Οποτε μιλάω με μετανάστες της κρίσης χρέους, που έφυγαν από τη χώρα την περίοδο 2009-2015 και σκέφτονται να επιστρέψουν, επαναλαμβάνω μονότονα την ίδια προειδοποίηση: «Στην Ελλάδα ξυπνάς το πρωί και δεν ξέρεις αν η μέρα σου θα κυλήσει κανονικά. Παλεύεις με προβλήματα, που στις οργανωμένες δυτικές κοινωνίες είναι λυμένα».
Χαρακτηριστικό παράδειγμα η χθεσινή βροχή – ή, πιο σπάνια, το χιόνι. Γύρω στις τρεις το μεσημέρι ήχησε πάλι το 112. Εξω από το παράθυρο, την ώρα που γράφονταν αυτές οι γραμμές, έριχνε ένα ρομαντικό ψιλόβροχο. Στο Λονδίνο, σε αντίστοιχες περιπτώσεις, οι άνθρωποι δεν κρατούν καν ομπρέλα. Μερικές απρόβλεπτες σταγόνες είναι στην ημερήσια διάταξη.
Γιατί το κράτος έχει αποφασίσει ότι δεν μπορεί να κάνει κάτι για τις υποδομές, πέρα από το να κλείνει τους πολίτες στα σπίτια τους;
Τι είναι αυτό που εξωθεί την Πολιτική Προστασία να στέλνει αφειδώς 112 με τις πρώτες σταγόνες της βροχής ή τις πρώτες νιφάδες χιονιού; Γιατί βουίζουν τα κινητά μας σαν παλαβά κάθε φορά που δεν είναι καταγάλανος ο ουρανός και δεν λάμπει ο ήλιος; Γιατί το κράτος έχει αποφασίσει ότι δεν μπορεί να κάνει κάτι για τις υποδομές, πέρα από το να κλείνει τους πολίτες στα σπίτια τους; Τηλεργασία, κλείσιμο σχολείων, αναβολή εκδηλώσεων είναι η εύκολη λύση απέναντι στην ευθυνοφοβία των Αρχών. «Ας στείλω το μήνυμα για να έχω το κεφάλι μου ήσυχο», είναι το σκεπτικό. Better safe than sorry, που θα έλεγαν και οι Αγγλοσάξονες. Ετσι, αν υπάρξουν θύματα ή ζημιές, η ευθύνη μετακυλίεται στον πολίτη. «Α, δεν φταίω εγώ, σου είχα πει να κάτσεις στα αυγά σου», του λέει ο κρατικός μηχανισμός.
Το πιο εξοργιστικό στοιχείο της υπόθεσης είναι η δική μας εξοικείωση με την κρατική ανημποριά. Το γεγονός δηλαδή ότι η ντιρεκτίβα «αποφύγετε τις μετακινήσεις» εκλαμβάνεται ως κανονικότητα, αντί να καθαρίζονται τα φρεάτια, να μην μπαζώνονται τα ρέματα, να μην κατασκευάζονται κατοικίες σε φυσικές κοίτες, να γίνονται αντιπλημμυρικά έργα και να λειτουργούν οι αρμόδιες υπηρεσίες. Πλέον ουδείς αντιδρά. Προκειμένου να μη βρεθούμε παγιδευμένοι σε μια εθνική οδό λόγω χιονιού ή βυθισμένοι μέχρι το γόνατο σε μια πλημμυρισμένη λεωφόρο, απλώς μένουμε σπίτι.
Το πρόβλημα είναι ότι με την κλιματική αλλαγή τα ακραία καιρικά φαινόμενα θα είναι όλο και συχνότερα. Δεν είναι δυνατόν να αποτελεί πανάκεια η λύση του αέναου 112 και της «πολιτικής Ραπουνζέλ»: κλείδωμα πολιτών στα σπίτια-πύργους προστασίας.
