Ποιες επιπτώσεις μπορεί να έχει ο πόλεμος στα καθ’ ημάς; Από μηδαμινές, εφόσον λήξει μέσα σε λίγες εβδομάδες, έως δεινές, που θα οδηγούσαν σε πρόωρες εκλογές πριν από την κατάρτιση του προϋπολογισμού 2027.
Ο πόλεμος επηρεάζει την ελληνική οικονομία μέσα από διάφορα κανάλια. Το βασικό είναι οι πληθωριστικές πιέσεις εξαιτίας της ανόδου των τιμών των καυσίμων. Εξαιτίας τους ακριβαίνουν όλα τα εμπορεύματα πλην ενός, της εργασίας – η οποία συγκριτικά φθηναίνει. Η μείωση της αγοραστικής της δύναμης περιορίζει την ιδιωτική κατανάλωση και αυτή, με τη σειρά της, περιορίζει την αύξηση ενός ΑΕΠ. Κι όλα μαζί, plus τα επιτόκια που δεν πέφτουν ή ανεβαίνουν και της γενικής αβεβαιότητας, επιδρούν ανασταλτικά στην επενδυτική δραστηριότητα. Το ντόμινο.
Αν αυτά τα κανάλια «γεμίσουν» με στασιμοπληθωριστικό περιεχόμενο ή όχι, εξαρτάται από το χρονικό διάστημα που θα παραμείνουν κλειστά τα Στενά του Ορμούζ κι από τις καταστροφές που θα γίνουν στις ενεργειακές εγκαταστάσεις στον Κόλπο. Τα σενάρια που επεξεργάζονται οι οικονομολόγοι του ΚΕΠΕ προβλέπουν ενδεχόμενο πληθωρισμό από 3,8% φέτος, εφόσον η διάρκεια του πολέμου είναι έως τρεις μήνες, έως πάνω από 4% και 5% αν ο πόλεμος παραταθεί πέραν του εξαμήνου, και μείωση των ρυθμών του ΑΕΠ στο 1,8% έως το 1,3%.
Προσώρας, αισθητή καθ’ ημάς έγινε μόνο μια παράπλευρη συνέπεια του πολέμου, η αισχροκέρδεια. Επιβλήθηκαν περιορισμοί στα μεικτά ποσοστά κέρδους σε καύσιμα και 61 είδη πρώτης ανάγκης και μένει να φανεί η απόδοσή τους. Σε δεύτερο στάδιο, αν κριθεί αναγκαίο, θα επιδοτηθεί η κατανάλωση καυσίμων και ηλεκτρικού από ευάλωτα νοικοκυριά. Ωστόσο, και χωρίς πόλεμο, όλα αυτά θα ήταν ασπιρίνες: Το πολιτικό πρόβλημα προϋπάρχει του πολέμου, είναι ότι 1,5 εκατ. μισθωτοί έχουν μισθό κάτω από 950 ευρώ/μήνα, είναι φτωχοί παρότι εργάζονται, ότι το σύστημα δεν είναι πια συμπεριληπτικό, πετά ανθρώπους στο περιθώριο. Κι αυτό το πρόβλημα θα οξυνθεί.
Αν παραταθεί ο πόλεμος, θα φουσκώσει ο λογαριασμός από την ανέμελη διαχείριση της 7ετίας.
Τα πράγματα αλλάζουν δραματικά αν ο πόλεμος παραταθεί επί μήνες. Οι τάσεις της παγκόσμιας οικονομίας προς στασιμοπληθωρισμό, που είχαν αρχίσει να εμφανίζονται και πριν από τον πόλεμο, θα ενισχυθούν. Η Ευρωζώνη, η πιο εκτεθειμένη από τις μεγάλες οικονομίες, θα κινδυνεύσει να δει να εκτροχιάζεται η αδύναμη ανάκαμψή της και να αναζωπυρώνεται ο πληθωρισμός που η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αγωνίστηκε να τιθασεύσει. Και η Ελλάδα θα βρεθεί σε μια εξαιρετικά δύσκολη συγκυρία, εν πολλοίς εξαιτίας των ελλειμμάτων μιας διαχείρισης που ανέμελα ασκείται καθ’ όλη την 7ετία.
Πολύμηνη παράταση του πολέμου θα συνέπιπτε χρονικά με ένα σημαντικό κενό χρηματοδότησης της ελληνικής οικονομίας: Το «λεφτόδεντρο» του ΤΑΑ τελειώνει στα τέλη Ιουνίου και μέχρι να αντικατασταθεί στην πράξη από άλλες –έστω περιορισμένες– ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις θα μεσολαβήσουν 12-18 μήνες χρηματοδοτικής άπνοιας. Με δεδομένη τη λόγω πολέμου επιδείνωση βασικών οικονομικών μεγεθών και όξυνση των χρόνιων διαρθρωτικών προβλημάτων, ο προϋπολογισμός του 2027 θα είναι δύσκολος και κοινωνικά επώδυνος. Προφανώς, λοιπόν, αν ο πόλεμος παραταθεί, η κυβέρνηση θα προσφύγει σε εκλογές πριν τον συντάξει.
