Οταν ο Κιρ Στάρμερ έγινε πρωθυπουργός δεν σκέφτηκε να διορίσει τον λόρδο Μάντελσον ως πρέσβη του Ηνωμένου Βασιλείου στην Ουάσιγκτον. Ο Στάρμερ δεν σκέφτηκε να δώσει τον ανώτατο βρετανικό διπλωματικό ρόλο στον πολιτικά έμπειρο Μάντελσον για τον απλούστατο λόγο ότι δεν τον συμπαθούσε. Παρ’ όλα αυτά, πέντε μήνες αργότερα, το πόστο που δεν ήταν στο πρόγραμμα να δοθεί σε κάποιον που ο πρωθυπουργός δεν συμπαθούσε, δόθηκε στον Μάντελσον. H επιλογή αυτή σήμερα θέτει σε κίνδυνο την πρωθυπουργία του Στάρμερ στην Αγγλία.
Αυτή όμως δεν είναι η ιστορία μιας λάθος επιλογής επειδή δεν γνώριζε ότι ο νεοδιορισθείς πρέσβης είχε φιλικές σχέσεις με τον πιο παραγωγικό σεξουαλικό εγκληματία όλων των εποχών. Απλώς δεν γνώριζε «το βάθος και το εύρος της σχέσης» του νεοδιορισμένου με τον παιδόφιλο γιατί «ψεύδονταν συστηματικά». Ηταν η προτίμηση του πρωθυπουργού του κόμματος των Εργατικών για ένα πρόσωπο, τον Μάντελσον, που κρίθηκε ως το κατάλληλο για τις πολιτικές του δεξιότητες.
Τα δυνατά σημεία του Μάντελσον ήταν εκτενώς διαδεδομένα και σχετίζονταν με τα παρατσούκλια που μονάχα σε δύο κοινότητες θεωρούνται κολακευτικά. Μονάχα στον κόσμο της πολιτικής και στον κόσμο των μίντια χαίρει εκτίμησης και σεβασμού ένας άνδρας με τα ψευδώνυμα «πρίγκιπας του σκότους», «μάστερ των σκοτεινών τεχνών» ή «σκοτεινός λόρδος». Ισως και σε μια τρίτη κοινότητα, του υποκόσμου.
Ο λόρδος, προσεχώς κύριος, Μάντελσον με τα παρατσούκλια να φωτογραφίζουν τις ικανότητές του κρίθηκε ο κατάλληλος για να χειριστεί και να γητεύσει τον ιδιόρρυθμο πρόεδρο Τραμπ. Διότι απείχε από τις συμβάσεις του διπλωματικού κατεστημένου. Είχε τις ικανότητες ενός δυνατού παίκτη που μπορούσε να σταθεί και να συνομιλήσει, αλλά επιπλέον να ελιχθεί, να δικτυωθεί και να κινηθεί παρασκηνιακά στο ημίφως του θεσμικού μονοπατιού. Ενα φίδι σε φωλιά φιδιών. Ηταν γνωστά τα δυνατά του σημεία, όπως διαδεδομένο ήταν και το αδύνατό του σημείο: η εμμονή του με τα χρήματα.
Πριν εμφανιστούν τα αρχεία Επσταϊν, που εξελίχθηκαν σε ένα σκάνδαλο (ελλείψει δυνατότερης λέξης) με μεταστάσεις και που ανέδειξαν το βάθος της σχέσης Μάντελσον – Επσταϊν, στο προσκήνιο ήταν τα χρήματα. Αυτά ήταν η αιτία για την απομάκρυνσή του δύο φορές από την κυβέρνηση των Εργατικών. Το 1998 για ένα δάνειο 373.000 λιρών από έναν πλούσιο φίλο και το 2001 όταν βοήθησε Ινδό δισεκατομμυριούχο στην απόκτηση βρετανικού διαβατηρίου με αντάλλαγμα μια χορηγία ενός εκατομμυρίου.
Μια φορά και έναν καιρό ο Μάντελσον ήταν ιδεαλιστής, είχε θέσει ως πολιτικό του σκοπό να βεβαιωθεί ότι η κόρη ενός πωλητή από το Χάρτπουλ θα έχει ακριβώς τις ίδιες ευκαιρίες να γίνει δικαστής όπως η κόρη ενός γιατρού από το Λονδίνο. Τώρα, απ’ ό,τι αντιλαμβάνομαι, το μόνο πράγμα που πραγματικά ενδιέφερε τον Πίτερ Μάντελσον ήταν ο Πίτερ Μάντελσον.
Ηταν τόσο απορροφημένος από τον εαυτό του και από την καλή ζωή, που σχεδόν ξέχασε ότι αυτό είναι παράτυπο. Ηταν τόσο εθισμένος στην εξουσία, στις γνωριμίες, στην αποκόμιση ή συντήρηση πλούτου, που αντάλλασσε ό,τι μπορεί να ανταλλαχθεί για να ανήκει εκεί που δικαιωματικά θεωρούσε ότι πρέπει να ανήκει, στο διεθνές τζετ σετ.
Τις φορές που απομακρύνθηκε ήταν γιατί συναναστράφηκε όσους δεν έπρεπε να συνδιαλέγεται, εξυπηρέτησε ή εξυπηρετήθηκε, βρέθηκε όπου δεν έπρεπε να βρίσκεται. Και βρισκόταν πάντα σε ένα σκηνικό λαμπερό γιατί αυτό θεωρούσε ότι είναι το φυσικό του περιβάλλον. Από τις κατοικίες του Επσταϊν σε ιδιωτικά αεροπλάνα, από το κατάστρωμα του ολιγάρχη Ολεγκ Ντεριπάσκα στο σπίτι του Νατ Ρόθτσαϊλντ παρέα με τον γιο του Καντάφι. Η λογοτεχνία βρίθει από αριβίστες. Τέτοιες μορφές με καριέρα ανοδική, σκάνδαλο, αναμόρφωση, άνοδο, σκάνδαλο συναντά κανείς στον Τρόλοπ, στον Μοπασάν, στον Μπαλζάκ και σε πολλούς ακόμα.
Αυτό που λέει ο Στάρμερ στους πολίτες όταν δίνει το πράσινο φως να εκπροσωπηθεί η χώρα από τον Μάντελσον είναι ότι υπάρχουν επιτρεπτά όρια στη διαφθορά και στη φιλία με έναν παιδόφιλο, αρκεί να μη γίνεται γνωστή η διαφθορά και να μη διαφημίζεται η φιλία.
Σημασία έχει: ο Κιρ Στάρμερ τα γνώριζε όλα αυτά; «Ναι, τα ήξερα», απάντησε με πίεση την τρίτη φορά που ρωτήθηκε στη Βουλή των Λόρδων. Ακόμα και αν δεν τα θυμόταν, μια δισέλιδη έκθεση σε ένα φάκελο τοποθετήθηκε μπροστά του πριν γίνει η επιλογή για το πόστο της πρεσβείας στην Αμερική. Ο φάκελος περιείχε όλα τα πιθανά τρωτά σημεία των υποψηφίων που έθεταν σε κίνδυνο την υπόληψη της χώρας.
H σημαντική «κόκκινη σημαία» που εμπεριείχε η έκθεση για τον Μάντελσον ήταν η αμείωτη κατ’ εξακολούθηση επικοινωνία του με τον παιδόφιλο ακόμα και όταν ο τελευταίος βρισκόταν στη φυλακή για σεξουαλική κακοποίηση ανηλίκου. Ενόσω ο ένας ήταν στο σωφρονιστικό ίδρυμα, ο άλλος έμεινε στο σπίτι του, αυτοπροσκαλούμενος, «γιατί έχει περισσότερες ανέσεις», όπως του έγραψε.
Αυτό που λέει ένας πρωθυπουργός στους πολίτες όταν δίνει το πράσινο φως να εκπροσωπηθεί η χώρα από τον Μάντελσον είναι ότι υπάρχουν επιτρεπτά όρια στη διαφθορά και στη φιλία με έναν παιδόφιλο, αρκεί να μη γίνεται γνωστή η διαφθορά και να μη διαφημίζεται η φιλία. Ακόμα και τώρα υπάρχει η αίσθηση ότι εάν δεν κυκλοφορούσαν τα Epstein files και μαζί οι κακόμοιρες γυναίκες (που όλοι λυπούνται με τον πόνο τους και πόσο λυπούνται), προέχει το κόστος της πολιτικής μόλυνσης. Και λιγότερο το μίασμα από την εκτροφή ανωμαλίας. Αλλά ο Μάντελσον δεν είναι μια ανωμαλία, είναι το σύστημα εδώ και σαράντα χρόνια.
Ο Στάρμερ αξιολύπητα αργά ζήτησε συγγνώμη στα θύματα, «λυπάμαι για ό,τι σας συνέβη, λυπάμαι που τόσοι άνθρωποι με εξουσία σάς απογοήτευσαν, λυπάμαι που πίστεψα τα ψέματα του Μάντελσον και τον διόρισα». Αλλά ακούστηκε σαν: «λυπάμαι, ήμουν αγχωμένος και ήθελα να συνάψω διπλωματικές γέφυρες με τον Λευκό Οίκο, λυπάμαι, ήθελα χαμηλούς δασμούς στο σκωτσέζικο ουίσκι, λυπάμαι, αυτές ήταν οι προτεραιότητές μου και όχι εσείς, ούτε η κουλτούρα των βιασμών. Βασικά λυπάμαι για τον πολιτικά μυωπικό, ανόητο αλλά υπολογισμένο διορισμό που δεν μου βγήκε, δεν τον συμπαθούσα καν».
Ο Μάντελσον πρέπει να λυπάται διπλά. Με τη σύλληψη του Αντριου Μαουντμπάτεν ίσως κατάλαβε πόσο έξω από τα νερά του έπαιζε και πόσο επένδυσε στο παρατσούκλι του χωρίς να αντιληφθεί ότι υπάρχουν σκοτεινότεροι τύποι από τον ίδιο. Ενόσω προωθούσε ατόφια την απόρρητη κρατική πληροφορία που αφορούσε τις αγορές τη στιγμή της χρηματοπιστωτικής κρίσης, ο Επσταϊν δεν ήταν καν ευγνώμων για τη διαρροή της πληροφορίας. Ο ένας ρίσκαρε τα πάντα και ο άλλος απαντούσε: «Είμαι απογοητευμένος, αυτή η σχέση μοιάζει να είναι μονόδρομος, όλο ζητάς και ζητάς αλλά δεν προσφέρεις καμία πραγματική βοήθεια».
Υπάρχει ένα δίστιχο ποίημα που λειτουργεί αφροδισιακά για εμάς τους άβγαλτους, απαντάω και σε ένα φίλο αναγνώστη που μου χρέωσε αφέλεια, είναι του Ογκντεν Νας και λέει: «Υπάρχει ένας κανόνας, πολύ έξυπνος ισοδυναμεί με βλάκας».
*Η κ. Ελεάννα Βλαστού είναι συγγραφέας και ζει στο Λονδίνο.
