Σχεδόν δέκα ημέρες έχουν περάσει από την επίθεση ΗΠΑ – Ισραήλ στο Ιράν, αλλά κανείς δεν ξέρει έως πότε θα συνεχιστούν οι βομβαρδισμοί που ήδη έχουν ισοπεδώσει τις περισσότερες στρατιωτικές εγκαταστάσεις και τα κτίρια διοίκησης της χώρας.
Ο πρόεδρος Τραμπ, που όπως φαίνεται «σύρθηκε» πιο γρήγορα στον πόλεμο ακολουθώντας τις προτροπές Νετανιάχου, εκτίμησε ότι η επιχείρηση θα διαρκέσει πάνω από πέντε εβδομάδες, χωρίς να κάνει σαφές ποιος είναι ο στόχος της πολεμικής εκστρατείας. Στην αρχή είπε ότι γίνεται για να μην αποκτήσει η Τεχεράνη πυρηνικά όπλα, στη συνέχεια, ωστόσο, ανέβασε τον πήχυ, λέγοντας ότι στόχος είναι η αλλαγή του καθεστώτος που κυβερνάει τη χώρα.
Ομως, όπως πολύ εύστοχα τόνισε ο πρωθυπουργός της Βρετανίας Κιρ Στάρμερ, τα καθεστώτα δεν αλλάζουν με βομβαρδισμούς. Υπονοώντας, δηλαδή, ότι για να διωχθούν οι μουλάδες χρειάζεται χερσαία επίθεση. Κάτι που είναι βέβαιο πως δεν εντάσσεται στις επιλογές της Ουάσιγκτον. Για την κατάληψη του Ιράν (με διπλάσιο πληθυσμό και τετραπλάσια έκταση από το Ιράκ) θα χρειαζόταν μια δύναμη πολύ μεγαλύτερη από αυτήν που εισέβαλε στο Ιράκ το 2003, περίπου 300.000 άνδρες, πιο κοντά ίσως στη δύναμη του ενός εκατομμυρίου ανδρών που εισέβαλαν το 1991 στον Περσικό Κόλπο για την απελευθέρωση του Κουβέιτ.
Προφανώς ένας πρόεδρος ο οποίος εξελέγη με την υπόσχεση να κρατήσει τις ΗΠΑ μακριά από πολεμικές αναμετρήσεις δεν μπορεί να προχωρήσει σε μια τέτοια, ευρείας κλίμακας πολεμική επιχείρηση, που θα χρειαστεί μήνες για να ετοιμαστεί και θα κοστίσει δεκάδες δισ. δολάρια.
Γι’ αυτό οι αμερικανικές υπηρεσίες ρίχνουν όλο τους το βάρος για την ανατροπή του θεοκρατικού καθεστώτος στους Κούρδους της περιοχής –μια ισχυρή εθνοτική σουνιτική μειονότητα του Ιράν περίπου 10 εκατ.– που έτσι κι αλλιώς εδώ και χρόνια βρίσκονται σε σκληρή αντιπαράθεση με τους σιίτες Φρουρούς της Επανάστασης, ζητώντας αυτονομία. Οι περιοχές των Κούρδων –βρίσκονται κυρίως στα βορειοδυτικά σύνορα της χώρας με το Ιράκ και την Τουρκία– έχουν παίξει ενεργό ρόλο στις αντικυβερνητικές διαδηλώσεις των τελευταίων ετών, ιδιαίτερα μετά τη δολοφονία της κουρδικής καταγωγής Μαχσά Αμινί το 2022 από την αστυνομία ηθών επειδή δεν φορούσε σωστά τη μαντίλα της.
Το κατά πόσον οι Κούρδοι (που εγκαταλείφθηκαν από την Ουάσιγκτον στο έλεος του τζιχαντιστή Αλ Σάρα στη Συρία) είναι ικανοί να οδηγήσουν στην κατάρρευση του καθεστώτος είναι πολύ αμφίβολο, δεδομένου ότι οι μουλάδες του Ιράν στηρίζονται από το 1/3 των περίπου 95 εκατ. κατοίκων της χώρας και προστατεύονται από τους σκληρούς Φρουρούς της Επανάστασης. Ενα πανίσχυρο στρατιωτικό και πολιτικό σώμα που υπάγεται και λογοδοτεί μόνο στην ανώτατο ηγέτη, με δικές του στρατιωτικές μονάδες, εφέδρους και μυστική αστυνομία. Που ελέγχει μεγάλες επιχειρήσεις, τράπεζες, μέσα ενημέρωσης και κοινωνικά δίκτυα και συγκεντρώνει μεγάλη πολιτική επιρροή.
Είναι φανερό ότι η ανατροπή του καθεστώτος στο Ιράν είναι μια τεράστια επιχείρηση που θα τραβήξει σε βάθος χρόνου και κανείς δεν ξέρει πού θα καταλήξει. Μάλιστα, η στρατηγική του Ιράν να εκτοξεύει πυραύλους σε διυλιστήρια, λιμάνια, ξενοδοχεία και στρατιωτικές βάσεις ολόκληρης της Μέσης Ανατολής με στόχο να εμπλέξει στον πόλεμο όσο το δυνατόν περισσότερες χώρες περιπλέκει ακόμη περισσότερο τις εξελίξεις. Δημιουργεί σοβαρά προβλήματα στο διεθνές εμπόριο, ανεβάζει το κόστος της ενέργειας παγκοσμίως και ασκεί πρόσθετες πιέσεις στις ΗΠΑ να βάλουν φρένο στις συγκρούσεις. Σημειώνεται ότι από τα Στενά του Ορμούζ περνάει κάθε χρόνο το 20% του πετρελαίου και το 17% του φυσικού αερίου όλου του κόσμου, με κύριους αγοραστές την Ιαπωνία, την Ινδία και την Κίνα – οι δύο τελευταίες έχουν στραφεί ήδη στη Ρωσία για να εξασφαλίσουν τις ενεργειακές τους ανάγκες.
Συμπέρασμα: Οι ΗΠΑ ξεκίνησαν έναν πόλεμο στη Μέση Ανατολή που μπορεί να εμπλέξει αμερικανικές δυνάμεις για μήνες στην περιοχή. Μια πολεμική αναμέτρηση που –ανάλογα με τη διάρκεια και το εύρος της– μπορεί να είναι καταστροφική. Οχι μόνο γιατί θα μπορούσε να μετατραπεί σε λουτρό αίματος με εκατομμύρια νεκρούς, αλλά και γιατί έχει τη δυναμική να βυθίσει οικονομικά ολόκληρο τον πλανήτη. Οι ΗΠΑ είναι πολύ πιθανόν να αναζητήσουν γρήγορη έξοδο από τον πόλεμο και να μην ακολουθήσουν την πολιτική Νετανιάχου, ο οποίος θα ήθελε ιδανικά η πολεμική καταιγίδα κατά του Ιράν να κρατήσει χρόνια, να εμπλέξει όλη τη Μέση Ανατολή και να εξαφανίσει από τον χάρτη τον μεγαλύτερο εχθρό της χώρας του.
