Περπατώ σε μια επαρχιακή πόλη που δεν γνωρίζω. Χωρίς πλοηγό στο κινητό τηλέφωνο, μαζεύω τα διάσπαρτα «ίχνη» που αφήνει η καθημερινότητα, όταν δεν την κοιτάς «διεξοδικά». Στον κεντρικό δρόμο δύο καινούργια, μεγάλα καταστήματα με νοσοκομειακό εξοπλισμό για κατ’ οίκον νοσηλεία και ορθοπεδικά είδη επιβεβαιώνουν, ενδεχομένως, το δημογραφικό πρόβλημα της χώρας. Αλλά μπορεί επίσης να υποδηλώνουν μια τοπική κοινωνία που φροντίζει τους ασθενείς.
Αυτές οι λεπτομέρειες του φυσικού κόσμου στον οποίο έχω μάθει να ζω, είναι η δική μου καμήλα του Σερεντίπ: η κουτσή, μονόφθαλμη καμήλα από το παλιό περσικό παραμύθι με τους τρεις πρίγκιπες του Σερεντίπ, που ταξίδευαν στον κόσμο χωρίς χάρτη και χωρίς προορισμό. Στον δρόμο τους συνάντησαν έναν άνδρα που είχε χάσει την καμήλα του. Εκείνοι δεν την είχαν δει ποτέ κι όμως μπόρεσαν να την περιγράψουν με ακρίβεια: κουτσή και μονόφθαλμη, κουβαλούσε μέλι από τη μία πλευρά και βούτυρο από την άλλη.
Ο ιδιοκτήτης τούς κατηγόρησε πως την έκλεψαν· αλλά η αλήθεια ήταν απλούστερη: κοιτάζοντας χωρίς σκοπό «διάβασαν» τη ζωή συνδέοντας λογικά τυχαίες παρατηρήσεις. Λέει κάτι αυτός ο μύθος στα παιδιά με τα ακουστικά στα αυτιά, που διαθέτουν μάτια μόνο για τις οθόνες τους;
Ισως αυτό που αλλάζει από γενιά σε γενιά δεν είναι η ανάγκη για ανακάλυψη, αλλά ο τρόπος που την αναγνωρίζουμε. Για κάποιους, η πόλη μιλάει με ήχους, μυρωδιές, μικρές μετατοπίσεις, φαινομενικά ασύνδετα γεγονότα. Για άλλους, μιλάει μέσα από το Ιντερνετ. Το τυχαίο tweet είναι η σύγχρονη εκδοχή του ίχνους της καμήλας στην άμμο: μια λεπτομέρεια που μπορεί να σε οδηγήσει αλλού, αν είσαι ανοιχτός να τη δεις.
Για τους «πρίγκιπες» του 21ου αιώνα που ταξιδεύουν με ταχύτητες 5G, ένα βίντεο που θα «σκάσει» στη ροή τους χωρίς να το αναζητούν, αποκαλύπτει μια νέα ιδέα. Τέτοια ανοίγματα προς έναν κόσμο έξω από τα προφανή, όσο κι αν δεν το παραδεχόμαστε οι «παλιοί», αποτελούν πολιτισμικό κέρδος.
Τα σόσιαλ μίντια για αρκετό διάστημα έπαιξαν τον ρόλο ενός ταξιδιού ανακάλυψης. Τώρα, καθώς οι αλγόριθμοι γίνονται όλο και πιο στενοί, το τυχαίο tweet εμφανίζεται σπάνια. Η πόλη γύρω μας, η ψηφιακή και η πραγματική, φαίνεται πληκτική, ο ήχος της επίπεδος, το άρωμά της αδύναμο. Οι πρίγκιπες του Σερεντίπ δεν έχουν χάσει την οξυδέρκειά τους, αλλά τα ίχνη της καμήλας χάνονται σε εξατομικευμένα φίλτρα και cookies.
