Οποιος διαβάσει το μπεστ σέλερ «Αιχμάλωτοι της γεωγραφίας» (εκδόσεις Διόπτρα) του Τιμ Μάρσαλ, στην έκδοση του 2025, θα κατανοήσει πολλές πτυχές των όσων διαδραματίζονται στη Μέση Ανατολή. Πάντα τα γεγονότα έχουν πολλές όψεις και ο ιστορικός επιλέγει ποιες θα φωτίσει ανάλογα με τις αντιλήψεις του και την έρευνά του. Ο Τιμ Μάρσαλ συμπλέκει τη γεωγραφία με τις πολιτικές εξελίξεις σε ένα βιβλίο που μπορεί να το διαβάσει και ο αναγνώστης ο οποίος δεν έχει ιδιαίτερες ιστορικές γνώσεις.
Διαβάζοντας το μπεστ σέλερ «Αιχμάλωτοι της γεωγραφίας» καταλαβαίνουμε γιατί οι μοναρχίες του Κόλπου και ιδίως η Σαουδική Αραβία δεν θέλουν, εξίσου με το Ισραήλ, το Ιράν να αποκτήσει πυρηνικές κεφαλές.
Στην περίπτωση της Μέσης Ανατολής καταλαβαίνουμε γιατί οι μοναρχίες του Κόλπου, και ιδίως η Σαουδική Αραβία των 36 εκατομμυρίων κατοίκων, δεν θέλουν, εξίσου με το Ισραήλ, το Ιράν να αποκτήσει πυρηνικές κεφαλές. Σε αυτή την περίπτωση η Σ. Αραβία θα υποχρεωθεί να αγοράσει πυρηνικά από το Πακιστάν, με το οποίο έχει στενές σχέσεις. Οσο υπήρχε ο Σαντάμ Χουσεΐν, το Ιράκ αποτελούσε ισχυρό ανάχωμα μεταξύ Ιράν και Σ. Αραβίας. Σήμερα τα δυτικά σύνορα του Ιράν τα προστατεύουν οι σιιτικές πολιτοφυλακές του Ιράκ. Στο δε Ιράν φαίνεται πως τον έλεγχο έχουν αναλάβει διοικητές των Φρουρών της Επανάστασης, οι οποίοι μπορεί να έχουν αυτονομηθεί από το ιερατείο, όμως υποστηρίζουν, όπως γράφει ο συγγραφέας, ένα σύστημα που τους επέτρεψε να ιδρύσουν κατασκευαστικές εταιρείες, να κάνουν περιουσίες και να εισέλθουν στο ελεγχόμενο από τους αγιατολάδες πολιτικό σύστημα του Ιράν. Από την άλλη μεριά, οι Δυτικοί παρατηρητές βλέπουν τα παιδιά της βόρειας Τεχεράνης ως τη «νεολαία του Ιράν», όμως δεν βλέπουν τους άλλους νέους που κατατάσσονται στις τάξεις της πολιτοφυλακής των Μπασίτζ και στους Φρουρούς της Επανάστασης. Η πραγματικότητα είναι πολύ πιο σύνθετη σε καθεστώτα που έχουν ρίζες μέσα σε ποικίλα κοινωνικά στρώματα.
Ας έρθουμε τώρα στη μητέρα όλων των μαχών, την 7η Οκτωβρίου 2023. Είναι ομολογημένο πως αυτή η εισβολή της Χαμάς πραγματοποιήθηκε για να αποτραπεί η επέκταση των Συμφωνιών των Αβραάμ. Στο πλαίσιο αυτής της συμφωνίας συνέβη στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ένα σημαντικό, συμβολικό γεγονός: το 2023 άνοιξε η πρώτη επίσημη συναγωγή μέσα στο «σπίτι της Αβρααμικής οικογένειας». Οι τρομοκράτες γνώριζαν πού απέβλεπαν.
