Η ελαφρότητα με την οποία ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ενέπλεξε τον πλανήτη σε μια περιπέτεια με απρόβλεπτες συνέπειες είναι τo πρώτο μεγάλο δίδαγμα του πολέμου στο Ιράν, όπως κι αν αυτός τελειώσει. Κάθε διεθνής οργανισμός, κάθε χώρα, κάθε άνθρωπος γνωρίζει πως βρισκόμαστε σε εποχή μεγάλων ανατροπών χωρίς τους θεσμούς που θα μπορούσαν να επαναφέρουν κάποια ισορροπία.
Χώρες που κομπάζουν για την ισχύ τους, και άλλες που βασίζονταν στους κανόνες του διεθνούς πολιτικού και οικονομικού συστήματος, σπεύδουν εξίσου να διαμορφώσουν συμμαχίες, να θωρακιστούν με κάθε τρόπο, να βρίσκονται σε συνεχή επαγρύπνηση, ελπίζοντας να είναι τυχερές, να μη βρεθούν κι αυτές στη δίνη του κυκλώνα.
Η περίπτωση της Τουρκίας είναι ενδεικτική: εδώ και χρόνια κινείται με τον αέρα μεγάλης δύναμης, αξιοποιώντας «επιτήδεια ουδετερότητα» και στρατιωτικό οπορτουνισμό για να αποκομίζει οφέλη από διάφορες διενέξεις. Ομως, μπροστά στις απίστευτες επιχειρησιακές ικανότητες του Ισραήλ και στην ασυναγώνιστη ισχύ των Ηνωμένων Πολιτειών, η Αγκυρα κατάλαβε απότομα ότι βρίσκεται σε άλλο επίπεδο. Ο πύραυλος μεγάλου βεληνεκούς που το Ιράν εκτόξευσε εναντίον της, και που αναχαιτίστηκε από την αμερικανική αεράμυνα, ήταν ισχυρό μήνυμα πως παρά τις προσπάθειές της να εμφανίζεται ως μεγάλος παίκτης στα στρατιωτικά και διπλωματικά πεδία, η Τουρκία είναι το ίδιο ευάλωτη όσο μικρότερες χώρες.
Για τη Ρωσία και την Κίνα, η ευκολία με την οποία ο Ντόναλντ Τραμπ έθεσε σε κίνδυνο το διεθνές εμπόριο και την παγκόσμια οικονομία, η ευκολία με την οποία δολοφόνησε την ηγεσία κυρίαρχης χώρας, χωρίς να γνωρίζει ο ίδιος πού όλο αυτό μπορεί να οδηγήσει, αποδεικνύουν ότι δεν μπορούν να προβλέψουν τι θα ακολουθήσει, εάν αυτό θα είναι θετικό ή καταστροφικό για τις ίδιες. Είναι και αυτές θύματα της ακραίας αβεβαιότητας – όπως και οι ίδιες οι ΗΠΑ, εξάλλου.
Οι στενότεροι σύμμαχοι των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ και στην Ευρωπαϊκή Ενωση πασχίζουν να χαράξουν πορεία που ούτε θα προκαλέσει την μήνιν του Ντόναλντ Τραμπ ούτε θα τους εμπλέξει σε περιπέτειες χωρίς τέλος, γνωρίζοντας, όμως, ότι το αποτέλεσμα εξαρτάται από αυτόν, όχι από τις ίδιες. Για εμάς –Ελλάδα και Κύπρο– το ξάφνιασμα ίσως να είναι μικρότερο, καθώς έχουμε μάθει να ζούμε με την ανασφάλεια και την εξάρτηση. Ας είμαστε σταθεροί, σε επαγρύπνηση και, βεβαίως, τυχεροί.
