Η ακρίβεια σε μέρες πολέμου αποκτά νοήματα βαρύτερα από εκείνα της γνώριμης συνθήκης που καταπίνει αυξήσεις στα εισοδήματα, αφαιρεί δυνατότητες, λιγοστεύει βολές. Μεταμορφώνεται από κυρίαρχο πρόβλημα σε εφιάλτη. Και η καθημερινότητα, από δύσκολη –για αρκετούς– πεπατημένη, μια οικεία συνισταμένη μόχθων, επιδιώξεων, αγωνιών, επιθυμιών, σε κενή σκοτεινή σελίδα.
Αυτή τη στιγμή ορθώνεται ένα εθνικό και ευρωπαϊκό προπέτασμα προστασίας, όμως ενδέχεται να ανατραπεί από ακραίους γεωπολιτικούς κραδασμούς. Οσο ανθεκτικούς στην αβεβαιότητα κι αν μας έχουν κάνει οι αλλεπάλληλες κρίσεις, οι επιθέσεις στις μεσανατολικές υποδομές ενέργειας και η επαπειλούμενη αμερικανική παρέμβαση στις ενεργειακές αγορές πλήττουν τις οικοδομημένες ψυχολογικές σταθερές.
Ταραχή στην ψυχή των ανθρώπων φέρνει και η εμπεδωμένη από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία οικονομική ομίχλη της σύρραξης. Το βίωμα των συστατικών της: «πάγωμα» επενδύσεων και προσλήψεων, πιθανή απώλεια της εργασίας, καθυστερήσεις στην είσπραξη οφειλών, ασφυκτική πίεση στις δαπάνες για επιβίωση, ένα αίσθημα αποστέρησης και φτώχειας. Εκείνη η έλλειψη προοπτικής, οι σχεδόν μηδενικές δυνατότητες οικονομικής ανάκαμψης, που εγκλωβίζουν σε μια σπείρα απόγνωσης, θυμού και εκρήξεων βίας.
Πορευόμαστε χωρίς βαλβίδες αποσυμπίεσης της κρίσης. Παγιδευμένοι σε αδράνειες και παλιές πρακτικές, δεν προνοήσαμε όσο θα έπρεπε για χτίσιμο ασπίδων: εξηλεκτρισμό της κίνησης, αποθήκευση ενέργειας, μπαταρίες απορρόφησης των καρπών των ΑΠΕ σε μεγάλη κλίμακα, συστήματα για αποκεντρωμένη παροχή φθηνής ανανεώσιμης ενέργειας, γεωργία ακριβείας που μειώνει τη χρήση λιπασμάτων, περιορισμό της κατανάλωσης ρεύματος και καυσίμων.
Κάθε μεγάλη παγκόσμια κρίση συνοδεύεται από εξασθενημένη αίσθηση κανονικότητας, φόβους για επικείμενες καταστροφές, θεωρίες συνωμοσίας, άρνηση της αλήθειας, σαν να έχει χαθεί το κέντρο βάρους, σαν να έχει θρυμματιστεί η συνεκτική γραμμή της ανθρώπινης πορείας. Αν θεριέψει η μεσανατολική φωτιά, είναι πιθανό να διαμορφωθεί ξανά μια πραγματικότητα αστασίας και αρνητισμού, όξυνσης του αντισυστημισμού και του μηδενισμού. Αν γείτονες εγκλωβιστούν σε σήραγγα συγκρούσεων χωρίς τέλος, ενδέχεται να ζήσουμε και πάλι ξεσπάσματα ανορθολογισμού, μισαλλοδοξίας και διχασμού. Δεν τρομάζει μόνο η καθίζηση του βιοτικού επιπέδου, αλλά και οι τοξίνες που εκτρέφουν βαρβαρότητες και παραλύουν την κρίση. Επείγει ο τερματισμός του πολέμου.
