Στο συνέδριο του ΠΑΣΟΚ δεν κυριαρχεί ούτε η αγωνία για την παραγωγική ανασυγκρότηση της χώρας ούτε μια πειστική πρόταση διακυβέρνησης που θα συγκινήσει τους πολίτες και θα τους ξαναφέρει κοντά στο κόμμα. Αντιθέτως επικρατεί κάτι πολύ πιο φτωχό πολιτικά, μια αχρείαστη, σχεδόν ακατανόητη, σύγκρουση για το αν και με ποιους όρους θα μπορούσε να υπάρξει συγκυβέρνηση με τη Ν.Δ. στην περίπτωση που δεν προκύψει αυτοδυναμία. Ενα θέμα που αντί να λύνει προβλήματα δημιουργεί νέα και, κυρίως, εκθέτει στρατηγικά το ίδιο το κόμμα. Το να πρέπει να δεσμευτούν από τώρα για το τι θα γίνει μετά τις εκλογές αποτελεί μια ακατανόητη παγίδα. Διότι όσο στελέχη του ΠΑΣΟΚ υψώνουν πιο πολύ τους τόνους, όσο περισσότερο επενδύουν σε μια ρητορική «ούτε με τον έναν ούτε με τον άλλον», τόσο περισσότερο στην πράξη ενισχύουν το αφήγημα του Κυριάκου Μητσοτάκη περί αυτοδυναμίας. Η πολιτική δεν συγχωρεί τα κενά και όταν ένα κόμμα που διεκδικεί ρόλο πρωταγωνιστή εμφανίζεται να αποφεύγει εκ των προτέρων τις δύσκολες αποφάσεις, τότε διευκολύνει εκείνον που προβάλλει ως μόνη «καθαρή λύση».
Το παράδοξο είναι προφανές καθώς το ΠΑΣΟΚ διακηρύσσει ότι θέλει να γίνει πρώτο κόμμα, να ηγηθεί των εξελίξεων και να αποτελέσει τον βασικό πόλο εξουσίας. Και την ίδια στιγμή συμπεριφέρεται σαν να προετοιμάζεται για τον ρόλο του τελευταίου παίκτη που απλώς αρνείται τα πάντα για να διαφυλάξει μια εύθραυστη εσωκομματική ισορροπία. Η πολιτική όμως δεν μπορεί να είναι μια διαρκής άσκηση ισορροπίας και ένας… καβγάς περί όνου σκιάς. Είναι επιλογές μπροστά στην κοινωνία, που αναζητεί εναλλακτική αλλά δεν της προσφέρεται.
Αντί λοιπόν να παρουσιάσουν ένα καθαρό πλαίσιο αρχών και προτεραιοτήτων, ένα πρόγραμμα (το οποίο άλλωστε διαθέτουν) που θα καθιστά σαφές υπό ποιες προϋποθέσεις θα πρέπει να κυβερνηθεί ο τόπος, εγκλωβίζονται σε μια άγονη αντιπαράθεση. Το αποτέλεσμα είναι να εκπέμπουν σύγχυση. Και η σύγχυση, σε περιόδους αβεβαιότητας, δεν προσελκύει ψηφοφόρους αλλά τους απομακρύνει. Το πρόβλημα δεν είναι αν θα υπάρξουν συνεργασίες. Το πρόβλημα είναι η αδυναμία να ειπωθεί με πολιτική ωριμότητα το αυτονόητο, ότι η χώρα χρειάζεται σταθερότητα, σαφήνεια και προγραμματικές συγκλίσεις και όχι συνθήματα που αλλάζουν ανάλογα με το ακροατήριο. Με τη συνεχή ανακύκλωση του διλήμματος «με ή χωρίς τη Ν.Δ.», το ΠΑΣΟΚ μετατρέπει μια σύνθετη πολιτική συζήτηση σε επικοινωνιακό παιχνίδι και μάλιστα σε ακατάλληλο χρόνο. Σε αυτό το παιχνίδι ο μόνος ωφελημένος είναι ο αντίπαλος. Γιατί όσο το ΠΑΣΟΚ μοιάζει να φοβάται να κυβερνήσει με όρους ευθύνης, τόσο ενισχύεται η εικόνα ότι μόνο μια μονοκομματική κυβέρνηση μπορεί να εγγυηθεί τη σταθερότητα.
Αν το ΠΑΣΟΚ θέλει πράγματι να διεκδικήσει τον πρώτο ρόλο, οφείλει να συμπεριφερθεί ως τέτοιο. Να πάψει να λειτουργεί με το άγχος της εσωτερικής κατανάλωσης και να μιλήσει με καθαρούς όρους στην κοινωνία. Διαφορετικά θα συνεχίσει να δίνει επιχειρήματα σε όσους επιμένουν ότι η αυτοδυναμία δεν είναι απλώς επιθυμητή αλλά αναγκαία. Σε αυτή την περίπτωση θα έχει συμβάλει το ίδιο στην περιθωριοποίησή του και δεν θα του φταίει κανένας άλλος. Ο Νίκος Ανδρουλάκης, που στην πραγματικότητα δεν μπορεί να αμφισβητηθεί έως τις εκλογές, έχει κάθε δικαίωμα να λάβει εκείνος τις αποφάσεις αλλά και να επωμισθεί τις ευθύνες.
