Αν κρατήσετε μια κάμερα στραμμένη στο πεζοδρόμιο και στο ένα μέτρο από το έδαφος κατά μήκος της λεωφόρου Αμαλίας, στην καρδιά της Αθήνας, θα έχετε σε συμπύκνωση όλη την κακοτεχνία και την έλλειψη ενδιαφέροντος για την Αθήνα. Ιδίως η πιο πολυσύχναστη πλευρά προς το Ζάππειο και τον Εθνικό Κήπο είναι μνημείο εγκατάλειψης και προχειρότητας.
Από τη Βασιλίσσης Ολγας ώς την πλατεία Συντάγματος, τα μπαλώματα στο πεζοδρόμιο, οι μουντζούρες, τα περίπτερα, οι στύλοι των τρόλεϊ, τα κουβούκλια, τα παρατημένα και άχρηστα αντικείμενα συνθέτουν διαχρονικά μια κατάσταση απολύτως απογοητευτική. Αυτή είναι η κατάντια που επεφύλαξε η εποχή μας για έναν ιστορικό δρόμο της πρωτεύουσας, συνδεδεμένο με τον αστικό πολιτισμό της Αθήνας.
Θα σημειώσω και ένα ακόμη δείγμα παρακμής στην Αμαλίας. Το «γλυπτό» που έχει στηθεί στη γωνία με τη Σουρή, στην ακτίνα της Ρωσικής Εκκλησίας, εκεί που ώς το 1960 υπήρχε ο «Ξυλοθραύστης». Υπάρχει μια σημειολογία εύληπτη και σαφής για την κατρακύλα της δημόσιας αισθητικής.
Αυτό που εντυπωσιάζει αρνητικά είναι η αδυναμία διάγνωσης του προβλήματος σε μια λεωφόρο-βιτρίνα. Είναι τέτοια η κακομοιριά και η έλλειψη φροντίδας στο πεζοδρόμιο από το Ζάππειο ώς το Σύνταγμα, που ακόμη και οι λίγες φρεσκοφυτεμένες πιπεριές στη στροφή από το Ζάππειο δεν βελτιώνουν πολύ τη γενική, κάκιστη, εντύπωση.
Περισσότερο στενοχωρεί η αδυναμία κατανόησης των αστικών συμβολισμών. Η αισθητική και λειτουργική ανάταξη του κέντρου των Αθηνών συνδέεται ευθέως με την οικονομία της πόλης, τον τουρισμό, την περηφάνια των κατοίκων, την υπεραξία που η βελτίωση αυτή γεννά και που αποδίδει άμεσα, υλικά και ποιοτικά. Η κατάντια της λεωφόρου Αμαλίας αντανακλά την αδυναμία κατάρτισης μιας στοιχειώδους ιεράρχησης αλλά και την απουσία ελέγχου για το τι συμβαίνει σε ένα από τα πιο πολυσύχναστα και τουριστικά σημεία της πόλης.
Η ιστορία της λεωφόρου Αμαλίας είναι τέτοια που θα έπρεπε να γεννά σεβασμό και δέος. Δυστυχώς, τα ζητήματα ιστορικής ταυτότητας της Αθήνας έχουν προ πολλού περιθωριοποιηθεί και εν πολλοίς υποτιμηθεί. Σε κανένα πολιτισμένο μέρος του κόσμου δεν παρατηρεί κανείς τέτοια απαξίωση του αστικού πολιτισμού και τέτοια γενικευμένη άγνοια για την ταυτότητα της πόλης.
Η λεωφόρος Αμαλίας, άλλοτε ρομαντικό βουλεβάρτο, με σειρά νεοκλασικών αρχοντικών, ώς τη δεκαετία του 1950, έχει το μοναδικό προνόμιο να ζει από τον Εθνικό Κήπο. Γι’ αυτό πήρε αυτό το όνομα.
