Το σκηνικό είχε στηθεί για μια επικοινωνιακή καταιγίδα του Γκάρι Κασπάροφ. Ο διάσημος σκακιστής, που στράφηκε στη πολιτική το 2005 υιοθετημένος από την Wall Street Journal, ο Αζέρος που θέλει να σώσει τη Ρωσία αν και ήταν, μέχρι τον περασμένο Απρίλιο, στέλεχος ιδρύματος για την εθνική ασφάλεια της… Αμερικής, κατέθεσε την περασμένη Δευτέρα την υποψηφιότητά του εν όψει των προεδρικών εκλογών του 2008 για να απαλλάξει τη Ρωσία από τον «ζυγό» του Πούτιν.
Στη μεγάλη σκακιέρα της πολιτικής, όμως, η απόλυτη κυριαρχία του Ρώσου προέδρου επιβεβαιώθηκε με τον τολμηρό ελιγμό της περασμένης Δευτέρας: Την αιφνιδιαστική ανακοίνωσή του ότι θα τεθεί επικεφαλής της εκλογικής λίστας του κόμματός του στις βουλευτικές εκλογές του Δεκεμβρίου και ότι ενδέχεται να αναλάβει πρωθυπουργός μετά το τέλος της προεδρικής του θητείας, την προσεχή άνοιξη.
Αν θυμηθούμε ότι ήταν μόλις στα μέσα Σεπτεμβρίου που ο Πούτιν διόρισε πρωθυπουργό τον χαμηλού προφίλ Βίκτορ Ζουμπκόφ, φαίνεται ότι πάμε για ένα «μεγάλο ροκέ», με αντιμετάθεση των δύο ανδρών στα ανώτατα αξιώματα. Μόνο που, όπως συμβαίνει και στο σκάκι, ο «βασιλιάς» Πούτιν θα παραμείνει βασιλιάς και μετά την αντιμετάθεσή του με τον «πύργο» Ζουμπκόφ.
Σχεδόν ομόφωνα, ο διεθνής Τύπος αναγνωρίζει ότι, αν το επιθυμούσε, ο Πούτιν θα μπορούσε κάλλιστα να αναθεωρήσει το Σύνταγμα και να επανεκλεγεί πρόεδρος με τη συναίνεση άνω των δύο τρίτων των ομοεθνών του. Ακόμη και οι πιο ρωσοφοβικές δυτικές κυβερνήσεις, που έτρεφαν φρούδες ελπίδες για κάποιου είδους «βελούδινη επανάσταση» στη Μόσχα, αρχίζουν να συμβιβάζονται με την ιδέα ότι πρέπει να μάθουν να ζουν με μια πιο ισχυρή Ρωσία, με τον Πούτιν να οδηγεί το εθνικό όχημα, έστω και από το πίσω κάθισμα.
Ωστόσο, ο ηγέτης που πιστώθηκε την εθνική ανάκαμψη της αχανούς χώρας συμβολίζει και τα όρια αυτής της ανάκαμψης. Ο ιδιόρρυθμος βοναπαρτισμός του Πούτιν μπορεί να ήταν αναγκαίος για μια περίοδο έκτακτης ανάγκης, μετά την καταβαράθρωση της εποχής Γέλτσιν.
Μακροπρόθεσμα, όμως, δεν προσφέρει έναν ανθεκτικό μηχανισμό πολιτικής διαχείρισης και κοινωνικής συνοχής, είτε στην αυταρχική μορφή του ΚΚΣΕ είτε στην πολύ διαφορετική μορφή των δυτικών δημοκρατιών. Οσο η ρωσική πολιτική ζωή παραμένει παράσταση για έναν ρόλο, η αποθέωση του ηγέτη – σωτήρα θα κινδυνεύει να μετατραπεί, στην πρώτη στροφή των γεγονότων, σε κατακραυγή.
Κερδίζει κανείς στο σκάκι όταν μπορεί να δει όχι μία, αλλά αρκετές κινήσεις μπροστά. Απομένει στον Βλαντιμίρ Πούτιν να αποδείξει ότι έχει συλλάβει τον σωστό συνδυασμό. Και οι συνδυασμοί, στο σκάκι και στην πολιτική, συνήθως απαιτούν σοβαρές θυσίες…
