Στο περιθώριο των εξελίξεων για τον κάθετο ενεργειακό διάδρομο, που θα εξυπηρετεί τη μεταφορά αμερικανικού φυσικού αερίου (LNG) μέσω Ελλάδας στη νοτιοανατολική –και όχι μόνο– Ευρώπη, δρομολογείται παράλληλα ένα άλλο, υψίστης γεωστρατηγικής σημασίας, έργο που θα μεταβάλει το τοπίο των οδικών και θαλάσσιων μεταφορών, αλλά και των στρατιωτικών μετακινήσεων, στον άξονα Μεσογείου και Μαύρης Θάλασσας.
Η ιδέα της παράκαμψης των Στενών του Βοσπόρου με τη δημιουργία «χερσαίου Ελλήσποντου» δεν είναι καινούργια.
Φαίνεται ωστόσο ότι ήγγικεν η ώρα, μετά την τετραμερή συνάντηση Ελλάδας, Βουλγαρίας, Ρουμανίας και Ε.Ε. στις αρχές του μήνα στη Σόφια. Εκεί συμφωνήθηκε ότι το έργο κατασκευής και αναβάθμισης του οδικού και σιδηροδρομικού άξονα, που θα συνδέει τα λιμάνια Αλεξανδρούπολης, Καβάλας και Θεσσαλονίκης με αυτά των δυτικών ακτών της Μαύρης Θάλασσας (Μπουργκάς, Βάρνας, Κωστάντζας) θα πρέπει να έχει τεθεί σε τροχιά ολοκλήρωσης έως τα τέλη του 2033.
Το όλο εγχείρημα έχει ενταχθεί στα διευρωπαϊκά δίκτυα, η Ευρωπαϊκή Ενωση το χρηματοδοτεί με το ποσό των τεσσάρων δισ. ευρώ και εφόσον προχωρήσει και ολοκληρωθεί θα αλλάξει τα γεωπολιτικά δεδομένα στη ΝΑ Ευρώπη. Σήμερα η θαλάσσια διακίνηση φορτίων προς την ανατολική Ευρώπη και τον Καύκασο γίνεται μέσω των Στενών του Ελλησπόντου και του Βοσπόρου. Αυτόν τον δίαυλο πρέπει να διασχίσουν, πλην των φορτηγών και των δεξαμενοπλοίων, τα πολεμικά πλοία αλλά και τα κρουαζιερόπλοια για να μετακινηθούν από τη Μεσόγειο προς τον Εύξεινο Πόντο, με την Τουρκία να ανεβοκατεβάζει τις μπάρες (Συνθήκη Μοντρέ), ανάλογα με τα συμφέροντά της.
Ομως η γενικότερη γεωπολιτική αναταραχή, ο πόλεμος στην Ουκρανία, η αναζήτηση νέων ασφαλών δρόμων για τη μεταφορά εμπορευμάτων από αναδυόμενες αγορές, όπως Ινδία, Μαλαισία, Βιετνάμ κ.ά., καθιστούν επιτακτική την ανάγκη απεξάρτησης της παγκόσμιας ναυσιπλοΐας από τον Βόσπορο και τη δημιουργία χερσαίου by pass στα Δαρδανέλλια.
Αυτό σχεδιάζεται να γίνει με τη σιδηροδρομική και οδική (αυτοκινητόδρομοι) διασύνδεση των λιμανιών της Βόρειας Ελλάδας με αυτά της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας και βεβαίως, πέραν της γεωπολιτικής, υπάρχουν και οι οικονομικοί παράμετροι. Αναλύσεις ειδικών περί το θαλάσσιο εμπόριο εμφανίζουν αυξημένο κατά 600% το κόστος διέλευσης φορτίων μέσω του Βοσπόρου –η Τουρκία αυξάνει κατά το δοκούν τα τέλη–, ενώ ένα καράβι φορτωμένο μπορεί να χρειαστεί αρκετές μέρες για να διασχίσει τον δίαυλο, έναντι δυόμισι ημερών που υπολογίζεται ότι θα διαρκεί το ταξίδι του φορτίου με τρένο για να φτάσει στη Ρουμανία από την Αλεξανδρούπολη. Η κατασκευή του εν λόγω άξονα σε συνδυασμό με τον Κάθετο Διάδρομο για το φυσικό αέριο θα θωρακίσει περαιτέρω και τα σύνορά μας στη Θράκη.
Γιατί ποιος θα επιχειρήσει να εισβάλει στον Εβρο όταν από τον κόμβο της Αλεξανδρούπολης θα «περνούν» το αμερικανικό φυσικό αέριο και τα κοντέινερ;
