Η μία από τις τρεις επιπλέον φωτογραφίες δεν είναι οριζόντια, αλλά κάθετη. Αποτυπώνει το κυρτωμένο, νεκρό σώμα ενός εκτελεσμένου, ενώ διακρίνονται και χαρακτηριστικά του προσώπου του. Ο Γερμανός λοχίας Χόιερ, ο φωτογράφος, «αλλάζει το φορμάτ της κάμερας από τοπίο σε πορτρέτο, κάτι που αποτελεί ένδειξη της ψυχραιμίας του απέναντι στον θάνατο».
Η επισήμανση του ιστορικού Βαλεντίν Σνάιντερ, μέλους της ομάδας του υπουργείου Πολιτισμού που εξέτασε τις φωτογραφίες της εκτέλεσης των 200 κομμουνιστών στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής την Πρωτομαγιά του 1944, «χρωματίζει» το ασπρόμαυρο των τεκμηρίων. Οπως και ένα ακόμη στοιχείο που πρόσθεσε στην ανάγνωση των (13 συνολικά) φωτογραφιών: οι Ελληνες κρατούμενοι φορούν καθαρά ρούχα, ίσως γιατί τα κρατούσαν για μια πιθανή εκτέλεση. Στο εμπεριστατωμένο χθεσινό ρεπορτάζ της «Κ», αναδεικνύεται το ψυχογράφημα του Χόιερ, αλλά και το πνεύμα που επικρατούσε στα στρατεύματα κατοχής. Επί μέρους λεπτομέρειες που ανασυστήνουν μια στιγμή στον χρόνο, μια εποχή, μια ηθική.
Οι φωτογραφίες, όπως έχει ειπωθεί, προσφέρονται περισσότερο από τις κινούμενες εικόνες για απομνημόνευση, γιατί είναι μια καθαρή φέτα χρόνου, όχι μια ροή. Από τον πρόσφατο εκτεταμένο πόλεμο στη Μέση Ανατολή ποιες εικόνες θα αναπαραχθούν, άραγε, από τον ιστορικό του μέλλοντος; Πολλές λήψεις είναι δορυφορικές. Η μεγάλη απόσταση και τα κυκλωμένα «σημεία ενδιαφέροντος», δυσκολεύουν –αν δεν αποτρέπουν– την όποια ταύτιση, ανθρωποκεντρική παρατήρηση, συναισθηματική εμπλοκή. Τι θα απομείνει ως τεκμήριο από την «επίθεση ακριβείας» σε ένα ιρανικό σχολείο θηλέων, η οποία στοίχισε τη ζωή σε δεκάδες παιδιά; Εκτός από ερείπια, βίντεο και αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης; Τα πρόσωπα εξαφανίζονται μέσα σε «χειρουργικές» επεμβάσεις και βομβαρδισμένα κτίρια. Ποια θα είναι η κυρίαρχη φωτογραφική μνήμη του μέλλοντος μέσα στον ισοπεδωτικό καταιγισμό των «ψηφιακών» πολέμων; Ποια θα είναι η φωτογραφική γνώση του κόσμου;
Η Αμερικανίδα συγγραφέας και σκηνοθέτις Σούζαν Σόνταγκ, στα δοκίμιά της «Περί φωτογραφίας» (1977), έχει τη δική της απάντηση: «Το όριο της φωτογραφικής γνώσης του κόσμου είναι ότι, ενώ μπορεί να κεντρίσει τη συνείδηση, δεν μπορεί τελικά ποτέ να γίνει ηθική ή πολιτική γνώση. Η γνώση που έχει αποκτηθεί μέσα από φωτογραφίες θα είναι πάντα κάποιο είδος συναισθηματισμού, κυνικού ή ουμανιστικού».
