Δεν είναι πρωτάκουστα τα όσα απειλητικά εκστομίζει κάθε μέρα ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ εναντίον του Ιράν, που δεν εννοεί να καταρρεύσει έπειτα από πέντε εβδομάδες ανηλεών βομβαρδισμών των ΗΠΑ και του Ισραήλ. Η αλόγιστη προβολή ισχύος είναι ενδεικτική απώλειας ελέγχου, λένε οι θεωρητικοί. Αλλά ο κ. Τραμπ είναι άνθρωπος της δράσεως και όχι διανοούμενος.
Κατά συνέπειαν, η αντίληψή του περί διπλωματίας είναι απλή, όπως την περιέγραψε ο συγγραφέας Τζιμ Μπούτσερ, αναφερόμενος εν γένει στην αμερικανική εξωτερική πολιτική: «Κρατάς στο ένα χέρι το περίστροφο και στο άλλο ένα σάντουιτς, και ρωτάς τον αντίπαλο τι από τα δύο προτιμά».
Οι απειλές δεν απευθύνονται μόνο προς τους κρατούντες στο Ιράν. Στρέφονται και εναντίον των Ευρωπαίων συμμάχων της Ουάσιγκτον, που έχουν μεταβληθεί σε σάκο προπονήσεως πυγμάχων, όπου ο κ. Τραμπ και στενότεροι συνεργάτες του –οι υπουργοί Αμύνης και Εξωτερικών– διοχετεύουν τη μανία τους, προβάλλοντας το ενδεχόμενο αποχωρήσεως των ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ.
Πέρα από το γεγονός ότι ο πρόεδρος Τραμπ δεν είναι δυνατόν να αποφασίσει με διάταγμα την απόσυρση των ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ, το ουσιώδες είναι ότι ακόμη και εάν αυτό συνέβαινε, θα επρόκειτο για αυτοχειριασμό από την ηγετική θέση που κατέχει αυτή η μεγάλη χώρα στο σύστημα της Δύσεως.
Ο λόγος είναι απλός. Το 2025 ο αριθμός των αμερικανικών στρατιωτικών βάσεων στην Ευρώπη, από τη Γροιλανδία έως τα σύνορα της Τουρκίας με τη Ρωσία, ξεπερνούσε τις 40 και το αμερικανικό στρατιωτικό προσωπικό στην Ευρώπη κυμαινόταν μεταξύ 75.000 και 105.000. Αυτά δίχως να υπολογίσει κανείς τις αμερικανικές διευκολύνσεις.
Βεβαίως, η στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ μπορεί να εξασφαλίζει την ασφάλεια της Ευρώπης έναντι της Ρωσίας, αλλά δίχως την παρουσία αυτή θα ήταν ανέφικτη η προβολή της αμερικανικής ισχύος στη Μέση Ανατολή – όπως συμβαίνει καταχρηστικώς στις μέρες μας. Κατά συνέπειαν, τα περί αποσύρσεως από το ΝΑΤΟ δεν είναι παρά μπλόφα σε ένα φοιτητικό καρέ του πόκερ.
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες έχουν επίγνωση αυτών των δεδομένων. Και ασφαλώς θα αυξήσουν τις αμυντικές δαπάνες τους, επενδύοντας στη στρατιωτική βιομηχανία τους και όχι αγοράζοντας αμερικανικά οπλικά συστήματα. Μεγάλες ευρωπαϊκές δυνάμεις όπως η Γαλλία, η Βρετανία, η Γερμανία, η Ισπανία και η Ιταλία δεν είναι πρόθυμες να καταστούν θεραπαινίδες της Αμερικής του Ντόναλντ Τραμπ. Δεν είναι νιόφερτες στον πλανήτη μας, «για να μην έχουν παρελθόν να μη θυμούνται».
To 1845 ο δημοσιογράφος Τζον Ο’ Σάλιβαν εισήγαγε την έννοια του «προφανούς πεπρωμένου», με άλλα λόγια της «θείας αποστολής» των ΗΠΑ να επεκτείνουν την επικράτειά τους και τη δημοκρατία σε όλη τη Βόρεια Αμερική. Την ίδια χρονιά, οι Δημοκρατικοί προσάρτησαν το Τέξας ως «πολιτεία σκλάβων». Σήμερα ο πρόεδρος Τραμπ, ακολουθώντας το «προφανές πεπρωμένο» των ΗΠΑ, διεξάγει με το Ισραήλ πόλεμο εσχατολογικό εναντίον του Ιράν. Ουδέν καινόν υπό τον ήλιον. Αλλά η πασιέντζα δεν του βγαίνει.
