Στις 9.34 το πρωί της 18ης Απριλίου 1943, δεκαοκτώ πολεμικά αεροπλάνα των ΗΠΑ επιτέθηκαν στο ιαπωνικό σμήνος που μετέφερε τον ναύαρχο Ισιρόκου Γιαμαμότο στα νησιά του Σολομώντα για επιθεώρηση. Το αεροπλάνο του ναυάρχου κατέπεσε και συνετρίβη στη ζούγκλα και ο ίδιος ανασύρθηκε νεκρός. Η επιχείρηση έλαβε το όνομα «Εκδίκηση», διότι ο Γιαμαμότο ήταν ο σχεδιαστής της επίθεσης στο Περλ Χάρμπορ, αν και διαφωνούσε με αυτήν. Οι Αμερικανοί έμαθαν για τις κινήσεις του ναυάρχου καθώς είχαν σπάσει τους ιαπωνικούς κώδικες επικοινωνίας. Ο ναύαρχος Τσέστερ Νίμιτς ζήτησε την έγκριση του προέδρου Φραγκλίνου Ρούζβελτ για την εξόντωση του Γιαμαμότο –ήθελε να είναι καλυμμένος– και την έλαβε. Για μεγάλο χρονικό διάστημα οι Αμερικανοί αποσιώπησαν το γεγονός ότι εξόντωσαν τον εγκέφαλο του πολεμικού ναυτικού της Ιαπωνίας, για να μην αποκαλυφθεί πως υπέκλεπταν τα σήματα των ιαπωνικών ενόπλων δυνάμεων και οι Ιάπωνες απέκρυπταν την απώλειά τους για λόγους γοήτρου.
Στη συνέχεια, στην αποτίμηση των γεγονότων του Β΄ Π.Π., η συγκεκριμένη πράξη θεωρήθηκε από την πλειονότητα των ιστορικών πράξη πολέμου, αν και ακούστηκαν φωνές που τη χαρακτήρισαν έγκλημα πολέμου. Είναι κανόνας η ύστερη ανάγνωση της Ιστορίας, η οποία γίνεται με τις μεταγενέστερες αξίες, να οδηγεί σε αναθεωρήσεις και εκ νέου προσεγγίσεις αποφάσεων που είχαν ληφθεί όταν η φωτιά έκαιγε το σύμπαν. Σε κάποιες δε περιπτώσεις, ακόμη και τώρα, είναι αμφιλεγόμενα τα όρια μεταξύ ενός εγκλήματος πολέμου και μιας πολεμικής επιχείρησης. Αραγε την εξόντωση του ναυάρχου Γιαμαμότο πώς θα τη χαρακτηρίζαμε σήμερα, με δεδομένο ότι η απώλειά του συνέβαλε στην ήττα της Ιαπωνίας;
Είναι κανόνας η ύστερη ανάγνωση της Ιστορίας, με τις μεταγενέστερες αξίες, να οδηγεί σε αναθεωρήσεις και εκ νέου προσεγγίσεις αποφάσεων που είχαν ληφθεί όταν η φωτιά έκαιγε το σύμπαν.
Διαβάζω πως κατηγορούνται οι Ισραηλινοί, από συγκεκριμένους κύκλους, ότι διαπράττουν εγκλήματα πολέμου εξοντώνοντας σωρηδόν Ιρανούς αξιωματούχους του καθεστώτος. Πρώτα πρώτα, όλοι οι εξοντωθέντες είχαν βαμμένα τα χέρια τους με αίμα χιλιάδων αντιφρονούντων. Αποτελούσαν τους στυλοβάτες ενός βάρβαρου συστήματος, το οποίο δολοφονεί τα παιδιά του διότι διαδηλώνουν. Επίσης, όλοι τους στήριζαν ένα πυρηνικό πρόγραμμα το οποίο απέβλεπε στην εξαφάνιση του Ισραήλ από τον χάρτη. Σύμπασα η ιρανική ηγεσία απέρριψε πρόσφατα στη Γενεύη την πρόταση των ΗΠΑ να τους παράσχουν ουράνιο εμπλουτισμένο για την παραγωγή ενέργειας και όχι πυρηνικών κεφαλών. Συνεπώς, η εξόντωση όλων αυτών και όσων ακολουθήσουν, αποτελεί μια πράξη αυτοάμυνας του Ισραήλ.
Σε επιχειρησιακό επίπεδο, αυτές οι στοχευμένες εκτελέσεις αποβλέπουν στον πλήρη αποσυντονισμό των κέντρων λήψης αποφάσεων και στην αποδιοργάνωση των επικοινωνιών μεταξύ κέντρου και περιφερειών. Ενώ είναι αυτονόητο, παρά τα όσα γράφονται, πως έχουν επηρεάσει το ηθικό των διαδόχων των εκτελεσθέντων. Πώς μπορεί να λειτουργήσει ένας μελλοθάνατος; Φυσικά τα πάντα θα κριθούν εκ του αποτελέσματος, καθώς εκεί δικαιώνονται ή όχι όλες οι επιλογές. Το κενό του Γιαμαμότο δεν αναπληρώθηκε. Θα συμβεί, άραγε, το ίδιο και με το κενό που αφήνουν οι αγιατολάδες και οι συνεργάτες τους;
