«Σε λίγο θα διασχίζουμε τους ωκεανούς του διαστήματος, αναζητώντας καινούργια διέξοδο στις ανησυχίες μας. Η απόσταση που μας χωρίζει από τους άλλους κόσμους δεν είναι παρά μια έννοια σχετική, που στο τέλος θα καταφέρουμε να την εκμηδενίσουμε».
Και πάλι ο Ιούλιος Βερν. Το «σε λίγο» με το οποίο ξεκινάει η πρότασή του θα μπορούσε να είναι το δικό μας σήμερα. Ωστόσο, όχι, δεν έχουμε φτάσει εκεί που οραματιζόταν ο Βερν. Για την ακρίβεια, βρισκόμαστε ακόμα πολύ μακριά.
Παρ’ όλα αυτά, το όραμα εκείνο για την εξερεύνηση άλλων κόσμων είναι ακόμα εδώ. Το φέρει αυτούσιο η αποστολή «Αρτεμις ΙΙ» και όχι μόνο. Και δεν είναι καν όραμα του Βερν μόνο. Πολύ πριν από τον ευφυή Γάλλο μυθιστοριογράφο, ένας εκπληκτικός Ιταλός λόγιος, ο Τζορντάνο Μπρούνο (1548-1600), πλήρωσε με τη ζωή του την πίστη του σε άλλους κόσμους.
Προσέξτε το ακόλουθο απόσπασμα: «…ο δικός μας αστέρας καθίσταται αντιληπτός σε εκείνους που βρίσκονται στους άλλους αστέρες, μέσω της λάμψης του αντανακλάται από την επιφάνεια των θαλασσών του (και, ενίοτε, από την όψη τους που καλύπτεται από νεφελώδη σώματα, για τον ίδιο λόγο που στη σελήνη τα σκοτεινά τμήματα φαίνονται λιγότερο σκοτεινά): τούτη η επιφάνεια δεν μεταβάλλεται παρά μόνον αφού μεσολαβήσουν τεράστια διαστήματα εποχών και αιώνων, στο πέρασμα των οποίων οι θάλασσες μετατρέπονται σε ηπείρους και οι ήπειροι σε θάλασσες» («Περί του Απείρου, του Σύμπαντος και των Κόσμων», μτφρ.: Ισιδώρα Στανιμερκάκη, πρόλ.: Παναγιώτης Δόικος, εκδ. Ρώμη, 2015).
Δεν είναι απίθανο; Η Ιερά Εξέταση όμως δεν το είδε καθόλου έτσι και ο Μπρούνο κάηκε στην πυρά. Μέσω ανθρώπων όπως ο Μπρούνο, ο Βερν και τόσοι άλλοι όμως, η ανθρωπότητα προχώρησε, συχνά με άλματα.
Το 1783 οι αδελφοί Μονγκολφιέ έκαναν ένα τέτοιο άλμα με το αερόστατό τους. Οπως και στη Ρωσία των αρχών του 20ού αιώνα ο μαθηματικός Κονσταντίν Τσιολκόβσκι, ο οποίος αφιέρωσε τη ζωή του στη μελέτη επίτευξης διαπλανητικών εξερευνήσεων. Ο –κουφός κατά τα άλλα– Τσιολκόβσκι οραματιζόταν να είναι «πολίτης του σύμπαντος» και έτσι αυτοαποκαλούνταν.
Πύραυλο πάντως κατασκεύασε στην Αμερική ο Ρόμπερτ Γκόνταρντ, το 1926, με υγρά καύσιμα και πολλαπλούς ορόφους, όπως οι σημερινοί πύραυλοι. Βεβαίως, η πρώτη εκείνη πτήση διήρκεσε μόλις 2,5 δευτερόλεπτα και ο αυτοσχέδιος πύραυλός του έφτασε στο ύψος των 12 μέτρων από τη Γη.
Κάπως έτσι όμως έγινε η αρχή. Δεν είναι τρομερό αν σκεφτούμε ότι το «άτσαλο» 1926 των 2,5 δευτερολέπτων απέχει από τον «πρώτο άνθρωπο στο Διάστημα», τον Γιούρι Γκαγκάριν, το 1961, μόλις 35 χρόνια; Τέσσερα χρόνια αργότερα, ο άνθρωπος θα πραγματοποιούσε τον πρώτο διαστημικό περίπατο (πρώτος ο Ρώσος Αλεξέι Λεόνοφ, δεύτερος ο Αμερικανός Εντ Γουάιτ). Υπό μία έννοια, αυτοί ήταν οι πρώτοι «πολίτες του σύμπαντος».
