Η Δύση, ως διακριτή πολιτισμική οντότητα, δημιουργήθηκε μετά τη σύγκρουση των Περσών με τους Ελληνες. Στον Μαραθώνα, και μετά στη Σαλαμίνα, συγκρούσθηκαν δύο μεγάλοι πολιτισμοί, δύο διαφορετικοί τρόποι αντιμετώπισης του ανθρώπινου σύμπαντος και του κόσμου. Η ήττα της Μεγάλης Αυτοκρατορίας της εποχής από τη σύμπραξη της Αθήνας και της Σπάρτης έδωσε την ώθηση και δημιούργησε την αυτοπεποίθηση στους Ελληνες για να γεννήσουν αυτό που έως σήμερα ακόμη αποκαλείται «ελληνικό θαύμα».
Οπως λέει ο Κορνήλιος Καστοριάδης, υπάρχει ένα ελληνικό θαύμα, όπως υπάρχει και ένα κινεζικό θαύμα, και ένα ινδικό θαύμα. Το ελληνικό θαύμα ήταν ο πυρήνας του δυτικού πολιτισμού που κυριάρχησε στην ανθρώπινη Ιστορία για πολλούς αιώνες και έφτιαξε τον σημερινό κόσμο, αυτόν που ο Αντρέ Μαλρό αποκαλεί «πρώτο παγκόσμιο πολιτισμό της Ιστορίας» – όρο πολύ πλουσιότερο από την «παγκοσμιοποίηση» που μυρίζει μετοχές και χρηματιστηριακές συναλλαγές. Ζητώ την κατανόησή σας. Ολ’ αυτά δεν αποτελούν επιστημονικό σύγγραμμα. Είναι σκέψεις που τις γέννησε η επικαιρότητα του κόσμου μας και ζητώ τη συνδρομή τους για να την κατανοήσω. Είκοσι έξι αιώνες μετά τη σύγκρουση που δημιούργησε τον δυτικό άνθρωπο η συμφιλίωση δεν έχει ακόμη επέλθει. Είμαστε εμείς και είναι οι άλλοι. Οι ιστορικές αναλογίες μπορεί να σε εξαπατήσουν, δεν έχω αντίρρηση, όμως αν αφαιρέσεις τις συγκεκριμένες συνθήκες της κάθε εποχής το περίγραμμα διατηρεί τη χρησιμότητά του.
Η ύπατη εκπρόσωπος της Ε.Ε. για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Ασφαλείας, Κάγια Κάλλας, δήλωσε ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία ανήκει στο ίδιο σύνολο με τον πόλεμο στο Ιράν. Ας θυμίσω απλώς ότι η εισβολή στην Ουκρανία συνεχίζεται παρότι τα γεγονότα στο Ιράν μας έχουν κάνει να την ξεχάσουμε.
Να προσθέσω επίσης ότι η αρχή των βομβαρδισμών του Ιράν και της ενδεχόμενης εισβολής χερσαίων δυνάμεων ξεκίνησε την 7η Οκτωβρίου 2023 με την τρομοκρατική επίθεση της Χαμάς στο Ισραήλ.
Λένε ότι ο Νετανιάχου έπεισε τον Τραμπ και ότι τον παρέσυρε σε μια αδιέξοδη σύγκρουση. Ακόμη κι αν ισχύει αυτό, το Ισραήλ είχε κάθε λόγο να επιτεθεί στο Ιράν, μια χώρα η οποία έχει ως στόχο τον αφανισμό του και συντηρούσε δύο τρομοκρατικούς στρατούς, τη Χαμάς και τη Χεζμπολάχ, οι οποίοι ενεργούσαν κατά του Ισραήλ.
Η Ουκρανία και το Ιράν μας αφορούν και πολιτισμικά και πολιτικά. Η έκβαση της εισβολής στην Ουκρανία και η ανατροπή του καθεστώτος των μουλάδων θα επηρεάσουν καταλυτικά το μέλλον του δυτικού κόσμου.
Ας μην ξεχνάμε επίσης ότι το Ισραήλ είναι η μόνη δυτική χώρα στη Μέση Ανατολή, περιοχή όπου κυριαρχούν τα πολιτικά ήθη του ολοκληρωτισμού. Ας θυμηθούμε ακόμη ότι η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία έγινε για να την εμποδίσει να προσεγγίσει τον δυτικό κόσμο όπως το επιθυμούσε η κοινωνία της.
Μακριά από μένα η εξιδανίκευση της δημοκρατίας «δυτικού τύπου». Ομως δεν μπορώ να μη σκεφτώ ότι ευτυχώς στον άγριο τούτο κόσμο υπάρχει η Ευρώπη στην οποία ανήκει και η χώρα μου. Ως εκ τούτου, αν κάνω αφαίρεση των διαφόρων γεωστρατηγικών περικοκλάδων και με ένα διεθνές δίκαιο, ανίσχυρο και προσχηματικό, όσο και ο ΟΗΕ, ο φορέας που υποτίθεται ότι το διασφαλίζει, τότε δεν δυσκολεύομαι να πάρω θέση απέναντι στους δύο πολέμους που διαταράσσουν τη φιλειρηνική μας μακαριότητα.
«Αυτός ο πόλεμος δεν είναι δικός μας», είπε, αν δεν κάνω λάθος, ο Γερμανός καγκελάριος Μερτς. Ναι, δεν τον αποφασίσαμε εμείς, και ο Τραμπ και ο Νετανιάχου δεν ρώτησαν τους Ευρωπαίους συμμάχους τους. Επίδειξη ισχύος αλλά και κυνισμός. «Πόσον καιρό και πόσες διασκέψεις θα χρειαστούν οι Ευρωπαίοι για να αποφασίσουν ομόφωνα τι θέλουν»; Ναι, απ’ αυτήν την άποψη αυτός ο πόλεμος δεν είναι δικός μας. «Drôle de guerre» που έλεγαν και οι Γάλλοι πριν τους καταλάβουν οι Γερμανοί. Ομως αν σκεφτούμε ότι αυτό που γίνεται στο Ιράν είναι μέρος του ιδίου πολέμου με την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, τότε αυτός ο πόλεμος μας αφορά. Οπως μας αφορά οποιαδήποτε απόπειρα των ολοκληρωτικών καθεστώτων να χτυπήσουν τις δυτικές δημοκρατίες. Και τον τρόπο ζωής που έχουν κατακτήσει μετά από αιώνες ιστορίας, απ’ την ανεξιθρησκεία ώς την ισότητα των φύλων μεταξύ άλλων.
Και τώρα ας έρθουμε στους δικούς μας. Από τους δηλωμένους ρωσόφιλους ώς τους υποστηρικτές, λόγω αντισιωνισμού και αντιαμερικανισμού, των μουλάδων. «Καμία εμπλοκή της Ελλάδας στον πόλεμο». Ακόμη και οι υπερπατριώτες ανησυχούν για την αποστολή στρατιωτικής βοήθειας στην Κύπρο. «Μα ήθελαν να χτυπήσουν τις βρετανικές βάσεις άρα εμείς τι πάμε και μπλέκουμε». Ο ταρτουφισμός απλώς άλλαξε πίστη, κράτησε όμως την πολύτιμη υποκρισία του.
Για να μην παρεξηγηθώ. Δεν υποστηρίζω την ενεργό συμμετοχή της χώρας μας στις επιχειρήσεις. Δεν έχω τρελαθεί, όσο κι αν αρκετοί θα το επιθυμούσαν. Προσπαθώ απλώς να πω ότι και η Ουκρανία και το Ιράν μας αφορούν περισσότερο από τις τιμές του πετρελαίου και της βενζίνης. Μας αφορούν και πολιτισμικά και πολιτικά. Η έκβαση της εισβολής στην Ουκρανία και η ανατροπή του καθεστώτος των μουλάδων –και οι δύο με μάλλον απαισιόδοξες προοπτικές– θα επηρεάσουν καταλυτικά το μέλλον του δυτικού κόσμου, του δικού μας κόσμου.

