Η δήλωση πηγών του υπουργείου Αμύνης της Τουρκίας, με την οποία εξέφραζε την αντίθεση της Αγκυρας στις «μονομερείς ενέργειες» της Ελλάδος σε πεδία υδρογονανθράκων νοτίως της Κρήτης, είχε κύριο ως στόχο να διαβεβαιώσει την τουρκική «υποστήριξη στις λιβυκές αρχές, ώστε να λάβουν μέτρα κατά των μονομερών και παρανόμων ενεργειών της Ελλάδος».
Το μεγάλο παιχνίδι παίζεται αυτές τις μέρες στην κλιμακούμενη κρίση των σχέσεων των ΗΠΑ με το Ιράν, στο οποίο η Ελλάς είναι εκ των πραγμάτων απλώς παρατηρητής, ενώ για την Τουρκία και τις φίλα προσκείμενες προς την Ουάσιγκτον αραβικές χώρες είναι ένα θέμα κεφαλαιώδους σημασίας.
Εχει περάσει ακριβώς ενάμισης αιώνας από τότε που ο λόρδος Σόλσμπερι, διεκτραγωδώντας την κατάσταση στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, πέντε ημέρες μετά την άνοδο του σουλτάνου Αμπντούλ Χαμίτ το 1876, έγραφε στον τότε αντιβασιλέα των Ινδιών τα εξής: «Θα αρχίσω να πιστεύω σύντομα τον ινδουιστικό μύθο, πως ο ελέφαντας που κουβαλούσε στην πλάτη του τη Γη στηριζόταν σε μια χελώνα που δεν πατούσε πουθενά».
Σήμερα πλέον και αφού πέρασε η «μαύρη τετραετία» της προεδρίας Μπάιντεν, ο διάδοχός του, Ντόναλντ Τραμπ, περιβάλλει με ιδιαίτερη εκτίμηση τον Τούρκο ομόλογό του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, τον οποίο και αξιοποιεί προκειμένου να προωθήσει τη νέα πολιτική των ΗΠΑ στην περιοχή. Βεβαίως στην Αθήνα κάποιοι προβληματίζονται για την τροπή που παίρνουν πλέον τα πράγματα, εδώ και δύο χρόνια πάνω-κάτω.
Εκείνο που κέντρισε το ενδιαφέρον Τούρκων αναλυτών ήταν η ομιλία του Γερμανού καγκελαρίου Φρίντριχ Μερτς στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου, όπου αναφέρθηκε «στη διάβρωση που υπέστη η βασιζόμενη σε κανόνες τάξη πραγμάτων και στην επάνοδο της πολιτικής ισχύος». Ιδιαίτερα η επισήμανσή του πως οι στρατηγικές συνεργασίες «δεν προϋποθέτουν απόλυτη ευθυγράμμιση σε θέματα αξιών» χαρακτηρίσθηκε «σεισμική αλλαγή της στάσεως του Βερολίνου και επιβεβαίωση της τουρκικής πολιτικής».
Ισως να πρόκειται για «δημιουργική», αποσπασματική ανάγνωση της ομιλίας του Γερμανού καγκελαρίου περί αποδοχής εκ μέρους του των θέσεων της Τουρκίας. Διαφορετική είναι ασφαλώς η ερμηνεία της ομιλίας του κ. Μερτς από την ελληνική πλευρά, που αγωνίζεται να διασφαλίσει σημείο ισορροπίας στη ρητορική μέχρι στιγμής αντιπαράθεση στα θέματα αμύνης μεταξύ της Ε.Ε., από την οποία η Ελλάς εξαρτάται οικονομικώς, και των ΗΠΑ που έχουν τη δυνατότητα να αποτρέψουν μια σύγκρουση με την Τουρκία.
Με δεδομένο ότι το μείζον πρόβλημα Αθηνών και Αγκύρας είναι σε αυτήν τη φάση η αξιοποίηση των υδρογονανθράκων στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο, η αναμενόμενη επίσκεψη του κ. Τραμπ τον Ιούνιο έχει ιδιαίτερη σημασία.
Ο Οτο φον Μπίσμαρκ έλεγε πως κατά την επίλυση μιας κρίσεως θα πρέπει τα εμπλεκόμενα μέρη να λάβουν μερίδιο οφέλους, διότι, εάν δεν συμβεί αυτό, τότε η αναζωπύρωση της κρίσεως είναι ζήτημα χρόνου. Το ζήτημα, βέβαια, είναι τι έχει κατά νουν ο πρόεδρος Τραμπ. Τελούμε, συνεπώς, εν αναμονή.
