Η στήλη λέει να επιστρέψει στις αναγνωστικές διαδρομές της. Στο παρελθόν είχαμε αναφερθεί στον Γάλλο αστροφυσικό Νταβίντ Ελμπάζ, δύο από τα βιβλία του οποίου κυκλοφορούν στα ελληνικά από τις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης (ΠΕΚ): «Αναζητώντας το αόρατο σύμπαν. Σκοτεινή ύλη, σκοτεινή ενέργεια, μαύρες τρύπες» (2021) και «Το πιο όμορφο τέχνασμα του φωτός. Κι αν το σύμπαν, τελικά, έχει νόημα;» (2024). Αυτές τις μέρες κυκλοφορεί το τρίτο του βιβλίο, «Οι 10.000 και μία νύχτες του σύμπαντος. Ο χορός του κόσμου» (μτφρ.: Αγγελος Φιλιππάτος, επιστ. επιμ.: Βασίλης Χαρμανδάρης).
Ο Ελμπάζ είναι ειδικός στον σχηματισμό και στην εξέλιξη των γαλαξιών, διευθυντής ερευνών στο Τμήμα Αστροφυσικής της Επιτροπής Ατομικής Ενέργειας και Εναλλακτικών Μορφών Ενέργειας της Γαλλίας, καθώς επίσης επιστημονικός σύμβουλος του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος. Για όποιον ενδιαφέρεται, σχετική συνέντευξή του φιλοξενήθηκε στην «Κ» του περασμένου Σαββάτου (Νταβίντ Ελμπάζ: Νομίζω είναι καιρός η επιστήμη να παίξει τον ρόλο της τέχνης, 21/3/2026).
Τι είναι το νέο βιβλίο του; Στις «Χίλιες και μία νύχτες», κάθε νύχτα η Σεχραζάτ αφηγείται ιστορίες στον βασιλιά, αλλά τις διακόπτει την αυγή: ο βασιλιάς θέλει να ακούσει το τέλος, οπότε δεν την εκτελεί. Η Σεχραζάτ διακόπτει στο πιο κρίσιμο σημείο για να συνεχίσει το επόμενο βράδυ με άλλη ιστορία και μετά άλλη – για χίλιες και μία ολόκληρες νύχτες. Κάπως ανάλογα, μας λέει ο Ελμπάζ, «ο κόσμος είναι ένας μύθος, μια ιστορία που η κάθε γενιά προσπαθεί να τη βελτιώσει. Η φράση αυτή δεν ανήκει σε κάποιον διάσημο μυθιστοριογράφο, αλλά σε έναν από τους πιο μεγάλους επιστήμονες: στον αββά Ζορζ Λεμέτρ, ο οποίος ανακάλυψε τη Μεγάλη Εκρηξη, που μετέτρεψε το σύμπαν σε ένα βιβλίο Ιστορίας ή, μάλλον, σε ένα βιβλίο “ιστοριών”. Ιστοριών οι οποίες, παρότι επιστημονικές και ορθολογικές, ξεπερνούν και τις πιο απίστευτες από εκείνες που φαντάστηκε η πριγκίπισσα Σεχραζάτ στις Χίλιες και μία νύχτες. Οπως και η Σεχραζάτ, οι αστρονόμοι διαιωνίζουν την παράδοση και κάθε νύχτα προσθέτουν άλλη μια αφήγηση στην ιστορία του σύμπαντος».
Οπως γράφει στον πρόλογο του βιβλίου του ο Ελμπάζ, «ζούμε πράγματι στον χρυσό αιώνα της αστροφυσικής, ο οποίος ξεκίνησε το 1995. Τον Οκτώβριο εκείνου του έτους, οι αστροφυσικοί Μισέλ Μαγιόρ και Ντιντιέ Κελόζ ανακοίνωσαν την ανακάλυψη του πρώτου εξωπλανήτη, του 51 Pegasi b, που βρίσκεται σε τροχιά γύρω από τον αστέρα 51 Pegasi a. Ο Πήγασος, το μυθικό φτερωτό άλογο που συμβολίζει την πηγή έμπνευσης των ποιητών, είχε εισβάλει στον κόσμο της επιστήμης!».
Είναι πολύ ελκυστικός ο τρόπος που προσεγγίζει την επιστήμη ο Ελμπάζ: δεν αποκλείει κανέναν από αυτήν, ενώ την καθιστά γοητευτική και προσιτή. Η διαδρομή αυτή την εβδομάδα θα είναι αστρική.
