Το Πάσχα, γιορτή της άνοιξης και της Αναστάσεως, φέρνει στον νου τον δρόμο που διανύουμε, τις ελπίδες που τρέφουμε, αυτές που εκπληρώθηκαν ή χάθηκαν, και τους ανθρώπους μας, παρόντες, στην καρδιά, στη μνήμη. Φέτος, αυτό που ξεχωρίζει είναι πόσο γρήγορα εδραιώθηκε μέσα μας η ανασφάλεια.
Η τελευταία μεγάλη κρίση πετρελαίου ήταν πριν από 50 χρόνια. Τώρα αναμένουμε τις ακόμη άγνωστες συνέπειες του πολέμου στο Ιράν και στον Λίβανο. Ουδείς γνωρίζει εάν η εκεχειρία θα κρατήσει και ποιες θα είναι οι συνέπειες στις ζωές μας. Πριν από 74 χρόνια εντάχθηκε η Ελλάδα στο ΝΑΤΟ και πριν από 45 στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα. Κατοχυρώθηκε ο δυτικός προσανατολισμός της χώρας, παρέχοντας μεγαλύτερη ασφάλεια και σταθερότητα απ’ ό,τι είχαν νιώσει όλες οι προηγούμενες γενιές των Ελλήνων, από τον πιο πρόσφατο Εμφύλιο έως τα χρόνια της σκλαβιάς, τα οποία πάντα θυμόμαστε αυτή την εποχή. Από το περυσινό Πάσχα έως σήμερα, οι βεβαιότητες αυτές κλονίστηκαν. Ο κόσμος μας άλλαξε κι εμείς καλούμαστε να τα βγάλουμε πέρα και, με κάποιον τρόπο, να εξασφαλίσουμε το μέλλον.
Εως πριν από λίγα χρόνια (έως την πρώτη θητεία του Ντόναλντ Τραμπ, δηλαδή) ουδείς θα περίμενε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα απεμπολούσαν τον ηγετικό τους ρόλο στο διεθνές σύστημα διακυβέρνησης, ότι θα μετατρέπονταν σε υπονομευτής του. Αυτή η επιλογή του Αμερικανού προέδρου ενισχύει την Κίνα, η οποία βλέπει τις ΗΠΑ να διαλύουν τις συμμαχίες και τις δομές που τις εξυπηρετούσαν για πολλές δεκαετίες, και τη Ρωσία, που ελπίζει σε νίκη στην Ουκρανία λόγω της στήριξης που ο Τραμπ παρέχει στον Βλαντιμίρ Πούτιν.
Στη γειτονιά μας, το αβέβαιο μέλλον του ΝΑΤΟ σημαίνει ότι η Ελλάδα θα χρειαστεί νέες συμμαχίες για να αντιμετωπίσει την επιθετικότητα μιας αχαλίνωτης Τουρκίας.
Στη γειτονιά μας, το αβέβαιο μέλλον του ΝΑΤΟ σημαίνει ότι η Ελλάδα θα χρειαστεί νέες συμμαχίες για να αντιμετωπίσει την επιθετικότητα μιας αχαλίνωτης Τουρκίας. Oμως, το Ισραήλ, με το οποίο έχουμε συνάψει στρατηγική σχέση τα τελευταία χρόνια, βρίσκεται σε μια ξέφρενη πορεία συγκρούσεων, προκαλώντας νέες αβεβαιότητες στην περιοχή. Αυτή η συμμαχία μπορεί να είναι ισχυρή, αλλά είναι και απρόβλεπτη. Ενώ ακόμη υπάρχουν ΝΑΤΟ, Ευρωπαϊκή Ενωση, ΟΗΕ, όπως και διάφορες παραδοσιακές σχέσεις μεταξύ χωρών, δεν είναι δύσκολο να φανταστούμε αυτό που ήταν αδιανόητο έως πριν από λίγο καιρό: έναν κόσμο όπου το μόνο σταθερό είναι η προσπάθεια όλων να εξασφαλίσουν όσα μπορούν εις βάρος των άλλων. (Είναι εντυπωσιακό πόσο ο αρπακτικός χαρακτήρας ενός ανθρώπου μπορεί να «χρωματίσει» συμπεριφορές σε παγκόσμια κλίμακα – και πόσο εύκολα ιστορικές δομές καταρρέουν όταν δεν τις υπερασπίζονται αρκετοί.)
Τίποτα δεν είναι αδιανόητο πλέον. Γι’ αυτό, στον μικρόκοσμό μας, οφείλουμε να καταλάβουμε ποιοι είμαστε, πού βρισκόμαστε, πού θέλουμε να πάμε και πώς θα το πετύχουμε.
Επειδή λίγοι ασχολούνται με αυτά τα ερωτήματα, και λιγότεροι προτείνουν λύσεις, ικανοποιούμαστε με το να ασκούμε κριτική ο ένας στον άλλον. Οι περισσότεροι γνωρίζουμε τι δεν μας αρέσει στην κυβέρνηση, αλλά λίγοι αξιολογούν με σοβαρότητα τι έχει πετύχει, πού έχει εγκαταλείψει την προσπάθεια και τι θα μπορούσε να γίνει καλύτερα. Ορθώς ασχολούμαστε με παραλείψεις, λάθη και πιθανή διαφθορά, όμως, θα έπρεπε να προτείνουμε ουσιαστικές λύσεις, πέρα από τον ισχυρισμό πως «εμείς θα τα κάναμε καλύτερα». Σε αυτό το περιβάλλον, το δίλημμα της κυβέρνησης «Σταθερότητα με εμάς ή χάος» μοιάζει υστερόβουλο –υπεκφυγή από την κριτική– ενώ οι επιθέσεις των αντιπάλων μοιάζουν το ίδιο «εύκολες», φασαρία χωρίς ουσία. Για να είμαστε σε καλύτερη θέση του χρόνου, πρέπει η μία ή η άλλη πλευρά να βελτιωθεί. Ευχής έργον και οι δύο.
