Η θητεία στον στρατό είναι μια καταλυτική εμπειρία για κάθε νέο Ελληνα. Σου δίνει πρώτα απ’ όλα την ευκαιρία να γνωρίσεις ανθρώπους που μάλλον δεν θα συναντούσες ποτέ άλλοτε στην προσωπική ή επαγγελματική σου ζωή. Η εμπειρία δημιουργεί επίσης αναμνήσεις, από εκείνες που με χαρά ανασύρεις ύστερα από χρόνια.
Η θητεία είναι, ή μάλλον ήταν ελπίζουμε, και μια βουτιά στον κυνισμό και στις πάγιες παθογένειες του τόπου. Βαθιά βουτιά. Θυμάμαι ακόμη την ουρά νέων παιδιών που περίμεναν να μιλήσουν με τους γονείς τους από ένα καρτοτηλέφωνο για να βεβαιωθούν ότι «ο θείος Γιώργος μίλησε στον τάδε βουλευτή για τη μετάθεση». Ο κυνισμός ήταν μεταδοτικός, καθώς ξαφνικά κάποιος θύμωνε γιατί ο διπλανός είχε μεγαλύτερο βύσμα. Ισως δεν καταλαβαίνουμε πόσο διαβρωτική είναι αυτή η διαδικασία, πόσο ποτίζει τις νέες γενιές με την αντίληψη ότι όλα γίνονται και επιτυγχάνονται με αυτόν τον τρόπο, με μέσα και γνωριμίες. Και μάλιστα όταν αυτό σου συμβαίνει στα 18 ή στα 22 στον στρατό, που υποτίθεται ότι θα έπρεπε να είναι «θωρακισμένος» από ρουσφέτια και μέσα, η ζημιά είναι μεγάλη. Σε αυτό πρέπει να προσθέσουμε και τη διαπίστωση – κλισέ ότι «δεν μάθαμε τίποτα», «σκοτώναμε μύγες» κ.λπ.
Αντιλαμβάνομαι ότι κάποια πράγματα είχαν ήδη αλλάξει πριν καθιερωθεί το νέο μοντέλο θητείας. Οταν ένας φαντάρος έπαιρνε μετάθεση για μια παραμεθόριο περιοχή, δύσκολα άλλαζε. Ελπίζουμε όλοι ότι η νέα προσπάθεια θα αποδώσει καρπούς. Είμαστε μία χώρα με συνεχώς μειούμενο πληθυσμό, γεγονός που αντικατοπτρίζεται στην επάνδρωση μονάδων. Δεν υπάρχουν περιθώρια για συμβιβασμούς και εκπτώσεις. Ταυτόχρονα είμαστε και μία χώρα με πολύ μορφωμένους νέους, οι οποίοι συχνά εξειδικεύονται σε τομείς που σχετίζονται άμεσα με την άμυνα. Είναι αδιανόητο να μην τους αξιοποιούμε στο μικρό διάστημα που περνούν από τον στρατό.
Θα χρειαστούν μεγάλες δόσεις πολιτικής βούλησης, τόσο από την πολιτική όσο και από τη στρατιωτική ηγεσία, για να κοπούν οι συνήθειες του παρελθόντος κάθε φορά που θα χτυπάει το τηλέφωνο. Αλλος δρόμος δεν υπάρχει, όμως, γιατί με βύσματα και αραλίκι ούτε σοβαρή άμυνα μπορείς να έχεις, ούτε και νέους που πιστεύουν στον τόπο τους.
