Από το 2022 και έπειτα ο κόσμος παρακολουθεί στις οθόνες, κυρίως κάποιου κινητού τηλεφώνου, διαδοχικές πολεμικές συγκρούσεις, με εκείνη της Ουκρανίας και αυτή που εκτυλίσσεται –με διακοπές– από τον περασμένο Ιούνιο γύρω από το Ιράν, με ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Οι λίγο μεγαλύτεροι θυμούνται τον πόλεμο του 1991 ή την εισβολή στο Ιράκ το 2003 ή τον αργόσυρτο ανταρτοπόλεμο του Αφγανιστάν. Συγκρίσεις με το πρόσφατο ή λίγο πιο μακρινό παρελθόν (Σοβιετική εισβολή στο Αφγανιστάν, Πόλεμος του Βιετνάμ, Συγκρούσεις στη Κορέα κ.λπ.) μπορούσαν να γίνουν, έστω και αν η τεχνολογία προχωρούσε.
Από το 2022 και μετά, βλέπουμε έναν πόλεμο στον οποίο συχνά μη επανδρωμένα συστήματα κινούνται εναντίον άλλων μη επανδρωμένων. Και έναν πόλεμο όπου η τεχνητή νοημοσύνη διαδραματίζει ολοένα και αυξανόμενο ρόλο. Οι πρωτεργάτες των τεχνολογιών αυτών παρατηρούν τα πολεμικά πεδία στην Ουκρανία και στη Μέση Ανατολή και τις εξελίσσουν με ταχύτητα την οποία δεν είμαστε σε θέση να παρακολουθήσουμε.
Σε αυτή τη χρονική στιγμή μπορούμε να διακρίνουμε κάποια στοιχεία του νέου πολέμου, όπως, για παράδειγμα, το γεγονός ότι μια δεκάδα επιδέξιοι χειριστές μπορεί να καταστρέψουν μια ολόκληρη τεθωρακισμένη ταξιαρχία, πριν καν αυτή ξεμυτίσει από το στρατόπεδο. Ή την αξιοποίηση όπλων με δέσμες λέιζερ που μπορούν να καταρρίψουν απειλές από αέρος, με κόστος απειροελάχιστο. Ο πόλεμος εκτός από τεχνολογική άσκηση είναι και ένα δημοσιονομικό θρίλερ. Οπότε η αύξηση της φονικότητας ενός συστήματος με την παράλληλη μείωση του κόστους του συνιστά ίσως το βέλτιστο αποτέλεσμα για κάθε επιτελικό μυαλό. Είτε αυτό ανήκει σε κάποιον αξιωματούχο που ζει στην Ουάσιγκτον, είτε αυτός βρίσκεται στο Πεκίνο ή σε οποιοδήποτε άλλο μέρος του κόσμου.
Οπως σε όλες τις ιστορικές φάσεις, η μετάβαση από το ένα σύστημα στο άλλο δεν συμβαίνει με τρόπο αυτοματοποιημένο. Οι αντιλήψεις «παντρεύονται» και κάπου στη μέση προκύπτει το όποιο αποτέλεσμα. Στην περίπτωση κρατών με «αυτοκρατορική υπόσταση», όπως οι ΗΠΑ ή η Κίνα, στις μεταβάσεις αυτές μπορεί να γίνονται τεράστια λάθη, ωστόσο το μέγεθός τους μπορεί να προστατεύσει από ολέθριες συνέπειες.
Αντιθέτως, στην περίπτωση μικρών και μεσαίων κρατών όπως η Ελλάδα, ένα λάθος στη διαδικασία της μετάβασης μπορεί να είναι ασυγχώρητο. Γι’ αυτό και είναι απαραίτητη μια σημαντική «ένεση» τεχνογνωσίας σε κρίσιμα στάδια της διαδικασίας λήψης αποφάσεων, με τη συμμετοχή ανθρώπων που ανήκουν περισσότερο στην εποχή που ζούμε, και όχι σε αυτούς που έχουν μείνει στην εποχή του πολέμου στο Βιετνάμ…
