακούστηκε στην Κίνα. Νομίζω ότι ακούστηκε στο Ιράν. Ακούστηκε και στο δυτικό ημισφαίριο.
– Η Γροιλανδία αποτελεί και αυτή μέρος αυτής της στρατηγικής;
– Oπως γνωρίζουμε, όποιος ελέγχει τη Γροιλανδία θα ελέγχει τους πόρους και την πρόσβαση στην Αρκτική, κάτι που θα οδηγήσει τον ανταγωνισμό των μεγάλων δυνάμεων του 21ου αιώνα. Με το λιώσιμο των πάγων και με τη Ρωσία να είναι πολύ πιο ενεργή στην περιοχή, και με την Κίνα να αυτοαποκαλείται σχεδόν αρκτικό έθνος, η αμερικανική κυβέρνηση βλέπει ότι αυτή είναι μια σημαντική «επιταγή» που πρέπει να «υπογράψει» για να κερδίσει τον μελλοντικό ανταγωνισμό. Πιστεύω, λοιπόν, ότι όλα αυτά είναι αλληλένδετα. Η Αμερική θέλει να κάνει τη Γροιλανδία την 51η πολιτεία, και πιθανότατα θα το καταφέρει.
– Στο βιβλίο σας κάνετε λόγο για κρυφές ιδεολογικές δυνάμεις που κινούν τα νήματα παγκοσμίως.
– Ας πάρουμε για παράδειγμα τις ιρανικές διαμαρτυρίες. Δεν αφορούν μόνο την οικονομία· αφορούν ουσιαστικά την απόρριψη του πολιτικού Ισλάμ ως κυβερνητικού πλαισίου. Με τους διαδηλωτές να επικαλούνται συγκεκριμένα την προεπαναστατική εποχή των Παχλεβί. Δεν πρόκειται, λοιπόν, απλώς για μια εξέγερση για «ψωμί». Είναι ένα ιδεολογικά υποστηριζόμενο κίνημα. Στην Τουρκία επίσης, όλοι θέλουν να μιλήσουν για νεοοθωμανισμό· όμως η Τουρκία δεν επικεντρώνεται πλέον μόνο στην παλιά Οθωμανική Αυτοκρατορία. Είναι ένας παγκόσμιος παίκτης. Και κατά τη γνώμη μου τα επόμενα 10 με 15 χρόνια, θα δούμε ένα παντουρκικό δίκτυο να λειτουργεί από την Ουγγαρία μέχρι τα δυτικά σύνορα της Κίνας, με την Τουρκία να προεδρεύει του Τουρκικού Συμβουλίου. Ακόμη και μετά τη φυλάκιση χιλιάδων δημοσιογράφων από τον πρόεδρο Ερντογάν, ακόμη και ύστερα από όλες τις βίαιες τακτικές του, εξακολουθεί να έχει μια συνάντηση δυόμισι ωρών στο Οβάλ Γραφείο. Η Τουρκία δεν έχει πρόβλημα να «παίζει» Δύση και Ανατολή. Δεν έχει πρόβλημα να συνεργάζεται με τη Ρωσία όταν τη βολεύει και στη συνέχεια να πουλάει μη επανδρωμένα αεροσκάφη στους Ουκρανούς για να σκοτώνουν Ρώσους στρατιώτες. Δεν έχει πρόβλημα να συνεργάζεται με τη Ρωσία στη Λιβύη, αλλά ταυτόχρονα να ανταγωνίζεται τη Ρωσία για επιρροή στη Μέση Ανατολή. Το ίδιο συμβαίνει και με τη Ρωσία. Στην πραγματικότητα, η ιδεολογία της Ρωσίας είναι ένας νεο-ευρασιατικός ιμπεριαλισμός και δεν αφορά μόνο τον ρωσικό εθνικισμό. Στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στον ορθόδοξο εθνικισμό. Ο πόλεμος της Ουκρανίας είναι σε μεγάλο βαθμό ένας θρησκευτικός πόλεμος που διεξάγεται μεταξύ της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας και του Οικουμενικού Πατριαρχείου στην Κωνσταντινούπολη.
– Η Ελλάδα τι θέση κατέχει μέσα σε αυτή την εξίσωση;
– Η Ελλάδα δεν βρίσκεται πλέον στην περιφέρεια της Ευρώπης, βρίσκεται στο επίκεντρο. Αποτελεί ενεργειακό κόμβο στην Ανατολική Μεσόγειο και οι αμυντικές δαπάνες της κυβέρνησης είναι θετικά σημάδια. Αν κοιτάξετε τη γειτονιά και την περιοχή και όλα όσα συμβαίνουν, το φωτεινό σημείο είναι πράγματι μόνον η Ελλάδα. Οσον αφορά τη σχέση της με την Τουρκία, η Ελλάδα πρέπει επίσης να μπορεί να υπερασπιστεί στον εαυτό της. Να αμφισβητεί τους ισχυρισμούς για θαλάσσιες αξιώσεις. Οταν κοιτάζω πίσω στον χρόνο, ως πρώην αξιωματικός των στρατιωτικών πληροφοριών, και βλέπω πόσες παραβιάσεις του ελληνικού εναέριου χώρου πραγματοποιήθηκαν από τουρκικά μαχητικά αεροσκάφη, είναι άνευ προηγουμένου.
