Τα 60 χρόνια της ελληνικής τηλεόρασης προκαλούν σκέψεις. Σε κάποιους νοσταλγία, σε άλλους περιέργεια ή έκπληξη. Σε κάθε περίπτωση, η αναβίωση των μαυρόασπρων σκηνών από την περίοδο 1966-1980 διαχέει τη γενική διαπίστωση μιας τεράστιας απόστασης από εκείνη την κοινωνία, μιας απόστασης που δηλώνει αφενός την πρόοδο της χώρας και αφετέρου τη μεταβολή της.
Αναμφίβολα, η σχεδόν πρωτόγονη εικόνα εκείνης της τηλεόρασης, με τις τεχνικές αδυναμίες και τον χαμηλό προϋπολογισμό, τη διαρκή ανάγκη εκπαίδευσης των επαγγελματιών σε ένα νέο μέσο, την αγαθή με τα σημερινά μάτια προσέγγιση στην ψυχαγωγία και στην ενημέρωση, συνοδεύεται και από σκέψεις που έχουν να κάνουν με άλλα ποιοτικά χαρακτηριστικά.
Ενα από αυτά είναι η γλώσσα και κυρίως η εκφορά της, με ευγένεια και σχεδόν συστολή, η ηρεμία του ρυθμού της, τα απλά ελληνικά μιας κοσμιότητας σχεδόν ξεχασμένης. Ταυτόχρονα διαχεόταν μέσα από κάποιες μεμονωμένες περιπτώσεις και το πρότυπο της μορφωμένης και ευγενούς Ελληνίδας, που υπηρετήθηκε από σειρά ξεχωριστών γυναικών. Είδαμε σε συνέντευξη προχθές στο Στούντιο 4 της ΕΡΤ την Ελένη Κυπραίου, την πρώτη παρουσιάστρια της ελληνικής τηλεόρασης, και θυμηθήκαμε τι θα πει κύρος, αξιοπρέπεια και επάρκεια.
Αξέχαστη είναι και η παρουσία της Ελλης Ευαγγελίδου στα πρώτα εκείνα ηρωικά χρόνια της τηλεόρασης. Η Ελλη Ευαγγελίδου, προσωποποίηση της ευγένειας και της ψυχικής καλλιέργειας, άφησε εποχή με τις εκπομπές της. Από όσες έχουν διασωθεί στο αρχείο της ΕΡΤ, αξίζει να αναζητήσετε τη συνομιλία της Ελλης Ευαγγελίδου με την Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ, την εποχή που και οι δύο ήταν νέες και φωτεινές. Και άλλες γυναικείες παρουσίες της εποχής είχαν, οι περισσότερες, σημαντική υπόσταση.
Δεν ήταν βεβαίως μόνον οι γυναίκες. Οι πολλοί άνδρες σκαπανείς, όπως ο Φρέντυ Γερμανός και ο Νίκος Μαστοράκης, άνθρωποι που ήξεραν τι σημαίνει επικοινωνία, άνοιξαν δρόμους. Αναρωτιέμαι αν μπόρεσαν ποτέ αυτά τα τηλεοπτικά αναστήματα να γίνουν κατανοητά και να λειτουργήσουν ως πρότυπα. Οι εποχές αλλάζουν, όπως και το κοινό, η γλώσσα, οι αντιλήψεις για το τι είναι εμπορικό, ποιοτικό, αξιοπρεπές ή χυδαίο.
Η παλιά ελληνική τηλεόραση, μέλος των διεθνών ραδιοτηλεοπτικών δικτύων με μεγάλη χρονική καθυστέρηση, φέρει ως σήμερα έναν κώδικα ηρωισμού. Μαζί και όλες οι μορφές εκείνης της μαυρόασπρης οθόνης είναι πρόσωπα που… χτύπησαν για πρώτη φορά την πόρτα των ελληνικών σπιτιών, που έγιναν κομμάτι μιας νέας τότε καθημερινότητας και που στοίχειωσαν τη φαντασία ενός νεοφώτιστου κοινού.
