Η αντιπαράθεση Ρωσίας και Ουκρανίας για την τιμή του φυσικού αερίου είναι εξαιρετικά ενδιαφέρουσα, καθώς δείχνει ότι τα παλιά προβλήματα αναζητούν τώρα λύσεις. Η «φιλική» τιμολόγηση ρωσικού φυσικού αερίου σε χώρες που ανήκαν στο σοβιετικό μπλοκ ανήκει στο παρελθόν. Η σημερινή Ρωσία δεν φαίνεται διατεθειμένη να συνεχίσει το καθεστώς αυτό χωρίς όρους. Αντίθετα, όλα δείχνουν ότι θα αξιοποιήσει και τη δυνατότητα αυτή προκειμένου να διατηρεί σε καθεστώς πειθαρχίας πιστούς συμμάχους, που δείχνουν τάσεις αυτονόμησης. Το μήνυμα είναι, όποιος θέλει ανεξαρτησία πρέπει να πληρώνει το αέριο στη διεθνή τιμή. Κανείς δεν έχει την πολυτέλεια να κάνει επαναστάσεις με έξοδα της μητέρας Ρωσίας, εναντίον της!
Ακόμα κι αν τις επόμενες εβδομάδες το πρόβλημα διευθετηθεί, με τις διαπραγματεύσεις που διεξάγονται, είναι φανερό ότι η κρίση αυτή θα έχει επιπτώσεις. Η αγορά ενέργειας αποκτά μία επιπλέον πολιτική διάσταση, που δεν θα την αφήσει ανεπηρέαστη. Η αύξηση της προμήθειας με ρωσικές πηγές ενέργειας στην Ευρώπη, η διπλωματία των αγωγών, αποκτούν όλο και μεγαλύτερη σημασία.
Ολα αυτά λίγο-πολύ είναι γνωστά στην Ελλάδα. Προβλέψιμη, όμως, είναι και η συνέχεια. Μόλις διευθετηθεί η κρίση και εκλείψει ο κίνδυνος περικοπής φυσικού αερίου για τα 145.000 νοικοκυριά που το χρησιμοποιούν, θα αμβλυνθεί και η όποια ανησυχία. Κι όμως, η υπόθεση αυτή, ακόμα κι αν η έκβαση είναι αισιόδοξη, πρέπει να προβληματίσει. Μια οικονομία που έχει ισχυρή εξάρτηση από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο, με την υψηλότερη κατά κεφαλήν κατανάλωση ρεύματος, πρέπει όχι μόνο να προβληματίζεται αλλά και να λαμβάνει μέτρα.
Θεωρητικά, λαμβάνονται και μέτρα. Δημιουργούνται αγωγοί και καλωδιακές συνδέσεις με όλες σχεδόν τις γειτονικές χώρες για εισαγωγή και εμπορία ενεργειακών πόρων. Ενθαρρύνεται η δημιουργία εγκαταστάσεων για αξιοποίηση της ηλιακής και αιολικής ενέργειας. Αξιοποιούνται εγχώριες πηγές ενέργειας, όπως ο λιγνίτης. Θεωρητικά όλα γίνονται. Απλώς γίνονται αργά. Αυτό είναι το κόστος που πληρώνει η ελληνική οικονομία. Γι’ αυτό χώρες της Κεντρικής Ευρώπης που έχουν μικρότερη ηλιοφάνεια από την Ελλάδα παράγουν μεγαλύτερο μέρος των αναγκών τους σε ρεύμα με φωτοβολταϊκά απ’ ό,τι η Ελλάδα, που αρκείται στους ηλιακούς θερμοσίφωνες. Γι’ αυτό χώρες με ασθενέστερους ανέμους κυριαρχούν σε τεχνολογία που αφορά αιολικά πάρκα.
Παραμένει μυστήριο με ποιον τρόπο η Γερμανία ξεπερνά τις οικολογικές, υποτίθεται, ευαισθησίες που δεν επιτρέπουν τη γρήγορη δημιουργία αιολικών πάρκων στην Ελλάδα. Με ποιον τρόπο «παρακάμπτονται» δικαιώματα ιδιοκτητών παρακείμενων στις εγκαταστάσεις οικοπέδων που δεν θέλουν στην περιοχή τους ενοχλητικές δραστηριότητες.
Το πιθανότερο είναι ότι δεν έχουν λιγότερες οικολογικές ανυσηχίες στις άλλες χώρες. Ούτε σέβονται λιγότερο τα ατομικά δικαιώματα, μεταξύ των οποίων είναι και η προστασία της περιουσίας. Εφαρμόζουν όμως προγράμματα με βάση τις προτεραιότητες. Θέτουν τις προτεραιότητες, πριν οι προβλεπόμενες ανάγκες μεταβληθούν σε οξύτατη κρίση. Και η στάση αυτή δεν αφορά μόνον την ηγεσία της εκάστοτε κυβέρνησης. Διαπνέει όλους τους θεσμούς, τις διοικητικές υπηρεσίες, την τοπική αυτοδιοίκηση, ίσως και τους πολίτες. Οπως και το αίσθημα ευθύνης.
