Ο «Ωρίων», η διαστημοσυσκευή της αποστολής «Αρτεμις ΙΙ», με το πλήρωμα των τεσσάρων αστροναυτών, πραγματοποίησε τον γύρο της Σελήνης και πλέον έχει ξεκινήσει τη διαδρομή του για να επιστρέψει στη Γη.
Τις δύο αυτές εβδομάδες η στήλη κουβεντιάζει, με αφορμή την αποστολή αυτή, μυθολογικά, πολιτισμικά και άλλα ιστορικά και επιστημονικά δεδομένα σχετικά με το διαχρονικό ενδιαφέρον του ανθρώπου για τον φυσικό δορυφόρο της Γης.
Παραλείψαμε, όμως, να θίξουμε μία άλλη παράμετρο, καθώς οδεύουμε στο κλείσιμο αυτής της ενότητας: Από πού προήλθε η Σελήνη; Ηταν πάντοτε εκεί; Πώς σχηματίστηκε; Η επιστήμη μάς διδάσκει διάφορες θεωρίες σχετικά με την προέλευσή της.
Η μία είναι η θεωρία της σύλληψης (the capture hypothesis). Σύμφωνα με αυτήν, η Σελήνη σχηματίστηκε αρχικά σε μια διαφορετική περιοχή του ηλιακού μας συστήματος, όπως και οι υπόλοιποι πλανήτες, αλλά αργότερα «συνελήφθη» από τη βαρύτητα της Γης. Υποτίθεται ότι βάσει αυτής της θεωρίας εξηγείται η διαφορετική σύσταση της Γης από τη Σελήνη. Πόσο όμως πιθανή είναι η τυχαία «σύλληψη» ενός ουράνιου σώματος από ένα άλλο;
Μια άλλη θεωρία είναι αυτή της σχάσεως (the fission hypothesis): η Γη και η Σελήνη ήταν ένα ενιαίο αλλά ρευστό σώμα σε περιφορά γύρω από τον Ηλιο. Προοδευτικά όμως, τα βαρύτερα συστατικά συσσωρεύθηκαν στον πυρήνα και τα ελαφρύτερα στην επιφάνειά του, με αποτέλεσμα να προκληθεί αστάθεια εξαιτίας της περιστροφής γύρω από τον άξονά του, με συνέπεια τη διάσπασή του σε δύο μέρη. Το μικρότερο τμήμα, που αποσπάστηκε, συνέχισε να κινείται σπειροειδώς γύρω από το μεγαλύτερο.
Τη θεωρία αυτή ανέπτυξε ο Δαρβίνος και υποστηρίχθηκε αργότερα από άλλους επιστήμονες, αλλά σήμερα έχει ουσιαστικά απορριφθεί.
Μια άλλη θεωρία είναι αυτή της συμπύκνωσης (the condensation hypothesis): τόσο η Γη όσο και η Σελήνη δημιουργήθηκαν ανεξάρτητα η μία από την άλλη από το ίδιο πρωταρχικό νεφέλωμα που δημιούργησε τον Ηλιο και τα άλλα ουράνια σώματα του ηλιακού συστήματος.
Υπάρχει μία ακόμα θεωρία, αυτή της πρόσκρουσης (the giant impact hypothesis): σύμφωνα με αυτήν, ένας άλλος πλανήτης, η Θεία, μεγέθους του Αρη, συγκρούστηκε με τη Γη. Η Σελήνη είναι ένα από τα κομμάτια της σύγκρουσης που έμεινε «όμηρος» της βαρύτητας της Γης.
Αυτή είναι σήμερα και η επικρατέστερη επιστημονική θεωρία για τον σχηματισμό της Σελήνης. Η σύγκρουση πρέπει να έγινε πριν από περίπου 4,5 δισεκατομμύρια χρόνια.
Η πετρώδης σύσταση της Σελήνης δικαιολογεί μια τέτοια θεωρία, ενώ προγράμματα προσομοίωσης ενισχύουν την υπόθεση.
Η Σελήνη είναι ένας άλλος κόσμος, μισερός και ελάχιστος, ναι, αλλά εάν ισχύει η παραπάνω θεωρία, τότε είναι το κατάλοιπο ενός μεγάλου ξένου κόσμου που χάθηκε στη βίαιη αυτή πρόσκρουση.
Πώς να ήταν άραγε η Θεία; Δεν θα μάθουμε ποτέ.
