Η πιο επικίνδυνη εξέλιξη του πολέμου στον Περσικό Κόλπο –τουλάχιστον μεσοπρόθεσμα– είναι η νέα αμυντική διάταξη του Ιράν, που ονομάζουν «Μωσαϊκό Αποκεντρωμένης Αμυνας». Σύμφωνα με τον υπουργό Εξωτερικών της χώρας Αμπάς Αραγκτσί, «είχαμε δύο δεκαετίες να μελετήσουμε τις ήττες του αμερικανικού στρατού στις γειτονικές μας χώρες ανατολικά και δυτικά του Ιράν (σ.σ. Ιράκ, Αφγανιστάν). Εχουμε ενσωματώσει αυτά τα μαθήματα στη στρατηγική μας. Ο βομβαρδισμός της πρωτεύουσας δεν θα έχει καμία επίπτωση στην ικανότητά μας να κάνουμε πόλεμο. Το “Μωσαϊκό Αποκεντρωμένης Αμυνας” μας επιτρέπει να αποφασίσουμε πότε και πώς θα τελειώσει αυτός ο πόλεμος» (X, 1.3.2026).
Η αλήθεια είναι ότι το 2003 το καθεστώς του Σαντάμ Χουσεΐν κατέρρευσε εν μια νυκτί, όταν η «συμμαχία των προθύμων» χτύπησε και κατέστρεψε το σύστημα κεντρικής διοίκησης των ενόπλων δυνάμεων του Ιράκ. Αυτός ήταν ο συμβατικός, ο γραμμικός πόλεμος, που ξέραμε τον 20ό αιώνα. Το Ιράν μοιάζει να ακολουθεί άλλη τακτική, κάτι που εξηγεί τα ξεκούδουνα χτυπήματα σε γειτονικές, ακόμη και σχετικώς φιλικές χώρες. Σύμφωνα με τον Αραγκτσί, «αυτό που έγινε στο Ομάν δεν ήταν επιλογή μας (…) αλλά οι στρατιωτικές μας μονάδες είναι πλέον ανεξάρτητες και κατά κάποιο τρόπο απομονωμένες, λειτουργώντας με εντολές που είχαν πάρει εκ των προτέρων…» (Al Jazeera, 2.3.2026).
Αυτή η στρατηγική κατά τη διάρκεια του πολέμου είναι διπλωματικώς ζημιογόνος για το Ιράν, διότι τρέχει μετά ο υπουργός Εξωτερικών να μαζέψει τα σπασμένα. Γίνεται, όμως, καταστροφική για όλη την περιοχή την επόμενη ημέρα του πολέμου, διότι εξασφαλίζει το χάος. Ακόμη κι αν θεωρήσουμε ότι η κυβέρνηση των ΗΠΑ ξέρει τι θέλει από αυτόν τον πόλεμο και η κεντρική διοίκηση του Ιράν συνθηκολογήσει με τους όρους που θα θέσει ο Αμερικανός πρόεδρος –πού θα πάει; Κάποια στιγμή θα καταλήξει–, δεν είναι σίγουρο ότι αυτές οι «ανεξάρτητες και κατά κάποιον τρόπο απομονωμένες» στρατιωτικές μονάδες θα υπακούσουν. Ετσι κι αλλιώς, αυτοί οι μικροί στρατοί δεν διοικούνται από τα «καλύτερα παιδιά», ούτε από ανθρώπους που καταλαβαίνουν την ανάγκη σταθερότητας και ευημερίας στην περιοχή. Είναι φανατικοί, που θα γίνουν πολέμαρχοι, και πιθανότατα θα στραφούν εναντίον κάθε ηγεσίας που θα συνθηκολογήσει με τους «σατανάδες» των ΗΠΑ, την ώρα μάλιστα που θρηνούν τον θρησκευτικό τους ηγέτη.
Οι φανατικοί των ανεξάρτητων και απομονωμένων στρατιωτικών μονάδων του Ιράν πιθανότατα θα στραφούν εναντίον κάθε ηγεσίας που θα συνθηκολογήσει με τους «σατανάδες» των ΗΠΑ.
Επιπλέον, όταν διασπάται η αλυσίδα διοίκησης γεννώνται πολλές φιλοδοξίες. Είτε «αγνές» είτε προσοδοφόρες. Οταν λέμε «αγνές», δεν εννοούμε κατ’ ανάγκην καλές, αλλά «αγνές» εντός του ηθικού συστήματος που διαμορφώθηκε τα τελευταία 50 χρόνια στο Ιράν και έχει στον πυρήνα του το μίσος. Πολλοί θα διακηρύξουν ότι αυτοί θα τα καταφέρουν καλύτερα να αντιμετωπίσουν τον εχθρό σε σχέση με τους «πουλημένους της Τεχεράνης» ή άλλους πολεμάρχους που είναι πιο διαλλακτικοί. Αλλοι θα το κάνουν διότι πραγματικά πιστεύουν σε «ιερούς πολέμους» και άλλοι διότι «είναι πολλά τα λεφτά στην περιοχή». Αυτές οι διαφορές θα λυθούν μόνο με τα όπλα και το ερώτημα είναι τι σόι πολέμαρχος θα ελέγχει την περιοχή στα Στενά του Ορμούζ για να ξέρουμε τι θα πληρώσουμε γι’ αυτόν τον πόλεμο.
Ελπίζουμε ότι ο θίασος που διοικεί αυτή τη στιγμή την Ουάσιγκτον έχει σκεφτεί όλες αυτές τις παραμέτρους, αν και φοβόμαστε ότι ο Τραμπ ξεκίνησε αυτόν τον πόλεμο για να δηλώσει μετά ότι πέτυχε την όγδοη (;), ένατη (;) ειρήνευση κατά τη διάρκεια της θητείας του. Για το Ισραήλ, όπου έχουν περισσότερο μυαλό, ένα διαλυμένο από εμφυλίους πολέμους Ιράν θα είναι η καλύτερη εξέλιξη, αφού μετά το Ιράκ και τη Συρία θα εξαλειφθεί επί μακρόν μία ακόμη σημαντική απειλή.
Δεν ξέρουμε τι θα συμβεί μακροπρόθεσμα. Μπορεί –ίσως από κάποιο θαύμα– με τη διάλυση του Ιράν να ειρηνεύσει η περιοχή. Αλλά πάλι, όπως έλεγε ο Κέινς, «μακροπρόθεσμα θα είμαστε όλοι νεκροί».
