Ολος ο κόσμος ανησυχεί για το τι θα συμβεί στα Στενά του Ορμούζ, καθώς απ’ αυτά δεν περνάει μόνο το 20% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και αερίου, αλλά και μεγάλο ποσοστό των λιπασμάτων και του ηλίου που έχει ανάγκη ο κόσμος. Το μέγεθος της ζημιάς που θα προκληθεί στην παγκόσμια οικονομία θα κριθεί από το πόσο σύντομα θα επανέλθει η ναυσιπλοΐα στα προπολεμικά επίπεδα.
«Η σημερινή κρίση ισοδυναμεί με τις δύο κρίσεις πετρελαίου τη δεκαετία του ’70 και τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, μαζί».
Ο διευθυντής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, Φατίχ Μπιρόλ, δήλωσε χθες ότι η σημερινή κρίση ισοδυναμεί με τις δύο κρίσεις πετρελαίου τη δεκαετία του ’70 και τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, μαζί. Οι μεγάλες ζημιές στις υποδομές σε χώρες-παραγωγούς και η αβεβαιότητα στα Στενά του Ορμούζ επιδεινώνουν συνεχώς τις προοπτικές.
Με την «υπερπαγκοσμιοποίηση» των τελευταίων δεκαετιών, όπως σημειώνει ο Αμερικανός οικονομολόγος Πολ Κρούγκμαν, η παραγωγή προϊόντων έχει γίνει εξαιρετικά πολύπλοκη, με μεγάλη εξάρτηση μεταξύ πολλών εταιρειών και πολλών χωρών. Οποιαδήποτε διακοπή στην παραγωγή και κυκλοφορία ημιαγωγών από την Ταϊβάν, φαρμάκων από την Ινδία, επεξεργασμένων σπανίων γαιών από την Κίνα κ.λπ., θα ήταν βαρύ πλήγμα για την παραγωγή πολλών προϊόντων και υπηρεσιών σε όλο τον κόσμο, με τις ανάλογες επιπτώσεις στην καθημερινότητα και στην πολιτική ζωή κάθε χώρας. Αυτό το πολύπλοκο σύστημα λειτουργούσε επειδή οι Ηνωμένες Πολιτείες το στήριζαν επιμελώς. Εδώ και ένα χρόνο, η Αμερική παίζει καθοριστικό ρόλο στην ανατροπή του. Ο Ντόναλντ Τραμπ ξεκίνησε τη δεύτερη θητεία του χρησιμοποιώντας υψηλότατους –εξωπραγματικούς– δασμούς ως όπλο για να πετύχει πολιτικούς στόχους, απειλώντας φίλους και εχθρούς, αλλάζοντας πορεία όποτε δεν του έβγαινε το στοίχημα. Τώρα, με την επίθεση στο Ιράν, χωρίς τον αναγκαίο σχεδιασμό, χωρίς «σχέδιο εξόδου», ο Αμερικανός πρόεδρος διαπιστώνει ότι εύκολο είναι να μπεις σε πόλεμο, δύσκολο να βγεις. Ετσι, οι κινήσεις του γίνονται ολοένα πιο ασυνάρτητες. Οταν διαπίστωσε την ευκολία με την οποία το Ιράν μπορεί να κλείνει τα Στενά, απαίτησε από άλλες χώρες να βοηθήσουν να λυθεί το πρόβλημα – χώρες τις οποίες εδώ και ένα χρόνο απειλεί, χλευάζει και υποτιμά. Μετά, έδειξε πως προχωράει σε χερσαία επιχείρηση, στέλνοντας χιλιάδες πεζοναύτες στην περιοχή. Υστερα απείλησε το Ιράν ότι εάν αυτό δεν ανοίξει τα Στενά, οι ΗΠΑ θα καταστρέψουν τις υποδομές ενέργειάς του. Οταν η Τεχεράνη απάντησε ότι, σε αντίποινα, θα καταστρέψει κρίσιμες υποδομές στα γειτονικά κράτη στον Κόλπο, ο Τραμπ επινόησε την ύπαρξη «πολύ καλών και παραγωγικών» συνομιλιών και ανακοίνωσε πενθήμερη αναστολή του τελεσιγράφου προς το Ιράν. Η Τεχεράνη απάντησε ότι δεν υπάρχουν τέτοιες επαφές. Οι αγορές, πάντως, αντέδρασαν θετικώς, καθώς κρέμονται από τα λόγια του Τραμπ. Ετσι φάνηκε η μεγάλη αλήθεια της εποχής: τα πιο κρίσιμα στενά, από τα οποία τα πάντα κρίνονται, βρίσκονται στην Ουάσιγκτον. Στο μυαλό ενός ανθρώπου.
