Πολύ μπελαλίδικο γλυκό το νεράντζι. Απαιτητικό σε επιδέξιους χειρισμούς και σε χρόνο. Οποιος θελήσει να το γευτεί μπορεί να χρειαστεί μέχρι και δέκα μέρες για να καταφέρει να δαμάσει την πικράδα του. Στην εποχή της ταχύτητας και της βιασύνης, ποιος θα το επιχειρήσει; Δεν είναι τυχαίο, λοιπόν, που οι χιλιάδες νεραντζιές της Αθήνας ήταν και φέτος φορτωμένες καρπούς που έμειναν στα αζήτητα.
Και όμως, κάποτε τα νεράντζια δεν βάραιναν άσκοπα τα κλαδιά, δεν σάπιζαν στα πεζοδρόμια όπως τώρα. Υπήρχαν χέρια που τα περίμεναν και τα μάζευαν ευλαβικά. Στις κουζίνες των γιαγιάδων και των μαμάδων μας το «ταξίδι» τους προς το βάζο ξεκινούσε μ’ ένα κοφτερό μαχαίρι και κινήσεις αργές, σχεδόν τελετουργικές: το πλύσιμο, η αφαίρεση των κοτσανιών, το τρύπημα, τα αλλεπάλληλα βρασίματα, το στράγγισμα, το σιρόπιασμα. Κάθε στάδιο και μια μικρή δοκιμασία· όχι για το γλυκό, αν το καλοσκεφτείς, αλλά για τον ίδιο τον άνθρωπο. Γιατί το νεράντζι σε εκπαιδεύει να αντέχεις την αναμονή.
Τη γλύκα του καρπού πρέπει με κόπο να την κατακτήσεις. Κι αν παραλείψεις ένα στάδιο της συνταγής, η γεύση του θα σου το θυμίσει…
Ο χρόνος της παρασκευής του είναι στην πραγματικότητα ο μηχανισμός της «μεταμόρφωσής» του. Χωρίς αυτόν, μένει πικρό. Εμείς, όμως, τι κάνουμε με τον χρόνο; Τον κυνηγάμε. Τον στριμώχνουμε στα κουτάκια μας. Τον θέλουμε υπάκουο, κομμένο και ραμμένο στα μέτρα μας. Ολα τα ζητάμε με τη διαδικασία του κατεπείγοντος. Ισως γι’ αυτό μας ξενίζει τόσο το νεραντζάκι. Δεν χωράει σε ασφυκτικά γεμάτα προγράμματα, δεν συγχωρεί το άγχος και τη βιασύνη. Τη γλύκα του πρέπει με κόπο να την κατακτήσεις. Κι αν παραλείψεις ένα στάδιο της συνταγής, η γεύση του θα σου το θυμίσει.
Τις τελευταίες ημέρες τα πρώτα μπουμπούκια άρχισαν να εμφανίζονται στις νεραντζιές της Αθήνας. Σε λίγες εβδομάδες θα ανοίξουν, και τα μικρά λευκά άνθη θα σκορπίσουν την τόσο χαρακτηριστική ευωδιά τους στις γειτονιές της πόλης. Και κάπως έτσι θα ξεκινήσει ξανά ο κύκλος της αναπαραγωγής για το αειθαλές εσπεριδοειδές που –με πρωτοβουλία της βασίλισσας Αμαλίας– έφτασε στην ελληνική πρωτεύουσα από τη Γένοβα της Ιταλίας, μαζί με σχεδόν πεντακόσια άλλα είδη φυτών.
Στα τέλη του φθινοπώρου τα νέα νεράντζια θα έχουν και πάλι ωριμάσει. Πικρά πάντα, ασυγκόμιστα για μία ακόμη φορά, αλλά με την υπενθύμιση, σε όποιον συνειδητοποιήσει τον συμβολισμό τους, ότι η γλύκα έρχεται μόνο σε όποιον ξέρει να περιμένει· ότι η υπομονή και η φροντίδα είναι συνήθως τα μυστικά των μικρών θαυμάτων.
