Οπως και αν εξελιχθεί η αντιπαράθεση μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν, η ευρύτερη περιοχή βρίσκεται σε μια άκρως ρευστή κατάσταση, όπου, και χωρίς πόλεμο, είναι απρόβλεπτες οι εξελίξεις. Παλιές συμμαχίες και ισορροπίες δεκαετιών καταρρέουν, διάφορες χώρες διεκδικούν μεγαλύτερη επιρροή εις βάρος άλλων και οι ΗΠΑ κινούνται δυναμικά, αλλά χωρίς σαφείς στόχους – πέρα από την αμέριστη στήριξη προς το Ισραήλ. Οπως ουδείς γνωρίζει τι θα ακολουθήσει ενδεχόμενη επίθεση στο Ιράν από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, ουδείς γνωρίζει και πώς θα εξελιχθεί ο πόλεμος στην Ουκρανία, σε τι κατάσταση θα βρίσκεται η Ρωσία στο τέλος και ποια θα είναι η σχέση μεταξύ των ΗΠΑ και των χωρών της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Ολες αυτές οι παράμετροι συμβάλλουν στην πρωτοφανή αβεβαιότητα σήμερα στη διαχρονικά ταραγμένη Μέση Ανατολή.
Παραδοσιακά η Αίγυπτος, η Συρία και το Ιράκ αποτελούσαν κεντρικές δυνάμεις του αραβικού κόσμου. Σήμερα το κέντρο βάρους έχει μετατοπιστεί στις χώρες του Κόλπου, οι οποίες έχουν τους περισσότερους οικονομικούς πόρους. Ομως και εκεί τα πράγματα είναι απρόβλεπτα, καθώς οι ίδιες αυτές χώρες στερούνται σαφείς στόχους. Ενώ έως προσφάτως η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ήταν σύμμαχοι, σήμερα οι σχέσεις τους είναι εχθρικές, λόγω της ανάμειξης και των δύο σε αντίπαλες πλευρές στην Υεμένη και αλλού.
Μεγάλες χώρες –μεταξύ αυτών και η Αίγυπτος– είναι ευάλωτες στα επικίνδυνα ρεύματα της εποχής, βρίσκονται υπό μεγάλη πίεση να διαχειριστούν οικονομικά και κοινωνικά προβλήματα. Διευρύνεται η ανισότητα μεταξύ πλουσίων και φτωχών, ενισχύοντας ακραίες δυνάμεις, ενθαρρύνοντας νέες συγκρούσεις και, πιθανώς, νέες επαναστάσεις, όπως αυτές που ξέσπασαν το 2010 και το 2011. Η επικράτηση της πολιτικής Τραμπ –η επιβολή της ισχύος– και η απουσία αξιόπιστου αντιπάλου των ΗΠΑ συμβάλλουν σε ολοένα και μεγαλύτερη πόλωση μεταξύ χωρών και μεταξύ διαφόρων θρησκευτικών, εθνικών και κοινωνικών ομάδων, καθώς όλοι επιχειρούν να εκμεταλλευθούν τη ρευστότητα. Δυνάμεις όπως το Ισραήλ και η Τουρκία μπορούν να προωθήσουν τα συμφέροντά τους, να συνάψουν ευκαιριακές συμμαχίες, όμως, την ίδια ώρα, διακινδυνεύουν να παρασυρθούν σε απρόβλεπτες διενέξεις. Οι προοπτικές για μαζικές ροές προσφύγων, για έξαρση της τρομοκρατίας, είναι μεγάλες. Σε αυτήν την πυριτιδαποθήκη γειτονεύουμε. Αυτούς τους κινδύνους καλούμαστε να διαχειριστούμε.
