Η απλότητα της έκφρασης, η τρυφερότητα προς τον συνομιλητή, είναι το ίδιον του πραγματικού επιστήμονα. Ενας άνθρωπος που έχει αφομοιώσει τη γνώση της οικονομίας, μπορεί να την κάνει κατανοητή ακόμη και σε αδαείς όπως ο υπογράφων. Γι’ αυτό και θαύμασα τον κ. Βαρουφάκη, ο οποίος με την υπομονή του πραγματικού δασκάλου εξήγησε τη λειτουργία του διεθνούς χρηματοπιστωτικού συστήματος προχθές στα μέλη της Επιτροπής Λογιστικού Ελέγχου του Δημόσιου Χρέους.
Ξεκίνησε με το παράδειγμα ενός Κώστα που δανείζεται από την Κατερίνα 1.000 ευρώ – προφανώς γνωρίζοντας ότι η αφαιρετική ικανότητα των συναδέλφων του δεν μπορεί να παρακολουθήσει συλλογισμό ο οποίος στηρίζεται σε έννοιες. Πώς ήταν εκείνο το «Αννα να ένα μήλο» με το οποίο μαθαίναμε τα φωνήεντα και τα σύμφωνα στο αναγνωστικό; Τόσο απλά, που νομίζω ότι τα μολύβια του κ. Κριτσωτάκη ή του Διαμαντόπουλου του αναρχικού θα είχαν πάρει φωτιά σημειώνοντας το χρέος του Κώστα προς την Κατερίνα.
Ετσι, σκαλοπάτι σκαλοπάτι, ο δάσκαλος έστησε το οικοδόμημα και για να μην τον πάρουν και για κάναν άσχετο και πουν «σιγά αυτά τα ξέρουμε κι εμείς» εξήγησε πώς ο Κώστας έσπασε αυτό το χρέος και άρχισε να πετάει και διάφορους όρους στα ξένα όπως risk sans risk, the great moderation που όμως δεν είναι moderation και άλλα ωραία όπως Greenspan και Bernanke. Στο σημείο αυτό διέκοψε και ρώτησε τον κ. Φλαμπουράρη ποια ήταν η τελευταία φράση του, εκείνος χαμογέλασε αμήχανα, πετάχτηκε ο Τσίπρας για να τον βγάλει από τη δύσκολη θέση και ο δάσκαλος του είπε θωπεύοντάς τον με το γνώριμο χαμόγελό του: «Αλέξη μου το ξέρω ότι εσύ τα ξέρεις. Ασε και τα άλλα παιδιά να μάθουν κάτι παραπάνω».
Το μάθημα συνεχίστηκε με την αυστηρή διαπίστωση ότι «δεν διδαχθήκαμε τίποτε από το 1929» – υποθέτω θα εννοούσε ανθρώπους σαν τον κ. Κουράκη, ο οποίος επιμένει ότι η ανάπτυξη θα έρθει από τη μελισσοκομία. Στο σημείο αυτό κάποιος σήκωσε το χέρι του για να ρωτήσει τι γίνεται με τον Κώστα και την Κατερίνα, κάποιος άλλος επισήμανε ότι δεν είναι εκεί το θέμα και ο δάσκαλος, δράττοντας την ευκαιρία, είπε τη μεγάλη αλήθεια. «Πάντα ήταν ελλειμματική η Ελλάδα σε σχέση με τη Γερμανία», διότι «όταν πουλάς πορτοκάλια και εισάγεις BMW, υπάρχει ένα έλλειμμα». Κάποιος φώναξε «εξαρτάται πόσα πορτοκάλια πουλάς και πόσες BMW εισάγεις», με αποτέλεσμα η διευθύντρια κ. Κωνσταντοπούλου να απειλήσει την τάξη με έκτακτο διαγώνισμα αν συνεχίσουν έτσι.
Ο δάσκαλος όμως είχε ήδη απογειωθεί και εξηγούσε πως αυτό που συμβαίνει ανάμεσα στον Κώστα και την Κατερίνα έχει μια «άγρια ομορφιά» κι αν έχεις βγάλει το πανεπιστήμιο και το παρακολουθείς το βρίσκεις «πανέμορφο και καταπληκτικό» και θες κι εσύ να συμμετέχεις κι αυτό λέγεται financial engineering κι έχει να κάνει με τα «διόδια» και την «Goldman Sachs». Μπορεί να μην τα κατάλαβα όλα όμως για αρχή καλά τα πήγα. Διότι, κλείνοντας ο κ. Βαρουφάκης, εξήγησε πως σκοπός της επιτροπής είναι να εξηγήσει πώς λειτουργούν όλ’ αυτά. Τώρα κατάλαβα γιατί κράτησε 2,5 ώρες η συνάντηση με την κ. Λαγκάρντ και γιατί εκνευρίζεται ο Σόιμπλε. Προσπαθεί ο άνθρωπος να τους εξηγήσει τι συμβαίνει στον κόσμο κι αυτοί τον κοιτούν στα μάτια και του ζητούν μέτρα. Πρόκειται για ανθρώπους που δεν είναι σε θέση να εκτιμήσουν την πραγματική γνώση και δεν πρόκειται να εκτιμήσουν ποτέ την αξία ενός μαθήματος από έναν άνθρωπο σαν τον κ. Βαρουφάκη. Ανεπίδεκτοι μαθήσεως που λένε.
