Χθες, με αφορμή το βιβλίο «∆έκα χιλιάδες και μία νύχτες του σύμπαντος» (μτφρ.: Α. Φιλιππάτος, επιστ. επιμ.: Β. Χαρμανδάρης, ΠΕΚ) του Γάλλου αστροφυσικού Νταβίντ Ελμπάζ, μιλούσαμε για γαλαξίες που χορεύουν: η περιστροφή γύρω από τον εαυτό τους θυμίζει, κατά τον Ελμπάζ, τον περιστροφικό χορό των δερβίσηδων.
Αλλά «για να δούμε τον γαλαξία να χορεύει», γράφει ο Γάλλος επιστήμονας, «θα έπρεπε να βγούμε από αυτόν και να τον κοιτάξουμε από ψηλά, κάτι αδύνατο. Ευτυχώς, το σύμπαν είναι γεμάτο σπειροειδείς γαλαξίες, όπως ο γαλαξίας μας, που μας επιτρέπουν να δούμε άλλους παρόμοιους με τον δικό μας από διαφορετικές οπτικές γωνίες. Ο πιο κοντινός σπειροειδής γαλαξίας είναι ορατός διά γυμνού οφθαλμού στο βόρειο ημισφαίριο. Είναι ο γαλαξίας της Ανδρομέδας, ο οποίος μοιάζει με το αφρόγαλο που στροβιλίζεται στο φλιτζάνι του καφέ πάνω στο γραφείο μου, καθώς γράφω αυτές τις γραμμές».
Ο γαλαξίας της Ανδρομέδας, καθώς χορεύει στο διαστημικό κενό, πλησιάζει τον γαλαξία μας. Ή και το αντίστροφο: ο δικός μας γαλαξίας πλησιάζει εκείνον της Ανδρομέδας. Η ουσία είναι ότι ο ένας πλησιάζει τον άλλον με την ιλιγγιώδη ταχύτητα των 110 χιλιομέτρων το δευτερόλεπτο. Σε 4-5 δισεκατομμύρια χρόνια θα συγκρουστούν. Ολο αυτό μοιάζει με έναν αυτοκτονικό χορό, σωστά;
Οχι ακριβώς. Οι αποστάσεις ανάμεσα στους αστέρες και των δύο γαλαξιών είναι τόσο αβυσσαλέες που κατά πάσα πιθανότητα κανένας δεν θα συγκρουστεί με κανέναν. Στην ουσία, θα προκύψει μια κολοσσιαία συγχώνευση, η οποία, μέχρι να διαμορφωθεί ένας ακόμη μεγαλύτερος ελλειπτικός γαλαξίας θα περάσουν μερικά εκατομμύρια χρόνια επιπλέον.
Είναι κι αυτό ένα είδος ερωτικού σμιξίματος – το οποίο θα έχει και απόγονο: οι αστρονόμοι έχουν ήδη βαφτίσει αυτόν το νέο γαλαξία που θα γεννηθεί Milkomeda. Είναι κι αυτή μια συγχώνευση, αλλά λεκτική: Milky Way (ο γαλαξίας μας) και Andromeda (Ανδρομέδα).
Πώς όμως θα δείχνει άραγε ο ουρανός έπειτα από μια τέτοια αδιανόητη διαγαλαξιακή ένωση; Τις ξάστερες νύχτες βλέπουμε μια από τις εξωτερικές σπείρες του γαλαξία μας. Το θέαμα είναι μοναδικό. Μετά όμως από την ένωση με την Ανδρομέδα θα είναι απλώς ασύλληπτο.
Αλλά θα είμαστε ακόμη εδώ για να το δούμε; Υποτίθεται ότι σε αυτά τα 4-5 δισεκατομμύρια χρόνια που θα γίνει η συγχώνευση, θα πεθάνει και ο Ηλιος κατακαίοντας όλους τους εσωτερικούς πλανήτες του ηλιακού συστήματος – άρα και τη Γη.
Τέσσερα με πέντε δισεκατομμύρια χρόνια· αδιανόητο νούμερο για τα ανθρώπινα δεδομένα. «…ότι όψομαι τους ουρανούς, έργα των δακτύλων σου», διαβάζουμε στον Ψαλμό Η΄ του Δαυίδ. Στη μετάφραση της Ανθής Λεούση (εκδ. Αρτος Ζωής, 2021): «Γιατί θα δω τους ουρανούς, τα έργα των δαχτύλων σου,/ τη σελήνη και τους αστέρες, που εσύ θεμελίωσες,/ Τι είναι ο άνθρωπος, και τον θυμάσαι;».
Κι όμως, ο άνθρωπος, μέσα στην ασημαντότητά του, είναι μέρος αυτής της αδιανόητης απεραντοσύνης. Το κυριότερο: ο εγκέφαλός του προσπαθεί διαρκώς να τη συλλάβει.
