Οταν την άποψή σου την υποστηρίζεις με την υπογραφή σου είσαι απολύτως διαφανής. Τι σημαίνει αυτό; Οτι είσαι υπεύθυνος των όσων έγραψες, με τα θετικά επακόλουθα ή τις αρνητικές συνέπειες. Αυτή η δημόσια, επώνυμη έκθεση σε καθιστά προσεκτικό, όχι μόνο στο τι θα γράψεις αλλά και στο πώς θα το γράψεις. Εν πάση περιπτώσει, βάζοντας φαρδιά – πλατιά το όνομά σου κάτω από το κείμενό σου συμμετέχεις σε ένα παιχνίδι με συγκεκριμένους κανόνες. Στις δημοκρατίες αυτό το παιχνίδι αποτελεί κυτταρικό στοιχείο του πολιτεύματος.
Υπάρχει και η δυνατότητα να επιλέξεις το ψευδώνυμο. Απολύτως θεμιτό, καθώς και αυτός ο τρόπος γραφής αποτελεί μέρος της ελευθερίας της έκφρασης. Μάλιστα, στις μέρες του Διαδικτύου αποτελεί το εκφραστικό εργαλείο του απλού πολίτη ο οποίος μπορεί να συμμετέχει, ανώδυνα, στις συζητήσεις του μεγάλου καφενείου που είναι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Μέσα από την ανωνυμία επικοινωνεί πιο εύκολα με τις αδελφές ψυχές, αποκτώντας την αίσθηση του ανήκειν. Αλλωστε, η ψευδωνυμία δεν είναι καινούργιο φαινόμενο, έρχεται από τα βάθη των αιώνων, απόδειξη πως πληροί μια ανθρώπινη ανάγκη.
Μέχρι εδώ όλα φαίνονται ειδυλλιακά. Ομως δεν είναι, καθώς πανθομολογουμένως «ο ανώνυμος λόγος συχνά περιέχει συκοφαντικές διαδόσεις ή προσβολές της ιδιωτικότητας, αλλά και γενικότερα προωθεί ένα κλίμα τοξικότητας, δημοσίων απειλών ή προγραφών, όπως και παραπληροφόρησης στον δημόσιο διάλογο» (Αντώνης Γ. Καραμπατζός, «Το Βήμα», 19.2.2025).
Οι κατασκευασμένες ειδήσεις κυρίως διακινούνται μέσα από ανώνυμους χρήστες του Διαδικτύου οι οποίοι έχουν αναλάβει το έργο αναμεταδότη. Επιπροσθέτως, υπηρετούν, σχεδόν πάντα, έναν πολιτικό σχεδιασμό.
Να τονίσω ότι οι κατασκευασμένες ειδήσεις κυρίως διακινούνται μέσα από ανώνυμους χρήστες του Διαδικτύου, οι οποίοι έχουν αναλάβει το έργο του αναμεταδότη. Επιπροσθέτως, στις μέρες μας, είναι ολοφάνερο ότι υπηρετούν, σχεδόν πάντα, έναν πολιτικό σχεδιασμό. Ως εκ τούτου ο ρόλος του ανώνυμου αναμεταδότη είναι σημαντικός σε αυτή τη διαδικασία επηρεασμού της κοινής γνώμης.
Το ερώτημα είναι αν σε αυτές τις ορατές παρενέργειες της ανωνυμίας υπάρχουν γραμμές άμυνας και αν ναι, ποιος τις χαράσσει. Διότι είναι άνευ νοήματος να κάνουμε τις παραπάνω διαπιστώσεις και να παραμένουμε θεατές αυτής της παραμορφωτικής κατάστασης. Στην προκειμένη περίπτωση δεν συγκρούονται δύο έννομα αγαθά –η ελευθερία της έκφρασης από τη μια και η προστασία και η υπεράσπιση της προσωπικότητας του ατόμου από την άλλη– και ο νομοθέτης καλείται να επιλέξει ποιο είναι το μείζον που θα πρέπει να προστατεύσει. Αλλά συγκρούεται η καταχρηστική άσκηση ενός δικαιώματος με την προστασία της τιμής και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας.
Συνεπώς, μια δημοκρατική πολιτεία οφείλει να θέσει τους κανόνες, όχι για να ελέγξει την ελευθερία της έκφρασης, αλλά ακριβώς να την προστατεύσει από τις στρεβλώσεις της. Πού θα μπει η διαχωριστική γραμμή, αυτό προφανώς θα είναι το αποτέλεσμα μιας ευρείας συναινετικής διαδικασίας. Στο κάτω κάτω ο «επώνυμος» που πλήττεται από έναν ανώνυμο χρήστη έχει τη δυνατότητα να τον κυνηγήσει με μια διαδικασία κοστοβόρα και χρονοβόρα. Ο απλός πολίτης όμως;
