Ελεγαν γεροπαράξενο, μονόχνωτο, στριμμένο όποιον παλιά, μη αντέχοντας τις τσιρίδες των παιδιών που χαλούσαν τον κόσμο στη γειτονιά, άνοιγε με κρότο το παράθυρο και έλουζε τη δραστήρια ομήγυρη με βαριές βρισιές και ουρανομήκεις φοβέρες. Ομως υπάρχει απόσταση ανάμεσα στις αγριοφωνάρες του αλλοτινού ιδιόρρυθμου περιοίκου και στα σκάγια του σημερινού οργίλου ένοπλου αστού. Ηλικιωμένος στου Ρέντη απείλησε από το κατώφλι του σπιτιού του με δίκαννο μαθητές που φωνασκούσαν έξω από το αντικρινό σχολείο. Ενώ κατά πολύ νεότερος άνδρας στο Αίγιο πυροβόλησε με κυνηγετική καραμπίνα πισώπλατα τέσσερις ανηλίκους που θορυβούσαν κάτω από το μπαλκόνι του. Γέμισαν σκάγια τα κορμιά τους. ∆εν άντεχε τις φωνές τους, είπε – ήδη προφυλακίστηκε για απόπειρα ανθρωποκτονίας.
Κάποια άτομα έχουν ευαισθησία στον θόρυβο, μειωμένη αντοχή σε ήχους. Τους προξενούν εκνευρισμό, δυσφορία, άγχος, θυμό. Ομως η ιδιαιτερότητα αυτή δεν νομιμοποιεί την οπλοχρησία, την εξάλειψη του θορύβου διά της εξόντωσης της πηγής του. Η ποικιλοτρόπως εκδηλούμενη απώλεια του αυτοελέγχου μοιάζει με σήμα SOS μιας κοινωνίας με όλο και περισσότερους αδύναμους κρίκους σε δοκιμασία.
Η βαριά εικόνα του κόσμου μοιάζει να θόλωσε το όραμα της ευημερίας στο κλιμακούμενο βάθος των ετών, να λιγόστεψε την πίστη στη νομοτέλεια της προόδου. Και η διαδεδομένη ανασφάλεια, που επηρεάζει συχνά περισσότερο από άμεσα προβλήματα, καθώς κρατάει σε διαρκή αγωνία, να δυνάμωσε τη ροπή στη φιλονικία. Διότι, η ζωή σε κοινωνικές συντεταγμένες ρευστές, αβέβαιες, με τον διαρκή φόβο μιας νέας κρίσης και την αίσθηση ότι όλα αλλάζουν, ότι έρχονται θύελλες και η κατεστημένη τάξη δίνει τη θέση της στην καλπάζουσα αταξία, τορπιλίζει τις εσωτερικές σταθερές των ανθρώπων. Ο τρόμος μπροστά σε μια ενδεχόμενη καταστροφή εξαντλεί τα αποθέματα συλλογικής ψυχραιμίας, κλέβει ένα κομμάτι ορθοφροσύνης και σύνεσης και γίνεται οδηγητής στη βία.
Προ ημερών, στην Αχαρνών, δύο θερμοκέφαλοι οδηγοί, μοτοσικλέτας και αυτοκινήτου, καβγάδισαν άγρια και μετά πιάστηκαν στα χέρια. Ο οδηγός της μηχανής χτύπησε με το κράνος του τον οδηγό του Ι.Χ. στο κεφάλι κι εκείνος έβγαλε μαχαίρι και κάρφωσε τον άλλο στο χέρι. Τα περιστατικά τυχαίων συμπλοκών μεταξύ οδηγών στον δρόμο έχουν αυξηθεί κατά 40% την τελευταία πενταετία. Εξι στους δέκα οδηγούς αναφέρουν πως έχουν υποστεί υβριστικές χειρονομίες ή έχουν εμπλακεί σε λεκτικές αντιπαραθέσεις και οι εννέα στους δέκα επιθετική οδηγητική συμπεριφορά. Παράλληλα έχουν διπλασιαστεί οι χειροδικίες πολιτών κατά υπαλλήλων υπηρεσιών, και ασθενών ή συγγενών τους κατά νοσοκομειακών γιατρών. Σε έρευνα της Gallup Global Emotions, το ένα τέταρτο των ερωτηθέντων δήλωσε πως είναι διαρκώς και αδιαλείπτως θυμωμένο.
Δεν θεωρείται έγκλημα ο θυμός, θα μπορούσε να τον παρομοιάσει κανείς με καμπανάκι για την υπέρβαση ενός ορίου. Υπάρχει μια θεωρία που υποστηρίζει ότι κοινωνικά φαινόμενα όπως τα σημερινά –περίσσεια αυταρχισμού και ανισοτήτων– δημιουργούν εξάρσεις οργής περίπου κάθε 50 χρόνια· 1870, 1920, 1970. Οι κύκλοι θυμού δεν είναι πάντα αντιπαραγωγικοί – ενίοτε ωθούν την ανθρωπότητα προς τα εμπρός. Μαζικές εκκλήσεις για αλλαγή συχνά εκκινούν από ένα σαρωτικό ξέσπασμα οργής. Εγκλημα είναι η λεκτική και σωματική βία. Το πέρασμα από το συναίσθημα στη βίαιη πράξη. Πλέον όλο και πιο εύκολο, με όλο και λιγότερες αναστολές, διότι έχει κανονικοποιηθεί – πλείστα τα προκλητικά παραδείγματα όσων μεσουρανούν υπεράνω κοινών εντολών… Και γιατί, μέσα από τις διαδικτυακές οδούς των μηδενικών κοινωνικών αναχωμάτων, ο θυμός, συναίσθημα μεταδοτικό, διαπερνά ασκαρδαμυκτί τους πληθυσμούς της Γης.
Είναι εθιστικός ο θυμός, όπως κάθε διεγερτικό, είναι εθιστική εκείνη η έξαψη που πυροδοτούν οι αισθήσεις σε εγρήγορση και ο υψηλός καρδιακός παλμός, η ψευδαίσθηση της δύναμης. Πολύ ισχυρή σε συνθήκες ανωνυμίας, όπως εκείνες υπό τις οποίες δρουν οι «κουκουλοφόροι» πολεμόχαροι των μέσων κοινω-νικής δικτύωσης…
Το γιατρικό της τρέχουσας δυσφορίας δεν φαίνεται να είναι η καταστολή των ακραίων συναισθημάτων, αλλά η μεταστροφή τους από δύναμη καταστροφής σε μοχλό πρόωσης. Αγνωστο τι παραγωγικό θα μπορούσε να προκύψει από την επεξεργασία της οργής του ευέξαπτου οικήτορος του Αιγίου για τους φασαριόζους εφήβους. Το βέβαιο είναι ότι η πράξη του βλάπτει όχι μόνο τον ίδιο και τα θύματα, αλλά σύσσωμο το κοινωνικό μας σύμπαν. Γίνεται το ερεθιστικό σφάλμα που ανοίγει την πόρτα στο επόμενο. Στη μίμηση του κακού, στο διάβα με το στραβό ποδάρι της ιστορίας.
