«Οι περισσότεροι από τους ανθρώπους παραπονιούνται πικρά, αγαπητέ μου Παουλίνε, για την κακία της φύσης· και τούτο γιατί, κατά τη γνώμη τους, γεννιόμαστε έχοντας πολύ περιορισμένο χρόνο ζωής στη διάθεσή μας».
Στο «Περί της συντομίας της ζωής» (εισ. – μτφρ.: Νίκος Πετρόχειλος, Πατάκης, 1996), ο Σενέκας θέτει επί τάπητος το ζήτημα που απασχολεί τον νευροεπιστήμονα Αριελ Ζελέζνικοφ-Τζόνστον στο βιβλίο του «Το μέλλον σε αγαπάει. Πώς και γιατί θα έπρεπε να καταργήσουμε τον θάνατο» («The Future Loves You. How and Why We Should Abolish Death», εκδ. Penguin, 2025 – δεν έχει μεταφραστεί στα ελληνικά).
Παρακάτω όμως ο Σενέκας «το γυρίζει»: «Για ποιο λόγο μεμψιμοιρούμε με τη φύση; Μας συμπεριφέρθηκε με φιλοφροσύνη· η ζωή, εφόσον ξέρεις να τη χρησιμοποιείς, είναι μακρά».
Αλλά για τον Ζελέζνικοφ-Τζόνστον, αυτό είναι παρηγοριά στον άρρωστο. Οπως είδαμε στα προηγούμενα σημειώματα αυτής της εβδομάδας, ο Ζελέζνικοφ-Τζόνστον αναπτύσσει μια σκέψη στο βιβλίο του ότι μέσω της συντήρησης των συνάψεων του εγκεφάλου που στοιχειοθετούν την προσωπικότητα και τις μνήμες του κάθε ατόμου, θα μπορούσε στο μέλλον, εφόσον το επιτρέψουν η τεχνολογία και η επιστήμη, να καταστεί δυνατή η επαναφορά στη ζωή. Δεν μιλάμε για ανάσταση αλλά για συντήρηση και επανασύνδεση συνάψεων. Φυσικά, για να συμβεί αυτό θα πρέπει κάποτε η τεχνολογία να το επιτρέψει.
Ο Ζελέζνικοφ-Τζόνστον υπερτονίζει τη σημασία της αυστηρά επιστημονικής προσέγγισης σε ένα θέμα που έχει γίνει βορά των τσαρλατάνων, όπως γράφει, και στο πλαίσιο αυτό εξετάζει διάφορα δεδομένα που έχουμε αυτή τη στιγμή πάνω στη διάρκεια ζωής ανθρώπων και ζώων (γιατί ορισμένα ζουν πολύ περισσότερο από τον άνθρωπο και άλλα πολύ λιγότερο), επιμένοντας ότι «η φαινομενική φυσικότητα των ογδόντα-τόσων χρόνων του ανθρώπου, στην πραγματικότητα είναι απλώς ένα τυχαίο αποτέλεσμα αντιθετικών εξελικτικών δυνάμεων».
Εξετάζει ακόμη την ουσία και τις αιτίες του γήρατος και των ασθενειών, τη λειτουργία των κυττάρων κτλ. Αυτό που βρίσκει είναι ότι η φυσική, σωματική φθορά δεν αποτελεί νομοτέλεια. Μας λείπουν όμως ακόμη τα εργαλεία για να μπορέσουμε να οδηγήσουμε τον άνθρωπο σε μια νίκη κατά του θανάτου.
Μας λείπει κάτι ακόμη: η πίστη σε αυτό. Ο Ζελέζνικοφ-Τζόνστον παραθέτει μια ιστορία που συνέβη το 1902, όταν ένας δημοσιογράφος ρώτησε τον λόρδο Κέλβιν αν ο άνθρωπος θα μπορούσε ποτέ να διασχίσει τον Ατλαντικό πετώντας. Ο Κέλβιν σκέφτηκε για λίγο. Θυμήθηκε τον μύθο του Ικαρου και η απάντησή του ήταν αρνητική. Ενα χρόνο μετά, το 1903, οι αδελφοί Ράιτ πραγματοποίησαν την πρώτη πτήση με αεροπλάνο. Το 1919 πραγματοποιήθηκαν οι πρώτες υπερατλαντικές πτήσεις και το 1969 ο άνθρωπος πάτησε στο φεγγάρι. Γιατί, λοιπόν, να μας λείπει η πίστη και σε αυτό που προτείνει ο Ζελέζνικοφ-Τζόνστον;
Το θέμα όμως δεν είναι τόσο εκεί, όσο στο γιατί να πετύχουμε κάτι τέτοιο και τι συνέπειες θα είχε. Τι τίμημα μπορεί να κρύβει η αθανασία;
