Ηγεσία έχουν. Κι αυτήν δεν την αμφισβητεί κανείς. Είναι ο Νίκος Ανδρουλάκης, γέννημα-θρέμμα του παλιού καλού ιστορικού ΠΑΣΟΚ. Ο,τι κι αν λένε, όσο κι αν στις δημοσκοπήσεις τα ποσοστά της δημοφιλίας του είναι κατώτερα απ’ αυτά του κόμματος, ο Ανδρουλάκης έχει ένα μεγάλο προτέρημα. Εμπνέει ασφάλεια στον σκληρό πυρήνα που το κράτησε ζωντανό στα χρόνια της ερήμου. Ενσαρκώνει το παλιό καλό ΠΑΣΟΚ. Ακόμη και η φυσιογνωμία του θυμίζει καλλωπισμένο πρασινοφρουρό της χρυσής εποχής. Και για τα γηρατειά το αίσθημα της ασφάλειας είναι πολύτιμο. Το ΠΑΣΟΚ είναι ένα γερασμένο κόμμα. Εμπνέει περισσότερο νοσταλγία παρά αισιοδοξία για το μέλλον. Αρχίζει να μοιάζει όλο και περισσότερο με το ΚΚΕ. Ενας μηχανισμός που λειτουργεί σε κοινωνικό κενό. Μιλάει στο όνομα του «λαού», όμως όλοι ξέρουν ότι μιλάει στο όνομα του εαυτού του, αντλώντας από ένα παρελθόν που ο εαυτός του ταυτιζόταν με τον λαό. «Ακόμη και με μία ψήφο διαφορά, θα κυβερνήσουμε», είπε ο κ. Ανδρουλάκης. Δεν έχει σημασία αν είναι εφικτό. Είναι όσο εφικτό ήταν το «έξω οι βάσεις του θανάτου». Απλώς δίνει στο σημερινό ΠΑΣΟΚ αυτό που του λείπει περισσότερο ακόμη και από την ελλειμματική του ηγεσία, μια ταυτότητα γνώριμη και οικεία, φιλική προς το εν δυνάμει κοινό του. Εξ ου και το κεντρικό θέμα του συνεδρίου. Θα «καταδεχθεί» τη συνεργασία με τη Ν.Δ. σε περίπτωση που χρειαστεί μετά τις εκλογές; Η αλήθεια είναι ότι η προηγούμενη ήταν τραυματική για το ΠΑΣΟΚ. Ομως η συνεργασία ή η αντιπαλότητα με τη Ν.Δ. είναι κι αυτή στοιχείο της ασφάλειας. Η εκ των προτέρων άρνηση της συνεργασίας παραπέμπει στις ένδοξες εκείνες εποχές που το ΠΑΣΟΚ κυβερνούσε επειδή είχε απέναντί του τη Ν.Δ. Η λογική μπορεί να μην είναι ακριβώς λογική, αλλά είναι απλή: εμείς κυβερνάμε μόνον όταν έχουμε απέναντί μας τη Ν.Δ.
Θα μου πείτε, το δίλημμα ακούγεται ελαφρώς γραφικό. Ομως δεν πρέπει να το πάρουμε κατά γράμμα. Θα πρέπει να το εντάξουμε στην αναζήτηση των νέων στοιχείων της ταυτότητας που θα τους επιτρέψει να αναλάβουν τον ρόλο της εναλλακτικής. Διαφορετική κοινωνική πολιτική, διαφορετική πολιτική στην παιδεία, διαφορετική εξωτερική πολιτική; Εχετε ακούσει κάτι που να πείθει ότι η Ελλάδα του Ανδρουλάκη θα είναι καλύτερη απ’ αυτήν του Μητσοτάκη; Εδώ που τα λέμε δεν τους βοηθούν και οι περιστάσεις. Το ΠΑΣΟΚ ακολουθεί τη φθίνουσα πορεία της ευρωπαϊκής σοσιαλδημοκρατίας, η οποία αντιμετωπίζεται ως κυρίως υπεύθυνη για τις σημερινές αδυναμίες της Ε.Ε., κυρίως της ιδεολογικής παράλυσης που προκάλεσε απέναντι σε προβλήματα όπως η μετανάστευση, με αποτέλεσμα την εκτίναξη της υπερδεξιάς. Στην Ελλάδα το πρόβλημά μας είναι ότι έχουμε μια δημοκρατία χωρίς αντιπολίτευση. Χειρότερα ακόμη: έχουμε μια αντιπολίτευση η οποία ζει νοσταλγώντας τον παλιό της εαυτό.
