Το μακρινό 1982, ο διευθυντής Αστυνομίας Αθηνών Μανώλης Σηφάκης εμφανίστηκε στο στούντιο της ΕΡΤ φορώντας τη στολή του. Θα μιλούσε για το θέμα της οπαδικής βίας, που απασχολούσε και τότε την επικαιρότητα.
«Αυτά τα πράγματα είναι από τα όργανα που χρησιμοποιούν οι νεαροί αυτοί. Ενα κλομπ, ένας κόπανος, ένα στειλιαράκι. Με αυτά σπάνε. Τα έχουν επάνω τους κρυμμένα», είπε αραδιάζοντας μπροστά του τα κατασχεμένα πολεμοφόδια των χούλιγκαν.
«Ολες οι πράξεις βίας γίνονται εκτός των γηπέδων», τόνισε, ξεκαθαρίζοντας ότι οι κύριες εστίες έντασης –και τότε– βρίσκονταν μακριά από τις κερκίδες. «Αυτά τα παιδιά έχουν ορισμένα προβλήματα κοινωνικής προσαρμογής, οικογενειακά προβλήματα, ψυχικής ισορροπίας, και διακατέχονται από ένα μεγάλο φανατισμό, ο οποίος τους οδηγεί στην ψυχολογία του όχλου. Οπως ξέρετε η ψυχολογία του όχλου είναι ηυξημένο αίσθημα δυνάμεως και μειωμένη ευθύνη. Σου λέει “πού να με πιάσουν μέσα στον όχλο, ας σπάσω βιτρίνες, ας εκδηλωθώ”», πρόσθεσε, επιχειρώντας να εξηγήσει το φαινόμενο.
Εκτοτε ο κύκλος της οπαδικής βίας δεν έχει κλείσει. Στη μακρά λίστα των θυμάτων προστέθηκαν τα τελευταία χρόνια ο Αλκης Καμπανός, ο Μιχάλης Κατσούρης, ο αστυνομικός Γιώργος Λυγγερίδης. Και στο πρόσφατο περιστατικό στην Καλαμαριά Θεσσαλονίκης εξετάζονται οι οπαδικές διαφορές ως βασικό κίνητρο που όπλισε τον δράστη. Ολες αυτές οι εγκληματικές ενέργειες έχουν ένα κοινό χαρακτηριστικό: έγιναν εκτός γηπέδων. Ωστόσο τα μέτρα ασφαλείας που εφαρμόζονται σήμερα έχουν επικεντρωθεί στους αγωνιστικούς χώρους, στην ταυτοποίηση των φιλάθλων μέσω καμερών και ηλεκτρονικών εισιτηρίων, στην τιμωρία για ρίψη αντικειμένων.
Στη χώρα μας, όπως έχει επισημάνει και η Αναστασία Τσουκαλά, ομότιμη καθηγήτρια Εγκληματολογίας του Πανεπιστημίου Paris-Saclay, λείπουν οι έρευνες που θα βοηθούσαν να σκιαγραφήσουμε το προφίλ των Ελλήνων χούλιγκαν, τα κοινωνικά και οικονομικά χαρακτηριστικά τους. Χωρίς δεδομένα, πώς να σχεδιαστεί οποιαδήποτε δράση πρόληψης; Η κυρία Τσουκαλά έχει επικαλεστεί το παράδειγμα του Βελγίου, όπου μελέτησαν το προφίλ των βίαιων οπαδών και προσπάθησαν να κόψουν το πέρασμα της σκυτάλης στις επόμενες γενιές, για να εκριζωθεί το πρόβλημα.
Αυτή η προσέγγιση απαιτεί χρόνο και ενέργειες που συνήθως μένουν αθέατες στην κοινή γνώμη και δεν προσφέρονται για να αποκομίσει κάποιος επικοινωνιακά οφέλη.
Η καταστολή, πάντως, από μόνη της δεν αρκεί. Το ίδιο άσβεστο μίσος εξακολουθεί να εκκολάπτεται, προσφέροντας και άλλους νεοσυλλέκτους στις οπαδικές στρατιές.
