Τα πολιτικά και οικονομικά κίνητρα για να τελειώσει σύντομα ο πόλεμος στο Ιράν μπορεί να είναι πολλά, όμως δεν αρκούν. Η εξέλιξη του πολέμου, με το καθεστώς του Ιράν να αντέχει και να απειλεί με ασύμμετρα χτυπήματα στην ευρύτερη περιοχή, ενώ το Ισραήλ ετοιμάζεται να εισβάλει στον Λίβανο, δείχνει ότι ακόμη και αν οι Ηνωμένες Πολιτείες κηρύξουν τη λήξη της επίθεσής τους στο Ιράν, ο πόλεμος θα συνεχιστεί.
Οπως προειδοποιούν οι πλέον έγκυροι αναλυτές, χωρίς αμερικανικές «μπότες στο έδαφος», το ιρανικό καθεστώς δεν μπορεί να ανατραπεί, ούτε θα εκλείψουν οι πυρηνικές φιλοδοξίες του. Ακόμη και αν οι βομβαρδισμοί συνεχιστούν για εβδομάδες επιχειρώντας την καταστροφή της πολεμικής μηχανής του Ιράν, αυτό δεν μπορεί να προστατέψει τα Στενά του Ορμούζ, όπου οι νάρκες και τα drones των μερικών χιλιάδων δολαρίων απειλούν την ελεύθερη ναυσιπλοΐα, εκτοξεύοντας τις τιμές της ενέργειας και, σε δεύτερο χρόνο, των τροφίμων.
Μπορεί η αμερικανική οικονομία να είναι σχετικά προστατευμένη, καθώς οι ΗΠΑ είναι πλέον χώρα εξαγωγής ενέργειας, αλλά οι οικονομικές επιπτώσεις θα είναι παγκόσμιες. Ετσι, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ζητεί από τις χώρες που πλήττονται περισσότερο να στείλουν πολεμικά πλοία για να ανοίξουν τα Στενά. Είναι ίσως μία προσπάθεια πειθαναγκασμού συμμάχων και αντιπάλων να πάρουν θέση στον πόλεμο, κάτι που ακόμη και αν λειτουργήσει θα οδηγήσει σε γεωπολιτικές ανακατατάξεις.
Στη γειτονιά μας, η επέκτα-ση του πολέμου αναγκάζει τους επενδυτές να επαναξιολογήσουν τον επενδυτικό κίνδυνο. Τα αραβικά κράτη, τα οποία μέχρι πρότινος θεωρούνταν ασφαλείς επενδυτικοί προορισμοί, βρίσκονται μέσα στον κυκλώνα. Η Ελλάδα, της οποίας η εικόνα έχει ενισχυθεί τα τελευταία χρόνια ως αξιόπιστος και ασφαλής προορισμός, θα μπορούσε να αξιοποιήσει τη συγκυρία για να προσελκύσει πολυεθνικά κεφάλαια και επιχειρήσεις, ως ένα περιφερειακό hub.
Αλλά, την ίδια στιγμή, η χώρα μας είναι πολύ κοντά στα πεδία της σύγκρουσης για να εφησυχάσει. Χωρίς μεγάλα δημοσιονομικά περιθώρια στήριξης ή και μείωσης των φόρων, οι επιπτώσεις θα είναι εμφανείς στην κατανάλωση. Ως χώρα εισαγωγής ενέργειας, της οποίας η οικονομία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τον τουρισμό, η συνέχιση του πολέμου θα πλήξει την οικονομία μας. Αν βρισκόμαστε πράγματι μπροστά σε μια νέα πετρελαϊκή κρίση, η Ευρωπαϊκή Ενωση θα πρέπει να αναλάβει δράση όχι μόνο με οικονομικά, αλλά και με διπλωματικά μέτρα.
Παράλληλα, ο πρόεδρος Τραμπ προαναγγέλλει τον επόμενο στόχο του, αυτή τη φορά στην Κούβα. Μια ανατροπή του καθεστώτος πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές θα εκτόξευε τη δημοφιλία του μεταξύ των Λατίνων ψηφοφόρων. Οσο για την έκβαση του πολέμου στο Ιράν, μέχρι τότε ελπίζει ότι η αμερικανική κοινή γνώμη θα έχει ξεχάσει το ζήτημα, αφήνοντας το Ισραήλ να βγάλει το φίδι από την τρύπα – και τις χώρες της περιοχής στην τύχη τους.
* Η κ. Κατερίνα Σώκου είναι Nonresident Senior Fellow στο Atlantic Council και ερευνήτρια εξωτερικού στο ΕΛΙΑΜΕΠ.
