«Του κοντού κόμματος, η εσωστρέφεια του φταίει», θα έλεγε μια ελληνική παροιμία εάν ο θυμόσοφος λαός ασχολείτο με τα πολιτικά τεκταινόμενα. Ο δε γρίφος του ΠΑΣΟΚ προσομοιάζει στο σόφισμα της κότας με το αυγό. Η εσωστρέφεια δημιουργεί τη χαμηλή δημοσκοπική πτήση ή η καχεκτική εκλογική απήχηση γεννάει την εσωστρέφεια; Ως προς το τελευταίο έχουμε μόνο ένα στοιχείο: δεν πετούσε το ΠΑΣΟΚ πριν από την έλευση της εσωστρέφειας, για να προσγειωθεί (πιθανώς στην τρίτη θέση) εξαιτίας αυτής.
Πάντως η συζήτηση εντός του κόμματος μοιάζει σαν να έχει το ΠΑΣΟΚ ένα μόνο πρόβλημα και αυτό δεν είναι προεκλογικό, αλλά μετεκλογικό. Αυτό τουλάχιστον πρεσβεύει πρώτος και μετ’ επιτάσεως ο κ. Χάρης Δούκας. Ο δήμαρχος Αθηναίων, όπου σταθεί κι όπου βρεθεί, επιμένει ότι το ερχόμενο συνέδριο πρέπει να αποφασίσει ότι το ΠΑΣΟΚ ουδέποτε θα συμπράξει με τη Νέα Δημοκρατία για πιθανή μελλοντική συγκυβέρνηση.
Το πρώτο πρόβλημα αυτής της έκκλησης είναι ότι δεν μας λέει τον λόγο. Να πει, π.χ., ότι «το ΠΑΣΟΚ δεν πρέπει να συνεργαστεί με τη Ν.Δ., διότι αυτοί είναι κακοί άνθρωποι». Ή ότι «οι πολιτικοί τους προπάτορες, πριν από έναν αιώνα, βασάνιζαν αριστερούς στα ξερονήσια». Και αυτό θα ήταν μια κάποια απάντησις.
Το δεύτερο πρόβλημα είναι ότι μια τέτοια πρόταση θα διχάσει περαιτέρω το ήδη διχασμένο ΠΑΣΟΚ. Κάποιοι μπορεί να προτείνουν στο ίδιο συνέδριο ότι το κόμμα τους δεν πρέπει ποτέ να συνεργαστεί με τον ΣΥΡΙΖΑ, άλλοι με τη Νέα Αριστερά και πάει λέγοντας. Ετσι θα έχουν ένα συνέδριο κολοκυθιά: «Να μη συνεργαστούμε με τη Ν.Δ.» – «Αμ, με ποιους να συνεργαστούμε;» – «Να συνεργαστούμε με τον ΣΥΡΙΖΑ» – «Και γιατί να συνεργαστούμε με τον ΣΥΡΙΖΑ;» κ.ο.κ.
Το τρίτο πρόβλημα είναι ότι «στην πολιτική υπάρχουν πράγματα που γίνονται αλλά δεν λέγονται, και άλλα που λέγονται αλλά δεν γίνονται». Ενας εύλογος φόβος του ΠΑΣΟΚ προέρχεται από την ιστορική εμπειρία της Γερμανίας, όπου η συνεργασία Σοσιαλδημοκρατών – Χριστιανοδημοκρατών χαντάκωσε εκλογικώς τους πρώτους κι ευνόησε τους δεύτερους. Αλλά αυτά δεν λέγονται, διότι ακούγονται μικροπρεπή.
Ολα τα παραπάνω, βεβαίως, δεν σημαίνουν ότι ο δρόμος της συνεργασίας είναι στρωμένος με ροδοπέταλα και το μοναδικό εμπόδιο είναι ο κ. Χάρης Δούκας. Μεγαλύτερο εμπόδιο από τον δήμαρχο είναι ο πρωθυπουργός. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι είναι ανοιχτή ακόμη η πληγή των υποκλοπών, αφού η κυβέρνηση αρνείται να εφαρμόσει την απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας και να ενημερώσει τον αρχηγό της αξιωματικής αντιπολίτευσης για τον λόγο της παρακολούθησής του. Και όπως λένε τα εγχειρίδια, κάθε διαδικασία συμφιλίωσης-συνεργασίας ξεκινά από την αλήθεια.

