«Το Κόμμα των Φιλελευθέρων έδωσε διά μιαν ακόμη φοράν δείγματα του εσωτερικού σπαραγμού που το κατέχει. Κόμμα όμως το οποίον σπαράσσεται εσωτερικώς και δεν κατορθώνει να διοικηθεί το ίδιον, δεν μπορεί να πείση τον λαόν, ότι είναι άξιον της τιμής να τον διοικήση». Αυτή τη δήλωση έκανε ο Γεώργιος Μαύρος, μετά την αποτυχία του Κόμματος των Φιλελευθέρων να εκλέξει αρχηγό στο Συνέδριο που διεξήχθη τον Νοέμβριο του 1958. (Σπύρος Λιναρδάτος, Από τον Εμφύλιο στη χούντα, τόμος Γ΄, σελ. 171, εκδ. Παπαζήση, 1978). Το Κόμμα των Φιλελευθέρων δεν μπόρεσε να ξεπεράσει την αποτυχία του στις εκλογές της 11ης Μαΐου 1958, στις οποίες κατέλαβε την τρίτη θέση με 20,67%, με την ΕΔΑ να αναρριχάται στην αξιωματική αντιπολίτευση με 24,42%. Η πολύχρονη προσωπική αντιπαλότητα του Σοφοκλή Βενιζέλου με τον Γεώργιο Παπανδρέου κυριάρχησε όλο αυτό το διάστημα και οδήγησε στο αδιέξοδο Συνέδριο του 1958.
Από κάτω όμως, μέσα στην κοινωνία, υπήρχε ένας κόσμος που ζητούσε την ενότητα του χώρου που βρισκόταν μεταξύ της ΕΡΕ και της ΕΔΑ. Και αυτός ο χώρος ήταν πολυδιασπασμένος. Να σημειωθεί πως στις ιστορικές εκλογές του 1958 εκπροσωπήθηκε από δύο κομματικούς σχηματισμούς (Κόμμα Φιλελευθέρων και ΠΑΔΕ) οι οποίοι συνολικά απέσπασαν το 31,29% των ψήφων, αλλά η χωριστή κάθοδός τους ανέδειξε την ΕΔΑ αξιωματική αντιπολίτευση. Το μπλοκ εξουσίας που ήλεγχε τις εξελίξεις στη μετεμφυλιακή Ελλάδα αντιλήφθηκε πως ήταν καθοριστικής σημασίας ζήτημα η συγκρότηση μιας εθνικόφρονος αντιπολίτευσης. Αυτό θα συνέβαινε μόνον αν ενώνονταν όλα τα κόμματα που συγκροτούσαν το λεγόμενο Κέντρο, κάτι που τελικά συνέβη το 1961. Ηταν εμφανές πως μέσα στο δεδομένο διεθνές και εσωτερικό περιβάλλον η ΕΔΑ δεν επιτρεπόταν να αποτελέσει την εναλλακτική κυβερνητική λύση. Η συνέχεια είναι γνωστή και τα όσα έγιναν το καλοκαίρι του 1965 έχουν εν μέρει τις ρίζες τους στις ιστορικές παθογένειες αυτού του χώρου.
Τα ηγετικά στελέχη του ΠΑΣΟΚ καλό θα ήταν να διάβαζαν Ιστορία και μια δήλωση του Γεωργίου Μαύρου το ’58.
Κάνοντας ένα άλμα στον χρόνο αντιλαμβανόμαστε γιατί ο Ανδρέας Παπανδρέου επέλεξε να κτίσει το δικό του κόμμα εκ θεμελίων, από το να ηγηθεί της Ενώσεως Κέντρου, όπως το ζητούσαν τα περισσότερα στελέχη της. Σήμερα η βάση της Κεντροαριστεράς απαιτεί ενότητα και τα ηγετικά στελέχη του ΠΑΣΟΚ παίζουν με τους εσωκομματικούς συσχετισμούς. Πιστεύουν πως ελέγχοντας, με διάφορες μεθοδεύσεις, τα όργανα του Κινήματος και το Συνέδριο, θα ηγεμονεύσουν και στην κοινωνία. Πριν καν περάσουν 24 ώρες από τις διαδικασίες εκλογής συνέδρων, διέρρευσαν συσχετισμούς δυνάμεων, γεγονός που υποδηλώνει την πόλωση που υπάρχει στο εσωκομματικό τοπίο. Και το 1996 ήταν ανάλογο το κλίμα, αλλά τότε το ΠΑΣΟΚ ήταν κραταιό και, κυρίως, κυβερνούσε. Σήμερα είναι και μικρό και σπαρασσόμενο.
Τα ηγετικά του στελέχη, νεοσσοί της πολιτικής οι περισσότεροι, καλό θα ήταν να διάβαζαν Ιστορία και την προαναφερθείσα δήλωση του Γεωργίου Μαύρου. Αν και πέρασαν 68 χρόνια από τότε, φαίνεται πως παραμένει επίκαιρη.
