Σαν ένα πολιτικό σκηνικό με δομή καρτέλ, περιγράφει την άρχουσα τάξη της Βενεζουέλας στη μετά Μαδούρο εποχή, μιλώντας στην «Κ», ο πρώην πρέσβης των ΗΠΑ στη χώρα, Τσαρλς Σαπίρο. O Αμερικανός διπλωμάτης, επί προεδρίας Τζορτζ Μπους, ο οποίος διαχειρίστηκε το πραξικόπημα για την ανατροπή του Ούγκο Τσάβες, το 2002, εκτιμά πως η Γροιλανδία είναι το επόμενο κομμάτι του παζλ στην αποικιοκρατικού τύπου νέα τάξη πραγμάτων, την οποία εγκαθιδρύει ο Αμερικανός πρόεδρος, μια συνθήκη που νομοτελειακά ναρκοθετεί το μέλλον του ΝΑΤΟ.
– Μετά τη σύλληψη Μαδούρο, πώς διαμορφώνονται οι πολιτικές ισορροπίες στη Βενεζουέλα. Ποιοι είναι οι ισχυροί πόλοι εξουσίας που καλούνται να διαχειριστούν την κατά Μάρκο Ρούμπιο περίοδο σταθεροποίησης;
– Ο Μαδούρο απομακρύνθηκε από την εξουσία, όμως το υπόλοιπο κρατικό και διοικητικό σύστημα παρέμεινε στη θέση του. Εντός του κυβερνητικού μηχανισμού υπάρχουν ομάδες που συνδέονται με παρακρατικές δομές, λαμβάνουν χρηματοδότηση από το κράτος και εκφοβίζουν τους αντιπάλους της κυβέρνησης. Στην παρούσα φάση, τρία είναι τα πρόσωπα-κλειδιά: Η Ντέλσι Ροντρίγκες, αντιπρόεδρος της χώρας από το 2018, με μακρά θητεία σε ανώτατες θέσεις της κυβέρνησης, συμπεριλαμβανομένων των χαρτοφυλακίων Εξωτερικών, Πετρελαίου και Οικονομικών. Αποτελεί εξέχουσα εκπρόσωπο του «τσαβισμού». Το γεγονός ότι διατήρησε τη θέση της αντιπροέδρου και ανέλαβε προσωρινά την προεδρία μετά τη σύλληψη του Μαδούρο δείχνει ότι παραμένει κεντρικό πρόσωπο στη δομή εξουσίας του καθεστώτος. Ωστόσο, έχω πληροφορίες ότι αντιμετωπίζει σοβαρές προκλήσεις εκ των έσω, από τον υπουργό Εσωτερικών Ντιοσντάντο Καμπέγιο και τον υπουργό Αμυνας Βλαντίμιρ Παδρίνο Λόπες. Αμφότεροι, διατηρούν σημαντική επιρροή στις δυνάμεις ασφαλείας και στους ακροαριστερούς ενόπλους «κολεκτίβος», και παραμένουν ισχυροί παίκτες σε ένα πολιτικό σκηνικό με δομή καρτέλ. Κατά συνέπεια, τίθεται το κρίσιμο ερώτημα εάν η Ροντρίγκες θα μπορέσει να επιβιώσει πολιτικά, να ελέγξει τον κρατικό και παρακρατικό κατασταλτικό μηχανισμό και να λειτουργήσει υπό καθεστώς εξωτερικών πιέσεων. Η προθυμία της να λαμβάνει εντολές από τις ΗΠΑ και να εφαρμόζει τις κατευθύνσεις που της υπαγορεύουν, θα κρίνει εάν θα μακροημερεύσει.
– Ο Ντόναλντ Τραμπ υιοθετεί το Δόγμα Μονρόε και οραματίζεται την κυριαρχία των ΗΠΑ στο δυτικό ημισφαίριο. Συνεπάγεται αυτή η συνθήκη ότι και άλλες αναθεωρητικές δυνάμεις, όπως η Ρωσία και η Κίνα, μπορούν να πράξουν το ίδιο, στην Ουκρανία και στην Ταϊβάν, αντίστοιχα;
– Πρόκειται αναντίρρητα για την επιστροφή σε ένα καθεστώς σφαιρών επιρροής, αντίστοιχο με εκείνο που χαρακτήριζε τον κόσμο τον 19ο αιώνα, όταν οι ευρωπαϊκές δυνάμεις διαμοίραζαν την Αφρική. Ο Τραμπ διαμορφώνει μια αποικιοκρατικού τύπου τάξη πραγμάτων, όπου οι μεγάλες δυνάμεις επιβουλεύονται τα αδύναμα κράτη. Ο κόσμος μας, όπως διαμορφώθηκε μετά το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, έχει τελειώσει και οικοδομείται εκείνος του Τραμπ, υπό ένα άναρχο διεθνές σύστημα. Το αν θα επιτρέψει στην Κίνα και τη Ρωσία να λειτουργούν με το δικό του δόγμα, είναι κάτι που θα το κρίνει ανάλογα με το αντάλλαγμα, για παράδειγμα η ανοχή του Ρώσου και του Κινέζου προέδρου σε ένα σενάριο προσάρτησης, μέσω εξαγοράς ή κατάκτησης, της Γροιλανδίας μπορεί να τους εξασφαλίσει ότι θα «κάνει τα στραβά μάτια» στην Ουκρανία και στην Ταϊβάν.
– Ο Μάρκο Ρούμπιο αιτιολόγησε τη μη ενημέρωση του Κογκρέσου για τη σύλληψη Μαδούρο με το επιχείρημα ότι «δεν ήταν απαραίτητη, καθώς δεν επρόκειτο για εισβολή αλλά για επιχείρηση επιβολής του νόμου». Συμφωνείτε;
– Χωρίς ρητή άδεια από την κυβέρνηση της Βενεζουέλας ή από έναν εξουσιοδοτημένο διεθνή οργανισμό, μια τέτοια επιχείρηση παραβιάζει βασικές αρχές του διεθνούς δικαίου και της κρατικής κυριαρχίας. Θυμηθείτε, πάντως, ότι ο Πούτιν χαρακτηρίζει την εισβολή στην Ουκρανία «ειδική επιχείρηση», όχι πόλεμο, με το ίδιο σκεπτικό Τραμπ. Η προσέγγιση του Αμερικανού προέδρου για την αναδιαμόρφωση της παγκόσμιας τάξης προσφέρει ένα νέο και επικίνδυνο μείγμα απομονωτισμού και επιθετικής εξουσίας. Δείχνει περιφρόνηση για τον «πολυμερισμό» και είναι εμμονικός με την ωμή άσκηση εξουσίας, απαξιώνοντας το διεθνές δίκαιο.
– H Ουάσιγκτον υποστηρίζει ότι η Γροιλανδία έχει «στρατηγική σημασία» για την εθνική της ασφάλεια, προκειμένου να αποτρέψει την ενίσχυση της επιρροής της Ρωσίας και της Κίνας στην Αρκτική. Σε περίπτωση αμερικανικής επέμβασης, κινδυνεύει το ΝΑΤΟ με διάλυση;
– Η παρουσία της Ρωσίας και της Κίνας δεν είναι σε καμία περίπτωση τόσο μεγάλη στη Γροιλανδία ώστε να εγείρονται ανησυχίες στην Ουάσιγκτον. Η απάντηση για την εμμονή με τη Γροιλανδία έρχεται εάν κοιτάξει κανείς τον στενό κύκλο Τραμπ. Πρόκειται για Αμερικανούς επιχειρηματίες στον τομέα της τεχνολογίας, που βλέπουν τη νήσο ως παράδεισο για τις λεγόμενες «πόλεις ελευθερίας». Εκεί όπου θα μπορούν να κάνουν μεγάλης κλίμακας έργα εξόρυξης, με ελάχιστο εταιρικό ρυθμιστικό πλαίσιο, για να υλοποιήσουν «mega projects» στην τεχνητή νοημοσύνη, στις εκτοξεύσεις στο Διάστημα και στην πυρηνική ενέργεια. Είναι οι μεγαλύτεροι οικονομικοί υποστηρικτές της προεκλογικής εκστρατείας του Τραμπ, συμπεριλαμβανομένων επενδυτών συνδεδεμένων με εξορυκτικές δραστηριότητες στη Γροιλανδία, ορυκτά καύσιμα και εταιρείες κρυπτονομισμάτων. Συνολικά, συνέβαλαν με περισσότερα από 240 εκατ. δολάρια στην εκστρατεία του 2024. Αν φτάσει η «σκοτεινή» ώρα και οι ΗΠΑ χρησιμοποιήσουν στρατιωτική δύναμη για να προσαρτήσουν τη Γροιλανδία, το άρθρο 5 του ΝΑΤΟ θα χάσει το νόημά του. Και αυτό γιατί, όσο και αν διασαλεύεται η διεθνής νομιμότητα, κανείς δεν περιμένει ότι κάποιο από τα μέλη του ΝΑΤΟ θα υπερασπιστεί τη Γροιλανδία στρατιωτικά εάν οι ΗΠΑ επιδιώξουν να την καταλάβουν.
